Sex með réttarstöðu sakbornings í Samherjamáli – Þorsteinn Már einn þeirra

Þor­steinn Már Bald­vins­son, for­stjóri Samherja, er á meðal þeirra sex ein­stak­linga sem eru með rétt­ar­stöðu sak­born­ings í rann­sókn hér­aðs­sak­sókn­ara á starf­semi Samherja.

Hinir fimm sem kall­aðir hafa verið inn til til yfir­heyrslu og fengið rétt­ar­stöðu sak­born­ings við hana eru Ingvar Júl­í­us­son, fjár­mála­stjóri Samherja á Kýpur, Arna McClure, yfir­lög­fræð­ingur Samherja og ræð­is­maður Kýpur á Íslandi, Egill Helgi Árnason, fram­kvæmda­stjóri Samherja í Namibíu, Aðal­steinn Helgason, fyrr­ver­andi fram­kvæmda­stjóri Samherja í Namibíu, og Jóhannes Stef­áns­son. RÚV greindi frá.

Jóhannes var fram­kvæmda­stjóri Samherja í Namibíu um tíma en lék lyk­il­hlut­verk í því að upp­ljóstra um meintar mútu­greiðslur, pen­inga­þvætti og skatta­snið­göngu Samherja í umfjöllun Kveiks, Stund­ar­innar og Al Jazeera um málið sem birt­ist í nóv­em­ber í fyrra. Hann stað­festi við Kjarnann í júlí að hann væri einn þeirra sem hefðu fengið rétt­ar­stöðu sak­born­ings í mál­inu.

Í mál­inu er grunur er að um mútu­greiðslur hafi átt sér stað, meðal ann­ars til erlendra opin­berra starfs­manna. Auk þess er grunur um brot á ákvæði almennra hegn­ing­ar­laga um pen­inga­þvætti og brot á ákvæði sömu laga um auðg­un­ar­brot.

Til rannsóknar víða um heim

Sam­herj­a­málið komst í hámæli eftir að þáttur Kveiks sem opin­ber­aði starf­semi Samherja í Namibíu fór í loftið í nóv­em­ber á síð­asta ári en umfjöll­unin var unnin í sam­starfi Kveiks, Stund­ar­inn­ar, Al Jazeera og Wikileaks. Margra mán­aða rann­sókn­ar­vinna þeirra sýndi fram á meintar mútu­greiðsl­ur, pen­inga­þvætti og skatta­snið­göngu Sam­herj­a­sam­stæð­unnar í tengslum við veiðar hennar í Namib­íu.

[links]Í þætti Kveiks gekkst Jóhannes við því að hafa brotið lög fyrir hönd Sam­herja þegar fyr­ir­tækið náði í umtals­verðan kvóta í Namib­íu. Þar kom einnig fram að Jóhannes hefði gefið sig fram við yfir­völd í Namibíu og aðstoð­aði nú við rann­sókn þeirra á starfs­háttum Sam­herj­a.

Hér á landi eru bæði hér­aðs­sak­sókn­ari og emb­ætti skatt­rann­sókn­ar­stjóra með mál tengd starf­semi Sam­herja í Namibíu til rann­sókn­ar. Málið hefur einnig til rann­sóknar í Noregi. 

Sacky Shang­hala, fyrr­ver­andi dóms­mála­ráð­herra Namibíu, Bernhard Esau, fyrr­ver­andi sjáv­ar­út­vegs­ráð­herra Namibíu, og Tamson Hatuikulipi, tengda­sonur Esau, hafa ásamt fjórum öðrum setið í gæslu­varð­haldi frá því á síð­asta ári á meðan namibísk yfir­völd rann­saka mál þeirra. Þeir eru grun­aðir um að hafa þegið mútur frá Samherja í skiptum fyrir kvóta.

Í bréfi sem Björgólfur Jóhanns­son, annar for­stjóra Samherja sem var ráð­inn til félags­ins eftir að málið kom upp, birti á sjáv­ar­út­vegs­frétta­vefnum Undercurrent News 24. ágúst síð­ast­lið­inn sagði meðal ann­ars að eng­inn vafi væri að „Sam­herja hefur mis­tek­ist að verja dótt­ur­fé­lög sín gegn brotum ein­stak­linga. Okkur þykir það mjög leitt.“