Hlakkar í Rússum yfir ásælni Trumps

Rússar taka enga afstöðu gegn til­raunum Banda­ríkj­anna til að taka yfir Grænland. Pútín hefur eggjað Trump áfram.

Hlakkar í Rússum yfir ásælni Trumps
Sposkur Pútín Vladimir Pútín og Donald Trump hitt­ust með tákn­rænum hætti í Alaska, sem Banda­ríkin keyptu af Rússum árið 1867. Nú vill Trump kaupa Grænland - eða sigra það ellegar með her­valdi. Mynd: AFP

Á meðan Donald Trump for­seti herðir sókn sína til að tryggja Banda­ríkj­unum yfir­ráð yfir Græn­landi, fagna Rússar ringul­reið­inni en halda eigin afstöðu til banda­rískra yfir­ráða yfir eyj­unni óljósri.

Evr­ópu­ríki hafa varað við því að hvers kyns til­raun Banda­ríkj­anna til að ná yfir­ráðum yfir Græn­landi myndi kljúfa NATO, banda­lag yfir Atl­ants­hafið sem Rússar hafa lengi litið á sem öryggisógn.

En stjórn­völd í Kreml hafa einnig lýst yfir áhyggjum af því að Vest­ur­lönd auki hern­að­ar­um­svif sín á norð­ur­slóðum, svæði þar sem þeir hafa eigin metnað og sem þeir telja hern­að­ar­lega mik­il­vægt.

Segja ástandið „óvenjulegt“

Vladimír Pútín, for­seti Rúss­lands, hefur ekki tjáð sig opin­ber­lega um deil­una á þessu ári, en tals­maður hans og utan­rík­is­ráð­herra hafa kallað ástandið „óvenju­legt“ og neitað því að þeir hafi í hyggju að ná yfir­ráðum yfir Græn­landi sjálfir.

Dmitry Peskov, tals­maður Kremlar, sagði í gær að Trump myndi „fara á spjöld sög­unnar“ ef hann næði yfir­ráðum yfir eyj­unni, en neit­aði að tjá sig um hvort það væri „gott eða slæmt“.

Trump segir að banda­rísk yfir­ráð yfir Græn­landi séu mik­il­væg fyrir þjóðar­ör­yggi lands síns, þrátt fyrir að Banda­ríkin hafi fulla heim­ild til hern­að­ar­upp­bygg­ingar þar út frá varn­ar­samn­ingi við Danmörku.

Hann og aðstoð­ar­menn hans hafa haldið því fram að Danmörk, sem einnig er aðili að NATO, gæti ekki varið Grænland ef Rússland eða Kína myndu ein­hvern tíma reyna að ráð­ast á landið.

Yfirráð Dana ekki „náttúruleg“

Grænland er undir flug­leið­inni milli Banda­ríkj­anna og Rúss­lands, sem gerir það að mögu­lega mik­il­vægum stað fyrir loft­varnir.

Án þess að tjá sig um full­yrð­ingu Trumps sagði Sergei Lavrov, utan­rík­is­ráð­herra Rúss­lands, á blaða­manna­fundi í dag: „Grænland er ekki nátt­úru­legur hluti af Danmörku, það er nýlendu­yf­ir­ráð.“

Hann benti á yfir­ráð Frakk­lands yfir Mayotte og yfir­ráð Bret­lands yfir Falklandseyjum – sem Lavrov kall­aði „Malvinas-eyjar“, eins og Argent­ínu­menn kalla þær – sem dæmi um að evr­ópsk stór­veldi haldi yfir­ráðum yfir hernumdu land­svæði.

„Fylgjast náið með ástandinu“

Peskov sagði í síð­ustu viku að Rússar væru, „eins og allur heim­ur­inn, að fylgj­ast náið með ástand­inu.“

„Við göngum út frá því að Grænland sé land­svæði kon­ungs­rík­is­ins Dan­merkur,“ bætti hann við í ummælum á föstu­dag.

„Ástandið er óvenju­legt, ég myndi jafn­vel segja ein­stakt, frá sjón­ar­hóli alþjóða­laga,“ sagði Peskov og bætti við að Trump væri, „eins og hann hefur sjálfur sagt, ekki ein­hver sem setur alþjóða­lög í for­gang.“

Fjöl­miðlar hlið­hollir Rússum hafa á meðan fagnað deil­unni.

Blaðið Moskovskiy Komsomo­lets sagði á sunnu­dag að það fylgd­ist með í gleði með því hvernig Evrópa væri í „algjörri upp­lausn“ vegna krepp­unnar.

Þrátt fyrir að stjórn Pútíns hafi ekki sagt hvort hún myndi vera á móti því að Banda­ríkin tækju yfir­ráð yfir land­svæð­inu, hefur hún ítrekað varað NATO við því að senda her­menn og búnað til norð­ur­slóða.

„Söguleg rót“, segir Pútín

Í síð­ustu viku sak­aði rúss­neska sendi­ráðið í Belgíu – þar sem höf­uð­stöðvar NATO eru – banda­lagið um að hefja „hraða her­væð­ingu norð­urs­ins“, eftir að nokkur Evr­ópu­ríki hófu könn­un­ar­leið­angur á Græn­landi að beiðni Dana.

Pútín hefur ekki tjáð sig opin­ber­lega um málið síðan það komst aftur í brenni­depil hjá rík­is­stjórn Trumps á síð­ustu vikum.

Rúss­lands­for­set­inn hafði í mars 2025 sagt að Trump hefði „alvar­leg áform varð­andi Grænland“ sem ættu sér „langa sögu­lega rót“, eftir að Banda­ríkja­for­seti hafði velt upp þörf­inni fyrir banda­rísk yfir­ráð yfir land­svæð­inu.

Á þeim tíma sagði Pútín að málið „varð­aði tvær ákveðnar þjóðir og kæmi okkur ekk­ert við“, en að Rússar hefðu „áhyggjur“ af því sem hann kall­aði aukna umsvif NATO á norð­ur­slóðum.

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.
Tengdar greinar

Grænlandsmálið

Grænlendingar mótmæltu olíuleit Bandaríkjamanna
ErlentGrænlandsmálið

Græn­lend­ingar mót­mæltu olíu­leit Banda­ríkja­manna

„Okkur finnst okkur vera ógnað,“ sagði Hans Brønlund, for­maður bæj­ar­ráðs Ittoqqortoormiit, þegar Græn­lend­ingar mót­mæltu fyr­ir­hug­aðri olíu­leit banda­rísks fyr­ir­tækis á aust­ur­strönd lands­ins. Fram­kvæmda­stjóri fyr­ir­tæk­is­ins segir leyfi til að setja búnað á svæðið komið en auð­linda­ráð­herra Græn­lands segir engar leyf­is­veit­ingar hafa orðið.

Mest lesið

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Mest lesið í mánuðinum

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár