Þessi grein birtist upphaflega í Stundinni fyrir meira en 6 árum.

Unnu náið með hæsta­réttar­dómurunum meðan þeir dæmdu Arn­fríðar­mál

Arn­fríð­ur Ein­ars­dótt­ir lands­rétt­ar­dóm­ari starf­aði sjálf sem vara­dóm­ari með tveim­ur þeirra hæsta­rétt­ar­dóm­ara sem tóku af­stöðu um hæfi henn­ar og bærni til að kveða upp dóma á sama tíma og mál­ið var til með­ferð­ar. Hinir þrír sem vald­ir voru í Lands­rétt í trássi við stjórn­sýslu­lög störf­uðu einnig ná­ið með hæsta­rétt­ar­dómur­un­um með­an Hæstirétt­ur tók fyr­ir mál sem hefði getað sett dóm­ara­störf fjór­menn­ing­anna í upp­nám.

Unnu náið með hæsta­réttar­dómurunum meðan þeir dæmdu Arn­fríðar­mál

Þeir fjórir dómarar sem Sigríður Andersen skipaði í Landsrétt án þess að reglum stjórnsýsluréttar væri fylgt voru allir starfandi sem varadómarar í Hæstarétti meðan mál er varðaði bærni Arnfríðar Einarsdóttur til að kveða upp löglega og bindandi dóma í Landsrétti var þar til meðferðar. 

Á tímabilinu 23. febrúar til 24. maí 2018 störfuðu fjórmenningarnir náið með fjórum af þeim fimm hæstaréttardómurum sem kváðu upp dóminn sem nú er til skoðunar hjá Mannréttindadómstóli Evrópu. Um er að ræða hæstaréttardómarana Þorgeir Örlygsson, Karl Axelsson, Markús Sigurbjörnsson og Viðar Má Matthíasson.

Sjálf var Arnfríður varadómari í tveimur málum með Þorgeiri Örlygssyni, forseta Hæstaréttar, á umræddu tímabili og í einu máli með Viðari Má Matthíassyni.

Arnfríður og Þorgeir kváðu upp dóm í öðru málanna þann 24. maí 2018, sama dag og Þorgeir og hinir fjórir hæstaréttardómararnir komust að þeirri niðurstöðu að Arnfríður gæti með réttu talist handhafi dómsvalds og bær til að dæma mál í Landsrétti. Aðalmeðferð í málinu sem Arnfríður dæmdi með Viðari Má Matthíassyni fór fram tveimur dögum áður, þann 22. maí.

Þorgeir og Viðar dæmdu einnig í málinu er varðaði hæfi Arnfríðar þann 8. mars síðastliðinn og vísuðu frá kæru sem byggði á því að Arnfríði hefði borið að víkja sæti í Landsrétti vegna þess að hún hefði verið skipuð dómari með ólöglegum hætti.

Mikið í húfi fyrir fjórmenningana

Vilhjálmur H. Vilhjálmsson hæstaréttarlögmaður hélt því fram fyrir Hæstarétti að vegna lögbrota dómsmálaráðherra við val á Landsréttardómurum bæri að ógilda dóm yfir skjólstæðingi hans í máli sem Arnfríður Einarsdóttir hafði dæmt, enda væri Arnfríður ólöglega skipuð og dómsúrlausnir hennar því „dauður bókstafur“. 

Ef Hæstiréttur hefði fallist á kröfur Vilhjálms hefði það ekki aðeins haft áhrif á stöðu Arnfríðar heldur einnig haft fordæmisgildi hvað varðar hina þrjá dómarana sem Sigríður Á. Andersen valdi í Landsrétt án þess að fylgja reglum stjórnsýsluréttar.

Um er að ræða landsréttardómarana Ásmund Helgason, Jón Finnbjörnsson og Ragnheiði Bragadóttur.

Ásmundur Helgason var settur varadómari í tveimur málum með Þorgeiri Örlygssyni og tveimur með Viðari Má Matthíassyni meðan málið er varðaði hæfi Arnfríðar var til meðferðar í Hæstarétti. Dómur í öðru málinu sem Ásmundur og Viðar dæmdu saman var kveðinn upp þann 24. maí, sama dag og dómurinn um hæfi Arnfríðar féll.

Jón Finnbjörnsson dæmdi tvö mál með Markúsi Sigurbjörnssyni og tvö með Þorgeiri, en í öðru þeirra sem Jón og Þorgeir dæmdu saman var einnig kveðinn upp dómur þann 24. maí.

Þá dæmdi Ragnheiður Bragadóttir eitt mál með Viðari Má og Karli Axelssyni og tvö önnur mál með Karli.

