Lofts­lagsvá er risa­vaxið verk­efni á heims­vísu og eitt mest krefj­andi verk­efni mann­kyns. En hvað getum við gert til að bregð­ast við lofts­lags­vánni og hver erum „við“? Auði H. Ing­ólfs­dóttur, alþjóða­stjórn­mála­fræð­ingi og sviðs­stjóra á sviði lofts­lags­mála og hringrás­ar­hag­kerf­is­ins hjá Umhverf­is­stofnun, finnst spenn­andi að svara stórum spurn­ingum sem engin skýr svör eru við.  

„Það sem gerir þetta svo erfitt er að þetta er sam­eig­in­legt verk­efni. Það getur eng­inn einn leyst það,“ segir Auður. Þannig verður til freistni­vandi. „Hvað er ég að fara að breyta matar­æð­inu mínu eða ferða­lögum þegar við erum með stór­iðj­una sem er að gera miklu, miklu meira? Það gerir þetta erfitt og þýðir að við þurfum að vinna með sam­taka­mátt, að ná sátt um það að þetta sé sam­eig­in­legt verk­efni,“ segir Auður. 

Ísland getur verið fyrirmynd

„Við“ geta verið ein­stak­lingar, stjórn­endur fyr­ir­tækja eða stjórn­mála­menn. „Við höfum mis­mikil tæki­færi til að hafa áhrif eftir því hvar við erum stödd í sam­fé­lag­inu sem ein­stak­lingar,“ segir Auður. „Við“ getur líka verið pínu­litla Ísland í sam­fé­lagi þjóð­anna. Heild­ar­losun Íslands eru 0,02 pró­sent af heild­ar­losun heims­ins. „Við erum pínu­lítil. Jafnvel þó við hættum allri losun er vand­inn enn til staðar. En við getum verið fyr­ir­mynd að því leyt­inu til að við erum full­valda ríki en það er allt í smærri sniðum þannig að það getur verið auð­veld­ara að gera umbreyt­ingu og sýna að það er hægt.“ 

Án sam­taka­máttar er bar­áttan við lofts­lags­vána töpuð að sögn Auðar. „Ég held að kraft­ur­inn og töfr­arnir liggi í sam­taka­mætt­inum af því að þetta er þannig við­fangs­efni, það er ekki hægt að leysa það öðru­vísi. En við verðum að vera heið­ar­leg gagn­vart því að þetta er erfitt verk­efni.“

Öll getum við byrjað hjá sjálfum okkur og nefnir Auður sam­göngur og matar­æði sem dæmi um aðgerðir sem fólk geti gripið til að minnka per­sónu­legt kolefn­is­spor. Þá mælir hún með að byrja á að breyta ein­hverju sem hefur fleiri en einni ávinn­ing. „Ekki fá sam­visku­bit yfir öllu sem þú ert ekki að gera. Er eitt­hvað eitt sem ég get gert sem er bæði gott fyrir kolefn­is­sporið og jafn­vel líka heils­una eða budd­una?“

Sam­visku­bit er ekki góður drif­kraftur í bar­átt­unni gegn lofts­lags­vánni. „Gerum þetta af vænt­um­þykju, bæði í garð okkar sjálfra og umhverf­is­ins. Ekki með rosa­legt sam­visku­bit í far­angrinum. Klöppum okkur á bakið fyrir það sem við gerum frekar en að skamma okkur fyrir það sem við treystum okkur ekki til að gera alveg strax.“