Viðtal

Ísland „í miðpunkti breytinga á jörðinni“

Heimurinn er kominn yfir sjö af níu þolmörkum jarðar. Prófessorinn Johan Rockström segir þróunina áhyggjuefni en að lausnir séu þegar til staðar. Smáríki þurfi að taka þátt í að leiða sjálfbæra framtíð. „Þetta er kapphlaup og það er eins gott að taka þátt í ferðalaginu eða þið verðið skilin eftir,“ segir prófessorinn.

Esther Jónsdóttir

18. október 2026 · 07:00

„Þetta vekur frekar djúpstæðar áhyggjur,“ segir Johan Rockström, prófessor og forstöðumaður Potsdam Institute for Climate Impact Research, um niðurstöður Planetary Health Check 2026. Skýrslan kom út í september en hún fer yfir stöðu jarðar út frá níu þolmörkum sem vísindamenn skilgreina sem lykilkerfi fyrir lífvænlega jörð. Niðurstöður sýna að við erum komin út fyrir sjö af níu þolmörkum jarðar.

Slíkt kemur Rockström ekki á óvart en í fyrsta sinn var þróun þolmarkanna skoðuð og olli það áhyggjum.

Kjósa

Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Deila

Efnisorð

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Tengdar greinar

Loftslagsbreytingar

Úttekt

Veltihringrás og virkjanir: Fyrstu tuttugu mánuðir umhverfisráðherra

„Margt hefur áunnist í orkumálum,“ sagði Jóhann Páll Jóhannsson umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra eftir þinglok í júní. Virkjanaframkvæmdir, veltihringrásin AMOC, hafið og loftslagsvendipunktar hafa verið meðal verkefna ráðherra undanfarið. Heimildin fór yfir störf Jóhanns Páls síðustu tuttugu mánuði.

Umhverfið

Samdráttur milli ára en Ísland langt frá loftslagsmarkmiðum

Ísland mun draga úr samfélagslosun um 21 prósent árið 2030 miðað við árið 2005 og er því langt frá loftslagsmarkmiðinu um 41 prósenta samdrátt. Losun dróst þó saman í öllum meginflokkum milli ára.

Umhverfið

Hrun AMOC gæti verið óumflýjanlegt

Ný rannsókn bendir til þess að hrun AMOC veltihringrásarinnar gæti verið óumflýjanlegt. „Gerum allt sem í okkar valdi stendur til að ná nettólosun niður í núll eins fljótt og auðið er,“ segir vísindamaður.

ErlentHamfarahlýnun

Vara við ferðum í fordæmalausri hitabylgju í Þýskalandi

Þjóðverjar aflýsa viðburðum og lestarmiðar eru endurgreiddir vegna hitabylgjunnar. Þýskaland „ekki undirbúið fyrir hamfarir tengdar hita“.

Umhverfið

Hitabylgjur ekki „fágætir atburðir“ lengur

„Það er mjög líklegt að árið í ár verði eitt heitasta árið á öldinni og næsta ár líka,“ segir Halldór Björnsson, haf- og veðurfræðingur á Veðurstofu Íslands. Sólþyrstir Íslendingar þurfa að huga að því að skipuleggja sumarfrí sín út frá hitabylgjum. Yfirstandandi hitabylgju í Evrópu má tengja við AMOC-veltihringrásina segir vísindamaðurinn Stefan Rahmstorf.

Umhverfið

Loftslagsógnir steðja að nánast öllum börnum heimsins

Ný skýrsla UNICEF sýnir að nánast öll börn í heiminum eru útsett fyrir í það minnsta einni ógn sem steðjar að vegna loftslagsbreytinga. Fyrir 1,1 milljarð barna steðjar hætta af þremur samverkandi loftslagsógnum.

Mest lesið

GagnrýniDjöflar

Hjónadjöflar

Sigríður Jónsdóttir skrifar um Djöfla eftir Lars Norén, sem sýnt er í Borgarleikhúsinu.

Erlent

Trump og Musk vilja nýjan Úkraínuforseta

„Það er kominn tími til að Zelensky fari frá,“ skrifaði Elon Musk á X, á sama tíma og Úkraínumenn segja Bandaríkin hjálpa Rússlandi í stríðinu.

Stjórnmál

Jón Gnarr yfirgefur þingflokk Viðreisnar

Jón Gnarr ætlar að sitja áfram á Alþingi utan flokka en styðja ríkisstjórnina. Þingmenn stjórnarflokkanna eru nú 34 en voru 36 í upphafi kjörtímabilsins. Tveir þingmenn utan flokka styðja þó áfram stjórnina.

Stjórnmál

Lögreglan rannsakar ekki sundferð þingmanna

Engin kæra eða tilkynning hefur borist lögreglu vegna ferðar þingmannanna í Selárlaug og því verður málið ekki tekið til efnislegrar meðferðar hjá embættinu. Forstöðumaður sundlauga í Reykjavík segir svona tilvik ekki hafa komið upp um árabil.

Stjórnmál

„Mér fyndist bara miklu betra að spyrja ESA um það“

Þingmenn stjórnarandstöðunnar kröfðust svara um hvort Eftirlitsstofnun EFTA muni draga málshöfðun gegn Íslandi til baka verði bókun 35 samþykkt á Alþingi. Eyjólfur Ármannsson innviðaráðherra sagðist ekki vita hvað stofnunin myndi gera. Þingmennirnir gagnrýndu ráðherrana fyrir óskýr svör.