Ásmundur Helgason og Jón Finnbjörnsson eiga það jafnframt sameiginlegt að hafa fengið jákvæðar umsagnir frá Markúsi Sigurbjörnssyni þegar óháð dómnefnd lagði mat á hæfi umsækjenda um dómaraembætti við Landsrétt í fyrra.

Óvenju skjót viðbrögð Mannréttindadómstólsins

Niðurstaða Landsréttar um hæfi Arnfríðar Einarsdóttur var kærð til Hæstaréttar þann 23. febrúar síðastliðinn og kvað Hæstiréttur upp dóm í málinu þann 24. maí. Eins og rakið hefur verið var mikill samgangur milli dómara Hæstaréttar og Landsréttar á þessu tímabili, enda sinntu allir fjórir landsréttardómararnir sem valdir voru í trássi við stjórnsýslulög varadómarastörfum í Hæstarétti og dæmdu með hæstaréttardómurum sem voru á sama tíma með mál á sínu borði sem hefði getað sett dómarastörf og framtíðarhorfur umræddra landsréttardómara í uppnám. 

Eins og fram kom í síðustu viku hefur Mannréttindadómstóll Evrópu tekið kæru vegna Landsréttarmálsins til skoðunar og krafist skýringa og upplýsinga frá íslenska ríkinu. Um er að ræða óvenju skjóta málsmeðferð – raunar einsdæmi í sögu íslenskra mála fyrir réttinum – en aðeins um mánuður  er liðinn frá því að dómur Hæstaréttar var kærður til Mannréttindadómstólsins. 

Þessi skjótu viðbrögð má rekja til þeirrar alvarlegu réttaróvissu sem nú er uppi í íslensku réttarkerfi. Ef Mannréttindadómstóllinn kemst að þeirri niðurstöðu að Ísland hafi brotið gegn réttinum til sanngjarnrar málsmeðferðar fyrir sjálfstæðum og óvilhöllum dómstóli gæti fjöldi dómþola, fólk sem hefur verið dæmt af þeim fjórum dómurum sem skipaðir voru í Landsrétt án þess að reglum stjórnsýsluréttar væri fylgt, farið fram á endurupptöku og miskabætur.

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.
Tengdar greinar

ACD-ríkisstjórnin

Mest lesið

Verðbólga hækkar meira en væntingar gerðu ráð fyrir
8
FréttirEfnahagsmál

Verð­bólga hækk­ar meira en vænt­ing­ar gerðu ráð fyr­ir

Vísi­tala neyslu­verðs hækk­aði um 0,46% frá því í júní. Ár­s­verð­bólga mæl­ist nú 6,3 pró­sent en var kom­in nið­ur í 5,8 pró­sent síð­asta mán­uði. Það er meiri hækk­un en spár við­skipta­bank­anna gerðu ráð fyr­ir. Auk­in verð­bólga þýð­ir að minni lík­ur eru á því að stýri­vaxta­hækk­an­ir muni eiga sér stað á þessu ári eins og von­ast var til.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Uppskera íslenskra kartaflna skemmdist á 48 tímum: „Aldrei séð annað eins“
1
FréttirNeytendamál

Upp­skera ís­lenskra kart­aflna skemmd­ist á 48 tím­um: „Aldrei séð ann­að eins“

Heit­ar um­ræð­ur sköp­uð­ust á Face­book í gær eft­ir að Ingi­björg Sól­rún Gísla­dótt­ir greindi frá því að heill poki af nýj­um kart­öfl­um hefði reynst skemmd­ur. Gunn­laug­ur Karls­son, for­stjóri Sölu­fé­lags garð­yrkju­manna, seg­ist aldrei hafa séð ann­að eins. Upp­sker­an hafi skemmst á tveim­ur sól­ar­hring­um.
Greiddu 17 milljónir fyrir skýrslu um stöðu drengja
2
Fréttir

Greiddu 17 millj­ón­ir fyr­ir skýrslu um stöðu drengja

Skýrsla um stöðu drengja í skóla­kerf­inu sem unn­in var að beiðni mennta- og barna­mála­ráð­herra og há­skóla-, iðn­að­ar- og ný­sköp­un­ar­ráð­herra kostaði sam­an­lagt um 13,7 millj­ón­ir króna auk virð­is­auka­skatts og hljóð­ar heild­ar­upp­hæð­in því upp á rúm­ar 17 millj­ón­ir. Tryggvi Hjalta­son, grein­andi hjá CCP, er eini höf­und­ur skýrsl­unn­ar. Í sam­tali við Heim­ild­ina seg­ist hann hafa unn­ið að skýrsl­unni sam­hliða öðr­um störf­um en vinn­an tók um eitt og hálft ár.
Öskraði í sturtu því hún mátti ekki hitta dóttur sína
5
Viðtal

