Fjórir hafa látist eftir að hafa fengið bóluefni en 18 látast að meðaltali í viku

Frá því bólu­setn­ingar vegna covid-19 hófust fyrir viku hafa fjórir ein­stak­lingar lát­ist í kjöl­far þess að hafa fengið bólu­efni Pfizer. Þetta segir þó ekki alla sög­una, því í for­gangs­hópi vegna bólu­setn­inga lát­ast að með­al­tali 18 manns á hverri viku.

Í sam­eig­in­legri til­kynn­ingu frá land­lækni, sótt­varna­lækni og Lyfja­stofnun kemur fram að óháð rann­sókn verði gerð á auka­verk­unum bólu­efnis Pfizer, sem hefur verið notað frá 29. des­em­ber. Á sama tíma kemur hins vegar fram að ekki sé lík­legt orsaka­sam­hengi milli and­láta og bólu­efnis. 

„Til­gangur rann­sókn­ar­innar er að meta hvort lík­legt sé að þessi alvar­legu atvik teng­ist bólu­setn­ing­unni eða hvort þau teng­ist und­ir­liggj­andi sjúk­dómum. Eins og sakir standa bendir ekk­ert til þess að beint orsaka­sam­hengi sé þarna á milli. Þess ber að geta að sá hópur sem bólu­settur var með fyrstu send­ingu bólu­efn­is­ins sam­anstendur af öldruðum og hrumum ein­stak­lingum sem dvelja á hjúkr­un­ar­heim­ilum, öldr­un­ar­deildum eða eru í dagdvöl.“

Þá kemur fram að rann­sóknin verði gerð af tveimur sér­fróðum læknum á sviði öldr­unar og að henni verði hraðað eins og kostur er, þannig að frum­nið­ur­stöður liggi fyrir innan viku til tíu daga.

Ekki kemur fram í frétta­til­kynn­ing­unni hversu margir úr mengi þeirra sem dvelja á hjúkr­un­ar­heim­ilum, öldr­un­ar­deildum eða eru í dagdvöl hafa fengið bólu­efnið. Stundin hefur sent fyr­ir­spurn þess efnis.

Þá kemur ekki heldur fram hversu margir í þeim hópi hafa lát­ist síð­ustu vik­una og þar af leið­andi hvort and­lát séu fleiri en í með­al­viku. Því er ekki hægt að álykta um fylgni milli bólu­setn­inga og and­láta, hvað þá orsaka­sam­hengi.

29 hafa lát­ist af völdum covid-19 á Íslandi og voru allir yfir 60 ára aldri fyrir utan einn, en 20 þeirra yfir átt­ræðu. Líkur á and­liti við greint smit eru 16% fyrir 80 til 89 ára en 18% fyrir 90 ára og eldri, en ekki eru öll smit greind og því öruggt að dán­ar­hlut­fall er lægra. Flest and­látin í haust­bylgju covid-19 á Íslandi komu til vegna hópsmits á öldr­un­ar­lækn­inga­deild Land­spít­al­ans á Landa­koti.

Fram hefur komið að þremur vikum eftir bólu­setn­ingu eigi sér stað seinni sprauta af bólu­efn­inu. Engar breyt­ingar hafa orðið á áformum heil­brigð­is­yf­ir­valda um bólu­setn­ingar.

Tilkynning um rannsókn

Fréttatilkynning landlæknis, sóttvarnalæknis og Lyfjastofnunar í heild

Lyfja­stofnun hefur verið til­kynnt um fimm alvar­legar auka­verk­anir, þar af fjögur and­lát, sem hugs­an­lega kunna að tengj­ast bólu­setn­ingu við SARS-CoV-2 veirunni. Í öllum til­fell­unum erum að ræða aldr­aða ein­stak­linga með und­ir­liggj­andi sjúk­dóma og sem búa á hjúkr­un­ar­heim­ilum. Í ljósi þess að um nýtt bólu­efni er að ræða hafa land­læknir, sótt­varna­læknir og for­stjóri Lyfja­stofn­unar ákveðið að fá óháða aðila til að fara gaum­gæfi­lega yfir þessi fimm alvar­legu atvik.

Til­gangur rann­sókn­ar­innar er að meta hvort lík­legt sé að þessi alvar­legu atvik teng­ist bólu­setn­ing­unni eða hvort þau teng­ist und­ir­liggj­andi sjúk­dómum. Eins og sakir standa bendir ekk­ert til þess að beint orsaka­sam­hengi sé þarna á milli. Þess ber að geta að sá hópur sem bólu­settur var með fyrstu send­ingu bólu­efn­is­ins sam­anstendur af öldruðum og hrumum ein­stak­lingum sem dvelja á hjúkr­un­ar­heim­ilum, öldr­un­ar­deildum eða eru í dagdvöl. Hafa ber í huga að að jafn­aði lát­ast 18 ein­stak­lingar á dvalar- og hjúkr­un­ar­heim­ilum á viku hverri. Rann­sóknin verður gerð af tveimur sér­fróðum læknum á sviði öldr­unar og verður henni hraðað eins og kostur er. Stefnt er að því að frum­nið­ur­stöður liggi fyrir innan viku til 10 daga.

Jafn­framt hefur verið kallað eftir upp­lýs­ingum frá Norð­ur­lönd­unum og frá Lyfja­stofnun Evrópu um hvort sjá megi aukna tíðni dauðs­falla hjá eldri ein­stak­lingum sem hafa verið bólu­settir í öðrum Evr­ópu­löndum und­an­farna daga og vikur. Þá fer fram sér­stök töl­fræði­grein­ing á dauðs­föllum í þessum hópi á vegum emb­ættis land­læknis.

Vakin er athygli á því að allar íslenskar til­kynn­ingar um mögu­legar auka­verk­anir lyfja eru skráðar í mið­lægan gagna­grunn sem Lyfja­stofnun Evrópu heldur úti til frek­ari grein­ingar, með það að mark­miði að tryggja svo kostur er gæði og öryggi lyfja. Fyrir Íslands hönd tekur Lyfja­stofnun virkan þátt í þeirri vinnu.

Þegar nið­ur­stöður rann­sókn­ar­innar liggja fyrir verður skoðað hvort breyta þurfi nálgun að bólu­setn­ingum eldri ein­stak­linga.