Innlent

Þorgerður Katrín: Jón alltaf velkomin aftur

Jón Gnarr heldur áfram í flokknum þó hann segi skilið við þingflokkinn. Formaður Viðreisnar segir að honum sé fjálst að snúa aftur hvenær sem er.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Stjórnmál

Segir skýrt að það sé ekki heimilt að fara í Selárlaug eftir lokun

Sveitarstjóri Vopnafjarðarhrepps hefur ekki kært innbrot í Selárlaug til lögreglu eftir að fimm þingmenn fóru þangað inn í leyfisleysi. Sveitarstjórinn segir það skýrt að það sé óheimilt að fara í laugina eftir lokun og þetta sé ekki eitthvað sem menn eiga að gera.

Erlent

Friðarverðlaunahafi Nóbels er með skilaboð til Trumps

Bandaríkin vilja rífa niður Alþjóðlega sakamáladómstólinn. Ísraelar líkja fyrrverandi dómara við dómstólinn, sem hlaut friðarverðlaun Nóbels, við áróðursmeistara nasista. Hún varar við hættunni.

ErlentHorft til Evrópu

Burnham segir ljóst að Rússar hafi skipt sér af Brexit-atkvæðagreiðslunni

Forsætisráðherra Bretlands segist hafa fengið skýra staðfestingu á afskiptum Rússa þegar hann tók við embætti. Hann hyggst í dag hvetja þingmenn til að leita eftir nýju samkomulagi við Evrópusambandið og nánari tengslum við það.

InnlentKjaradeila Eflingar og SA

Sólveig Anna: „Nú er það traust algjörlega horfið“

Formaður Eflingar segir traust á milli Eflingar og framkvæmdastjóra Samtaka Atvinnulífisins brostið eftir viðræður við VR. Hún segir framkvæmdastjórann hafa beitt klækjastjórnmálum.

Erlent

Gerðu húsleit hjá þingkonu Demókrata

Ilhan Omar hefur áður sagt rannsókn yfirvalda á sér vera pólitíska árás. Þrjár vikur eru til þingkosninga í Bandaríkjunum, þar sem úrslitin ráða því hvor flokkurinn fær meirihluta á þingi. Omar hefur gagnrýnt Donald Trump, forseta Bandaríkjanna, harðlega, sem hefur svarað af hörku.

Aðsent

Stefán Ólafsson

Rétt og rangt um leigubremsu

Frumvarp ríkisstjórnarinnar um leigubremsu setur þak á hækkanir leigu við hækkun vísitölu neysluverðs. Stefán Ólafsson segir það geta dregið úr verðbólgu og bætt stöðu leigjenda.

Mest lesið í mánuðinum

Innlent

Lögreglan rukkar viðburðahaldara um tugi milljóna

Tvö lögregluembætti hafa krafið þrjá viðburðarhaldara um samanlagt 47 milljónir vegna þriggja viðburða í sumar. Viðburðahaldarar eru hugsi vegna málsins og tveir hafa kært gjaldtöku lögreglu.

Stjórnmál

Reikna ellilífeyri rangt samkvæmt orðalagi laga

Ellilífeyrisgreiðslur hafa miðað við of lágt frítekjumark í nær áratug samkvæmt orðalagi laga. Milljarðar eru undir en Tryggingastofnun túlkar lögin út frá lögskýringargögnum. Skrifstofa Alþingis segir lögin ekki uppfylla kröfur og ráðuneytið hyggst skoða hvort þeim þurfi að breyta.

ViðtalLífið á Grensás

„Ég hef ekkert til að kvarta yfir“

Söru Margréti Bergmann var kippt út úr lífi þriggja barna sinna þegar hún lamaðist skyndilega frá toppi til táar. Endurhæfingu hennar miðar vel og hún nýtur litlu hlutanna í lífinu. „Ég get verið glöð og þakklát fyrir allt, jafnvel þó ég verði alltaf í þessum stól.“

InnlentLífið á Grensás

Vilja að Katla fari á elliheimili

Heilbrigðisráðuneytið hefur þrýst á að Katla Guðnadóttir, 24 ára gömul, velji sér hjúkrunarheimili til að flytja á tímabundið. Formaður ÖBÍ segir slíkar innlagnir ungs fólks sjaldnast verða tímabundnar. Katla hefur verið ári lengur á Grensásdeild en heilbrigðisstarfsfólk taldi þurfa og vill flytja heim til sín.

ViðtalLífið á Grensás

Prófaði brimbretti í fyrsta skipti og lamaðist

Wojciech Jarosz vann á Keflavíkurflugvelli en eftir örlagaríkt frí í Karíbahafinu sækir hann nú endurhæfingu á Grensásdeild í von um að geta staðið aftur upp einn daginn. Sjaldgæfur kvilli sem byrjendur á brimbrettum geta fengið olli lömun fyrir neðan mitti.

Innlent

Starfsleyfi sex lækna felld niður eftir umfjöllun

Embætti landlæknis tók mál 13 lækna til skoðunar í kjölfar rannsóknar Heimildarinnar og erlendra miðla á læknum sem héldu starfsleyfi í einu landi eftir að hafa misst það í öðru. Sex starfsleyfi hafa verið felld niður og eitt takmarkað.