Öskr­aði í sturtu því hún mátti ekki hitta dótt­ur sína

Guð­laug Elísa­bet Ólafs­dótt­ir, kúa­bóndi og leik­kona, er orð­in goði. Nýi goð­inn hef­ur upp­lif­að gleði og sorg­ir og varð líf­ið hel­víti lík­ast þeg­ar hún fékk ekki að um­gang­ast barn­unga dótt­ur sína, sem frændi henn­ar og mað­ur hans höfðu ætt­leitt. Stúlk­an vildi fyr­ir nokkr­um ár­um hitta móð­ur sína og eru sam­skipt­in við feð­urna góð í dag en lær­dóm­ur­inn var mik­ill: „Ég hef trú á að það hjálpi mér við að um­gang­ast fólk í djúpu og miklu sorg­ar­ferli.“
Þurftu að kalla fólk niður af fjalli til að færa bílana
6
Fréttir

Þurftu að kalla fólk nið­ur af fjalli til að færa bíl­ana

Daní­el Freyr Jóns­son, svæð­is­sér­fræð­ing­ur í nátt­úru­vernd­art­eymi, seg­ir stans­laus­ar tepp­ur hafa ver­ið á bíla­stæð­um við Land­manna­laug­ar áð­ur en far­ið var að inn­heimta bíla­stæða­gjöld á álags­tím­um í sum­ar. Kalla hafi þurft bíl­stjóra nið­ur af fjöll­um til að færa bíl­ana til að greiða leið fyr­ir rút­um. Nýja fyr­ir­komu­lag­ið hafi hlot­ið góð við­brögð hjá gest­um.
Meðallaun segja ekki allt varðandi kjör fólks í landinu
8
GreiningMillistétt í molum

Með­al­laun segja ekki allt varð­andi kjör fólks í land­inu

Reglu­lega er töl­um um með­al­laun Ís­lend­inga fleygt fram í um­ræð­unni og þau gjarn­an sögð vera óvenju­há í sam­an­burði við önn­ur lönd. Í fyrra voru heild­ar­laun full­vinn­andi fólks að með­al­tali 935.000 þús­und krón­ur á mán­uði. Hins veg­ar fær flest starf­andi fólk mán­að­ar­laun sem eru lægri en þetta með­al­tal. Að ýmsu þarf að gæta þeg­ar með­al­tal­ið er rætt því hlut­fall­ið seg­ir ekki alla sög­una.
„Enginn sem tekur við af mér“
9
Viðtal

„Eng­inn sem tek­ur við af mér“

Það er barn­ing­ur fyr­ir marga að vera sjálf­stætt for­eldri á ein­um tekj­um. En hver er stað­an ef for­eldr­ið er al­far­ið eitt með barn­ið? Hvað ef barn­ið glím­ir við sér­tæk­ar grein­ing­ar? Alma Hrönn Hrann­ar­dótt­ir og Diljá Ámunda­dótt­ir Zoëga eru báð­ar ein­ar á vakt­inni, alltaf. Mæð­urn­ar hafa glímt við heilsu­brest vegna álags, með­vit­að­ar um að ef eitt­hvað kem­ur fyr­ir þær er eng­inn sem tek­ur við af þeim.
Einstæðir foreldrar berjast í bökkum
10
Fréttir

Ein­stæð­ir for­eldr­ar berj­ast í bökk­um

Nú­ver­andi efna­hags­ástand hef­ur sett heim­il­is­bók­hald­ið hjá mörg­um lands­mönn­um úr skorð­um. Ástand­ið kem­ur verst nið­ur á þeim sem búa ein­ir og reiða sig á stak­ar mán­að­ar­tekj­ur. Sá tími þeg­ar ein­stak­ling­ar með lág­ar eða með­al­tekj­ur gátu rek­ið heim­ili er löngu lið­inn. Lít­ið má út af bregða hjá stór­um hluta ein­stæðra for­eldra til þess þau þurfi ekki að stofna til skuld­ar.

