Almannatenglafyrirtækið Burson Marsteller fékk 3,7 milljónir fyrir að vernda orðspor Íslands á erlendri grundu í september þegar stjórnarsamstarfi Sjálfstæðisflokksins, Viðreisnar og Bjartrar framtíðar var slitið. Störf fyrirtækisins fyrir íslensk stjórnvöld fól meðal annars í sér að farið var fram á að fjölmiðlar fjarlægðu eða breyttu fréttum og pistlum þar sem fjallað var um tengsl stjórnarslitanna á Íslandi við uppreist æru barnaníðinga og upplýsingaleynd í málum þeirra.

Stjórnarráðið er með fastan samning við Burson Marsteller og greiðir fyrirtækinu um 3,7 milljónir á mánuði, en í september var mikið kapp lagt á að hafa áhrif á umfjöllun erlendra miðla um fall ríkisstjórnarinnar og aðdraganda þess. 

Stundin greindi frá því í byrjun október að Burson Marsteller hefði meðal anars reynt að fá stórblaðið Washington Post til að breyta eða fella út setningu um þátt kvenna í atburðunum sem leiddu til þess að ríkisstjórnin féll. Meginkrafa ríkisstjórnarinnar var þó sú að pistill um málið yrði fjarlægður en Washington Post varð ekki við þeirri beiðni. RÚV greindi svo frá því þann 6. október að Burson Marsteller hefði aðstoðað íslensk stjórnvöld við að gera athugasemdir við umfjöllun hjá a.m.k. 11 fjölmiðlum.

Upplifa framhald af þögguninni

Stundin sendi utanríkisráðuneytinu upplýsingabeiðni um málið og fékk svar í gær. Þar kemur fram að stjórnarráðið sé með fastan samning við Burson Marsteller sem hljóði upp á 27.000 sterlingspund á mánuði eða rúmar 3,7 milljónir íslenskra króna á verðlagi dagsins í dag. Ofan á þetta bætist umsýslukostnaður, en verðið hafi verið óbreytt frá árslokum 2014. 

Konurnar sem voru beittar kynferðisofbeldi af Robert Downey á unglingsárunum hafa furðað sig á framgöngu ríkisstjórnarinnar og almannatengslafyrirtækisins í kjölfar stjórnarslitanna.

„Það að krefja Washington Post um að fjarlægja pistil þar sem fjallað er um #höfumhátt og mótmæli okkar er auðvitað bara enn ein tilraunin til þöggunar,“ sagði Nína Rún Bergsdóttir í viðtali sem birtist í nýjasta tölublaði Stundarinnar. „Þarna er verið að reyna að kæfa okkar raddir og alla þá baráttu sem við höfum háð undanfarna mánuði. Þetta er líka í anda þeirrar miklu vanvirðingar sem við höfum upplifað frá fulltrúum Sjálfstæðisflokksins allt frá því að baráttan hófst.“

„Hvern er verið að vernda með þessu bréfi?“

„Rík­is­stjórn lands­ins féll, ekki vegna pen­inga, ekki vegna póli­tísks ágrein­ings at­vinnu­stjórn­mála­manna, held­ur vegna þess að kon­ur höfðu hátt,“ segir í ályktun sem Kvenréttindafélag Íslands sendi frá sér þann 15. september. Svo virðist sem íslensk stjórnvöld hafi reynt, í samstarfi við Burson Marsteller, að koma í veg fyrir að þessi túlkun á atburðarás stjórnarslitanna nái fótfestu utan landsteina. Í tölvupósti sem fyrirtækið sendi Washington Post fyrir hönd ríkisstjórnarinnar var gerð sérstök athugasemd við slíka frásögn og hún sögð afbökun á raunveruleikanum. „Hvern er verið að vernda með þessu bréfi? Barnaníðinga og pólitíkusa? Það er alveg ljóst að þetta bréf er eingöngu skrifað til að verja orðspor Sjálfstæðisflokksins, ekki annarra,“ sagði Anna Katrín Snorradóttir, einn af brotaþolum Roberts Downey, þegar Stundin ræddi við hana um málið á dögunum.

Þórhildur Sunna Ævarsdóttir, þingkona Pírata, hefur sett fram sams konar gagnrýni. Nýlega tjáði hún sig um baráttu kvennanna á Facebook og sagði ríkisstjórnina vera farna „að beita brögðum og ráðum og almannatengslafyrirtækjum til þess að falsa söguna og draga úr trúverðugleika þeirra á alþjóðavísu.“

Sérstakt Íslandsteymi vinnur með ráðuneytum

Guðlaugur Þór Þórðarsonutanríkisráðherra

Mynd: Heiða Helgadóttir

Störf Burson-Marsteller fyrir íslensk stjórnvöld hafa verið af ýmsu tagi undanfarin ár. 

„Stjórnarráðið hefur átt samstarf við alþjóðlega almannatengslafyrirtækið Burson-Marsteller í London um víðtæka ráðgjöf, greiningarvinnu, almannatengsl og fjölmiðlavöktun frá haustinu 2012 með hléum; fyrri hluta áranna 2014 og 2016,“ segir í svari ráðuneytisins við fyrirspurn Stundarinnar. 

Nokkrir almannatenglar hjá Burson-Marsteller mynda sérstakt Íslandsteymi sem hefur unnið með starfsmönnum og embættismönnum margra ráðuneyta að margvíslegum verkefnum, svo sem í tengslum við afnám gjaldeyrishafta, upplýsingamiðlun vegna vogunarsjóða, fríverslunarmál og hvalveiðar. Beinast störf fyrirtækisins fyrir stjórnarráðið oftar en ekki að fleiri en einum málaflokki samtímis.

„Mánaðargreiðslur til Burson-Marsteller eru fastar og hljóðar samningurinn (e. retainer contract) upp á 27.000 sterlingspund á mánuði, eða rúmar 3.7 milljónum kr. á núverandi verðlagi, auk umsýslukostnaðar, og hefur verðið verið óbreytt frá árslokum 2014,“ segir í svarinu.