Mjög óal­gengt er að for­stjóri Barna­vernd­ar­stofu hafi afskipti af því hvort til­tekin börn fari í við­tal í Barna­húsi eða boði til fundar um slík mál. Þetta stað­festir Ólöf Ásta Farest­veit, for­stöðu­maður Barna­húss, í sam­tali við Stundina. Fyrr­ver­andi starfs­maður Barna­húss tekur í sama streng og segir slíkt ekki hafa tíðkast í sinni starfs­tíð. 

Í skjölum sem Barna­vernd­ar­stofa afhenti vel­ferð­ar­ráðu­neyt­inu í fyrra vegna kvart­ana barna­vernd­ar­nefnda kemur fram að Bragi Guð­brands­son, for­stjóri Barna­vernd­ar­stofu, hafi boðað starfs­menn Barna­vernd­ar­nefndar Hafn­ar­fjarðar til fundar um mál­efni tveggja stúlkna þann 20. jan­úar 2017, sömu stúlkna og Bragi hafði beitt sér fyrir að yrðu látnar umgang­ast föður sinn þrátt fyrir grun­semdir barna­vernd­ar­nefndar Hafn­ar­fjarðar og með­ferð­ar­að­ila um kyn­ferð­is­brot. Á fund­inum lýsti Bragi efa­semdum um trú­verð­ug­leika þeirra upp­lýs­inga sem borist höfðu frá list­með­ferð­ar­fræð­ingi sem barna­vernd­ar­nefnd Hafn­ar­fjarðar hafði sent stúlk­urnar til.  

Barna­vernd­ar­nefnd hafði farið fram á að önnur þeirra færi í við­tal í Barna­húsi vegna vís­bend­inga um kyn­ferð­is­brot af hálfu föður. Gerði lög­reglan ráð fyrir slíku við­tali og til­kynnti strax að beðið yrði eftir nið­ur­stöðum þess. Til­vís­un­ar­bréfið gleymd­ist hins vegar í póst­hólfi Barna­húss auk þess sem tölvu­póst­kerfið bil­aði á sama tíma.

Loks var ákveðið á fund­inum þann 20. jan­úar að stúlk­urnar yrðu ekki teknar í við­tal í Barnahús heldur yrðu áfram hjá list­með­ferð­ar­fræð­ingnum. Að sögn for­stöðu­manns Barna­húss var þó ekki lagt mat á trú­verð­ug­leika þeirra upp­lýs­inga sem komu fram í við­töl­unum hjá list­með­ferð­ar­fræð­ingnum. Afar erfitt sé að meta trú­verð­ug­leika slíkra upp­lýs­inga.

Áskrift hjá póstinum hafði runnið út

Stundin hafði sam­band við Ólöfu Ástu, for­stöðu­mann Barna­húss, í byrjun mán­aðar og spurði hvort fleiri til­vís­un­ar­bréf hefðu legið óhreyfð í póst­hólfi Barna­húss í kringum ára­mótin 2016 og 2017. Hún sagði að lík­lega hefði verið um tvö bréf að ræða en benti á að það væri á ábyrgð barna­vernd­ar­nefndar að fylgja málum eftir ef Barnahús brygð­ist ekki við til­vís­un­ar­bréfi.

„Barna­húsi bár­ust bréf á þessum tíma á nán­ast hverjum degi sem póst­ur­inn bar beint í hús til okkar eins og alla tíð (fyr­ir­tækja­þjón­usta). Við höfum frá upp­hafi verið með póst­hólf þar sem heim­il­is­fang BH er leyni­legt.  Mistök voru gerð hjá póst­inum en áskriftin að póst­hólf­inu rann út á þessum tíma og póst­ur­inn hætti því að koma með póst sem hafði borist í Barnahús í póst­hólfið, en samt bár­ust okkur bréf. Engin til­kynn­ing barst frá póst­inum þess efnis að áskriftin hefði runnið út,“ segir hún í svari við fyr­ir­spurn Stund­ar­innar.

Hún bætir því við að til­vís­un­ar­bréfið hafi verið mót­tekið eftir að Bragi ræddi við starfs­mann Barna­vernd­ar­nefndar Hafn­ar­fjarðar. „Til þess að fyr­ir­byggja að svona nokkuð gæti komið upp aftur sagði Barnahús upp póst­hólf­inu síð­ast­liðin ára­mót og allar barna­vernd­ar­nefndir senda nú á heim­il­is­fang Barna­húss,“ skrifar Ólöf. 

„Það er alltaf barna­vernd­ar­nefnd­anna að fylgja málum eftir. Ef þær t.d. heyra ekki frá Barna­húsi þá ber þeim skylda til að bregð­ast við, því þær einar vita að málið hefur verið sent þangað,“ sagði hún svo þegar Stundin ræddi við hana sím­leiðis.

„Gerist mjög sjaldan“

Eftir að til­vís­un­ar­bréfið kom í leit­irnar boð­aði Bragi Guð­brands­son til fundar um mál­efni stúlkn­anna sem fram fór 20. jan­úar 2017. Þar gerði Bragi athuga­semd við að að önnur stúlkan hefði „við­ur­kennt“, sam­kvæmt skýrslu list­með­ferð­ar­fræð­ings, að faðir hefði brotið gegn henni. Orða­lagið væri ein­kenni­legt og benti, að mati Braga, til þess að „gengið hefði verið á eftir þessum upp­lýs­ingum hjá barn­inu“.

Bragi brýndi fyrir barna­vernd­ar­starfs­mönnum að „stíga ekki inn í deilur milli for­eldra um umgengni“ og vís­aði þar vænt­an­lega til þess að barna­vernd hafði ráð­lagt móður stúlkn­anna að halda þeim í „öruggu skjóli“ meðan meint kyn­ferð­is­brot væru rann­sökuð. Þetta sam­ræm­ist þeim þrýst­ingi sem Bragi hafði áður sett á starfs­mann barna­vernd­ar­nefndar Hafn­ar­fjarðar, í sam­ráði við föð­urafa stúlkn­anna, sam­kvæmt þeim skráðu sam­skiptum sem til eru um afskipti hans af umræddu máli. 

Aðspurð hvort algengt sé að for­stjóri Barna­vernd­ar­stofu boði til fundar um mál ein­stakra barna sem vísað hefur verið í Barnahús segir Ólöf Ásta svo ekki vera. „Nei, það er ekki algengt. Það ger­ist mjög sjaldan, þetta er nátt­úr­lega sitt­hvor stofn­unin,“ segir hún.