Mest lesið í mánuðinum

Uppskera íslenskra kartaflna skemmdist á 48 tímum: „Aldrei séð annað eins“
1
FréttirNeytendamál

Upp­skera ís­lenskra kart­aflna skemmd­ist á 48 tím­um: „Aldrei séð ann­að eins“

Heit­ar um­ræð­ur sköp­uð­ust á Face­book í gær eft­ir að Ingi­björg Sól­rún Gísla­dótt­ir greindi frá því að heill poki af nýj­um kart­öfl­um hefði reynst skemmd­ur. Gunn­laug­ur Karls­son, for­stjóri Sölu­fé­lags garð­yrkju­manna, seg­ist aldrei hafa séð ann­að eins. Upp­sker­an hafi skemmst á tveim­ur sól­ar­hring­um.
Þau sem hafa hagnast ævintýralega á Þorpinu
2
FréttirHúsnæðismál

Þau sem hafa hagn­ast æv­in­týra­lega á Þorp­inu

Ár­ið 2021 keypti hóp­ur fjár­festa í gegn­um eign­ar­halds­fé­lag­ið Þorp­ið 6 ehf. lóð­ir og bygg­ing­ar­rétt­indi á Ár­túns­höfða í Reykja­vík fyr­ir 7,4 millj­arða króna. Fyrr á þessu ári voru lóða­rétt­ind­in seld fyr­ir ell­efu millj­arða króna án þess að nokk­uð hafi ver­ið byggt á svæð­inu. Við­skipt­in sýna vel hvernig fjár­fest­ar geta hagn­ast æv­in­týra­lega með því að kaupa og selja lóð­ir og bygg­ing­ar­rétt­indi á til­tölu­lega skömm­um tíma.
Greiddu 17 milljónir fyrir skýrslu um stöðu drengja
4
Fréttir

Greiddu 17 millj­ón­ir fyr­ir skýrslu um stöðu drengja

Skýrsla um stöðu drengja í skóla­kerf­inu sem unn­in var að beiðni mennta- og barna­mála­ráð­herra og há­skóla-, iðn­að­ar- og ný­sköp­un­ar­ráð­herra kostaði sam­an­lagt um 13,7 millj­ón­ir króna auk virð­is­auka­skatts og hljóð­ar heild­ar­upp­hæð­in því upp á rúm­ar 17 millj­ón­ir. Tryggvi Hjalta­son, grein­andi hjá CCP, er eini höf­und­ur skýrsl­unn­ar. Í sam­tali við Heim­ild­ina seg­ist hann hafa unn­ið að skýrsl­unni sam­hliða öðr­um störf­um en vinn­an tók um eitt og hálft ár.
Hulduheildsali flytur inn hundruð tonna af kjöti
5
RannsóknSamkeppnisundanþága í Landbúnaði

Huldu­heild­sali flyt­ur inn hundruð tonna af kjöti

Ris­ar á ís­lensk­um kjöt­mark­aði, sem fengu í vor um­deild­ar und­an­þág­ur frá sam­keppn­is­lög­um til þess að verj­ast sam­keppni að ut­an, verða á þessu ári um­fangs­mest­ir í kjöt­inn­flutn­ingi og því keppi­naut­ar sjálfs sín. „Von­brigði,“ seg­ir formað­ur at­vinnu­vega­nefnd­ar. Um­fangs­mik­il heild­sala á hundruð­um tonna af inn­fluttu kjöti virð­ist fyrst og síð­ast leiktjald fyr­ir öfl­ug­asta hags­muna­afl­ið gegn inn­flutn­ingi land­bún­að­ar­vara.
„Ég var bara niðurlægð“
8
Viðtal

„Ég var bara nið­ur­lægð“

Séra Agnes M. Sig­urð­ar­dótt­ir, bisk­up Ís­lands, vill skila skömm­inni til kirkju­þings þar sem hún upp­lifði nið­ur­læg­ingu eft­ir að óvissa varð uppi um lög­mæti embætt­is­gjörða henn­ar. Hún seg­ir að kirkju­þing hafi átt að greiða úr mál­inu og eyða óvissu um stöðu henn­ar. Agnes tel­ur að karl­kyns bisk­up hefði aldrei þurft að þola slíka fram­komu af hálfu kirkju­þings en hún er fyrsta kon­an sem er kjör­in bisk­up.
Öskraði í sturtu því hún mátti ekki hitta dóttur sína
9
Viðtal

Öskr­aði í sturtu því hún mátti ekki hitta dótt­ur sína

Guð­laug Elísa­bet Ólafs­dótt­ir, kúa­bóndi og leik­kona, er orð­in goði. Nýi goð­inn hef­ur upp­lif­að gleði og sorg­ir og varð líf­ið hel­víti lík­ast þeg­ar hún fékk ekki að um­gang­ast barn­unga dótt­ur sína, sem frændi henn­ar og mað­ur hans höfðu ætt­leitt. Stúlk­an vildi fyr­ir nokkr­um ár­um hitta móð­ur sína og eru sam­skipt­in við feð­urna góð í dag en lær­dóm­ur­inn var mik­ill: „Ég hef trú á að það hjálpi mér við að um­gang­ast fólk í djúpu og miklu sorg­ar­ferli.“

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár