Drög að frum­varpi um leng­ingu á fæð­ing­ar­or­lofi úr 9 mán­uðum í 12 hefur verið birt í Sam­ráðs­gátt stjórn­valda. Leng­ingin mun koma til fram­kvæmda í tveimur áföngum, ann­ars vegar vegna barna sem fæð­ast, eru ætt­leidd eða tekin í var­an­legt fóstur á árinu 2020 og hins vegar vegna barna sem fæð­ast, eru ætt­leidd eða tekin í var­an­legt fóstur 1. jan­úar 2021 eða síðar.

Áætlað er að heild­ar­kostn­aður við leng­ingu um einn mánuð árið 2020 nemi um 1,7 millj­örðum króna. Lenging orlofs­ins um tvo mán­uði vegna barna á árinu 2021 mun kosta 3,2 millarða króna sam­kvæmt áætlun. Samtals mun kostn­aður á tíma­bil­inu 2020 til 2022 nema 4,9 millj­örðum króna.

Gert var ráð fyrir leng­ing­unni í stjórn­ar­sátt­mála rík­is­stjórnar Vinstri grænna, Sjálf­stæð­is­flokks og Fram­sókn­ar­flokks. Einnig skuld­bundu stjórn­völd sig til að lengja sam­an­lagðan rétt for­eldra til orlofs í tengslum við kjara­samn­inga í vor. Kostn­að­ur­inn var áætl­aður í fjár­mála­á­ætlun stjórn­valda fyrir árin 2020 til 2024.

Í frum­varp­inu segir að sam­kvæmt gögnum Vinnu­mála­stofn­unar hafi mæður nýtt sér sam­eig­in­legan rétt for­eldra til orlofs í rík­ari mæli en feður. Ekki er því gert ráð fyrir að fyrri áfangi leng­ing­ar­innar muni hafa áhrif á nýt­ingu mæðra. „Er þannig gert ráð fyrir að mæður muni að jafn­aði áfram nýta sex mán­uði af sam­an­lögðum rétti for­eldra til fæð­ing­ar­or­lofs líkt og verið hefur,“ segir í frum­varp­inu. „Hins vegar er gert ráð fyrir að fæð­ing­ar­or­lof feðra verði lengra en verið hefur fram til þessa við gild­is­töku þessa fyrsta áfanga við leng­ingu á sam­an­lögðum rétti for­eldra til fæð­ing­ar­or­lofs og er miðað við 33% fjölgun daga hjá feðrum í því sam­bandi. Er þannig gert ráð fyrir að fyrsti áfang­inn við leng­ingu á sam­an­lögðum rétti for­eldra til fæð­ing­ar­or­lofs muni hafa meiri áhrif á lengd fæð­ing­ar­or­lofs feðra en mæðra.“

Í síð­asta tölu­blaði Stund­ar­innar var rætt við sex manns sem lentu á milli skips og bryggju hjá Fæð­ing­ar­or­lofs­sjóði vegna óhefð­bund­inna aðstæðna þeirra. Þær geta valdið því að for­eldri fái mun lægri greiðslur úr Fæð­ing­ar­or­lofs­sjóði en búist var við eða missi jafn­vel rétt­indi sín alfarið. Verk­takar, starfs­menn nýsköp­un­ar­fyr­ir­tækja og fólk í eigin rekstri eru meðal þeirra sem geta lent í þeirri stöðu. For­eldr­arnir lýstu því hvernig reglur sjóðs­ins hefðu valdið þeim áhyggjum ofan á allt annað sem fylgir barn­eignum.

Samkvæmt stefnu rík­is­stjórnar Vinstri grænna, Sjálf­stæð­is­flokks og Fram­sókn­ar­flokks munu hámarks­greiðslur í orlofi einnig verða hækk­aðar, en þær eru nú 600 þús­und krónur á mán­uði. Aðrar breyt­ingar bíða þess að nýr starfs­hópur um heild­ar­end­ur­skoðun lag­anna skili nið­ur­stöðu.