Trump hellti sér yfir Netanjahú

Þeir fóru saman í stríð gegn Íran, en nú er kom­inn brestur í sam­band Donalds Trump og Benja­mins Net­anyahu eftir að Banda­ríkja­for­seti er sagður hafa kallað ísra­elska for­sæt­is­ráð­herr­ann „brjál­aðan“.

Trump hellti sér yfir Net­anjahú í sím­tali og not­aði blóts­yrði vegna hót­ana Ísraels um að varpa sprengjum á Beirút, höf­uð­borg Líbanons, af ótta við að það myndi grafa undan við­ræðum við Íran, að því er frétta­stof­urnar Axios og ABC News greindu frá í dag.

Þetta und­ir­strik­aði sífellt brot­hætt­ari tengsl tveggja hægri­s­inn­aðra banda­manna sem hafa miklu að tapa póli­tískt vegna stríðs­ins í Mið-Aust­ur­löndum – og sem báðir sæta gagn­rýni fyrir að vera undir hælnum á hvor öðrum.

Fastur í dýru stríði við Íran

Trump vill finna leið út úr stríði sem hefur haft alvar­leg áhrif á banda­rískt efna­hags­líf, innan við sex mán­uðum fyrir þing­kosn­ingar sem munu ráða því hvort Repúblikana­flokkur hans heldur yfir­ráðum á þing­inu.

Þessi 79 ára gamli for­seti, sem er á sínu öðru kjör­tíma­bili, sætir einnig vax­andi gagn­rýni frá hluta Make America Great Again (MAGA) banda­lags síns fyrir að ganga erinda Ísraels í stríð­inu gegn Íran.

Þaul­reyndi og umdeildi for­sæt­is­ráð­herra Ísraels stendur á meðan frammi fyrir mögu­legu hruni hægri­s­inn­aðrar sam­steypu­stjórnar sinnar og er undir gagn­rýni fyrir að lúta vilja Trumps í örygg­is­málum eftir að hafa hætt við áform um árás á Beirút. Undir for­ystu Net­anja­hús hefur hins vegar Ísra­els­her gengið sífellt lengra í drápum á almennum borg­urum, eyði­legg­ingu byggða í Palest­ínu og Líbanon og yfir­töku lands.

„Allir hata þig“

„Þú ert fjand­ans brjál­aður. Þú værir í fang­elsi ef það væri ekki fyrir mig. Ég er að bjarga aft­ur­end­anum á þér. Allir hata þig núna. Allir hata Ísrael út af þessu,“ er Trump sagður hafa öskrað á Net­anyahu í sím­tal­inu í gær, sam­kvæmt banda­ríska frétta­miðl­inum Axios.

Ísra­elskir fjöl­miðlar hafa þó hafnað þess­ari frá­sögn af sam­tal­inu.

Emb­ætt­is­maður í Hvíta hús­inu vís­aði frétta­stofu AFP á færslur Trumps á Truth Social frá gær­deg­inum þegar hann var beð­inn um að stað­festa frá­sögn Axios af sím­tal­inu og tjá sig um stöðu sam­bands­ins við Net­anyahu.

Í færslum sínum þakk­aði Trump Net­anyahu fyrir það sem hann sagði vera sam­komu­lag um að draga her­lið til baka frá Beirút og „hætta skot­bar­dag­anum“ við Hezbollah.

Íran er sagt hafa stöðvað frið­ar­við­ræður vegna árása Ísraels á Líbanon.

En sér­fræð­ingar sögðu að þetta væri ekki í fyrsta skipti sem þeim hefði sinn­ast, né yrði það það síð­asta.

„Sú stað­reynd að per­sónu­leg spenna ríkir milli Net­anjahú og Banda­ríkja­for­seta er ekki ný af nál­inni,“ sagði Dan Shapiro, fyrr­ver­andi sendi­herra í Ísrael og nú virtur fræði­maður hjá Atl­ants­hafs­banda­lag­inu, við frétta­stofu AFP.

„Reyndar hefur hann náð full­komnum árangri í að reyna á þol­rifin í öllum Banda­ríkja­for­setum sem hann hefur unnið með.“

Net­anjahú hefur í þrjá ára­tugi reynt að sann­færa Banda­ríkja­for­seta um að ráð­ast á Íran vegna kjarn­orku­á­ætl­unar þeirra, en í Trump fann hann loks­ins hug­mynda­fræði­legan sálu­fé­laga.

For­sæt­is­ráð­herra Ísraels hitti Trump margoft eftir að hann komst aftur til valda og átti stóran þátt í að draga Banda­ríkja­for­seta yfir lín­una í febr­úar þegar hann var enn að ákveða hvort hann ætti að fara í stríð, að því er New York Times greindi frá nýlega.

Eftir því sem stríðið dregst á lang­inn reyn­ast bæði það og banda­lag hans við Net­anjahú póli­tískt kostn­að­ar­samt.

„Þyrstir sárlega í að halda völdum“

Fyrr­ver­andi banda­menn Trumps eins og útvarps­mað­ur­inn Tucker Carlson og fyrr­ver­andi þing­konan Marjorie Taylor Greene saka hann um að láta Ísrael draga Banda­ríkin inn í annað stríð í Mið-Aust­ur­löndum.

Þetta, segja þau, er gegn meg­in­regl­unni um „Banda­ríkin fyrst“ sem MAGA-hreyf­ingin stendur fyrir.

„Stuðn­ingur við Ísrael virð­ist þýða að okkar menn muni deyja,“ sagði Megyn Kelly, fyrr­ver­andi þátta­stjórn­andi Fox News, í þætti sínum nýlega.

Repúblikana­flokk­ur­inn hefur lengi verið ein­dreg­inn stuðn­ings­maður Ísraels en hann verður sífellt klofn­ari í mál­inu. Um 57 pró­sent repúblik­ana á aldr­inum 18 til 49 ára hafa nei­kvætt álit á Ísrael, sam­an­borið við 50 pró­sent í fyrra, sam­kvæmt könnun Pew Research í apríl.

Áhrif Írans­stríðs­ins á verð­lag ógnar mögu­leikum repúblik­ana í þing­kosn­ing­unum í nóv­em­ber – og ef demókratar ná aftur yfir­ráðum á þing­inu gæti Trump staðið frammi fyrir ákæru til emb­ætt­is­missis í þriðja sinn.

Fyrir Net­anjahú – með opnar víg­stöðvar í Líbanon, Íran og Gaza, og fjölda spill­ing­ar­á­kæra á heima­velli – er vafa­laust meira í húfi.

„Net­anjahú þyrstir sár­lega í að halda völdum,“ sagði Mairav Zonszein hjá International Crisis Group við AFP.

„Trump er að reyna að finna leið út úr þessu og hann hefur greini­lega mikið vald yfir Net­anjahú. Net­anjahú getur ekki bara farið gegn Trump.“

Hún bætti við að Trump væri „að reyna að halda áfram, en Net­anjahú er enn að reyna að fara aftur í stríð. Það er helsti ágrein­ing­ur­inn hér.“