Telja þörf á að endurskoða ákvarðanir um hámarksverð lyfja

Ríkið er ráð­andi aðili á kaup­mark­aði lyfja á Íslandi en setur á sama tíma allt reglu­verk sem mark­að­ur­inn þarf að fara eftir, þar með talið lyfja­verð. Rekstr­ar­af­koma þjón­ustu­fyr­ir­tækja á lyfja­mark­aði er langt frá því að vera eðli­leg þegar horft er til lyf­seð­il­skyldra lyfja og svo­kall­aðra sömerktra lyfja, sem einkum eru sér­hæfð lyf sem notuð eru á sjúkra­húsum. „Ef svo fer fram sem horfir gæti það leitt til þess að rekstr­ar­grund­völlur þeirra sé ekki lengur til staðar,“ segir í nýrri skýrslu.

Skýrslan er unnin af ráð­gjaf­ar­fyr­ir­tæk­inu Intellecon fyrir Frumtak, sam­tök frum­lyfja­fram­leið­enda á Íslandi. Í skýrsl­unni kemur fram að á Íslandi sé mark­aður með lyf svo­kall­aður ein­keypismark­aður, mark­aður þar sem einn kaup­andi er ráð­andi, og er það íslenska ríkið sem um ræðir. Á ein­keppn­is­mark­aði getur kaup­and­inn ákvarðað verð þannig að hag­fræði­legur ábati selj­anda verði lít­ill sem eng­inn.

„Ef svo fer fram sem horfir gæti það leitt til þess að rekstr­ar­grund­völlur þeirra sé ekki lengur til staðar“

Í umræddri skýrslu kemur fram að slík staða sé að verða uppi þegar horft er til lyf­seð­il­skyldra lyfja og s-merktra lyfja. Þar segir að vís­bend­ingar séu um að rekstr­ar­af­koma vegna þjón­ustu með umrædd lyf hafi farið mjög versn­andi upp á síðkastið, sé langt undir því sem eðli­legt geti talist og sé komin að þol­mörkum. Fari svo fram sem horfir gæti það leitt til þess að rekstr­ar­grund­völlur fyr­ir­tækj­anna verði ekki lengur til staðar, með þeim afleið­ingum að hið opin­bera yrði sjálft að taka yfir hlut­verk þeirra. Slíkt gæti orðið bæði flókið og kostn­að­ar­samt.

Í skýrsl­unni er því velt upp hvort tíma­bært sé að end­ur­skoða fyr­ir­komu­lag ákvarð­ana um hámarks­verð leyf­is­skyldra lyfja í heild­sölu og hætta að miða almennt við lægsta verð á Norð­ur­löndum. „Íslenski mark­að­ur­inn er örsmár í þeim sam­an­burði og kostn­aður við inn­flutn­ing og þjón­ustu að stórum hluta óháður stærð mark­að­ar­ins sem gerir slíkan sam­an­burð að mörgu leyti ójafnan.“ Aðrar leiðir séu færar til að tryggja lágt lyfja­verð á sama tíma og upp­fyllt séu skil­yrði laga um nægi­legt fram­boð nauð­syn­legra lyfja.“