Þessi grein birtist upphaflega í Stundinni fyrir meira en 6 árum.

Vitnisburður Bjarna Benediktssonar í Vafningsmálinu stangast á við gögn

Bjarni Bene­dikts­son tók virk­an þátt í fjár­fest­ing­um fé­lags föð­ur síns Hafsilf­urs ehf. sem var stór hlut­hafi í Glitni á ár­un­um fyr­ir hrun. Í gögn­un­um sem Stund­in fékk í gegn­um breska blað­ið The Guar­di­an eru mörg skjöl sem sýna að bank­inn leit á Bjarna sem eig­anda fé­lags­ins. Þetta fé­lag var einn af þát­tak­end­un­um í Vafn­ings­mál­inu sem Bjarni hef­ur sagt að hann hafi ein­göngu kom­ið að sem um­boðs­að­ili föð­ur síns og föð­ur­bróð­ur.

Vitnisburður Bjarna Benediktssonar í Vafningsmálinu stangast á við gögn
„Eigandi félagsins“ Bjarni Benediktsson er sagður „eigandi félagsins“ Hafsilfurs sem var einn af þátttakendunum í Vafningsmálinu þar sem Glitnir tók við tíu milljarða króna fjármögnun á bréfum í bankanum af bandaríska fjármálafyrirtækinu Morgan Stanley. Bjarni kom að þeim viðskiptum persónulega. Mynd: Heiða Helgadóttir

„Búinn að redda deiti með Bjarna Ben., hann verður í sambandi við ykkur innan tíðar,“ sagði Guðmundur Ólason, þáverandi forstjóri Milestone, í tölvupósti til starfsmanns Glitnis, Guðnýjar Sigurðardóttur, daginn sem gengið var frá endurfjármögnun hlutabréfa Milestone og fjölskyldu Bjarna í Glitni í gegnum félagið Vafning.

Bjarni hefur áður sagt, og hélt því fram fyrir dómi, að aðkoma hans að Vafningsfléttunni svokölluðu væri engin önnur en að skrifa undir skjöl fyrir hönd ættingja sinna. Gögn sem Stundin hefur undir höndum benda til að þessi lýsing Bjarna á málavöxtum sé ónákvæm og að það sem Bjarni hafi lýst sem „þriðja aðila“ sé félag sem hann sjálfur stýrði og Glitnir taldi hann eiga.

Tölvupósturinn var sendur þann 8. febrúar árið 2008 en „deitið“ við Bjarna Benediktsson, þingmann og núverandi forsætisráðherra, snérist um að Bjarni myndi skrifa undir lánagögn samkvæmt umboði frá föður sínum og föðurbróður sem voru eigendur hlutabréfanna í gegnum félagið Þátt International ásamt Milestone.

Þetta er einn af tölvupóstunum sem er að finna í gögnunum innan úr Glitni sem Stundin hefur undir höndum . Á föstudaginn birti Stundin, ásamt breska blaðinu The Guardian og Reykjavík Media, grein um viðskipti Bjarna Benediktssonar með hlutdeildarskírteini í Sjóði 9 dagana fyrir íslenska efnahagshrunið árið 2008.

Gögnin eru hins vegar ítarleg og víðfeðm og varpa ljósi á alls kyns annars konar viðskipti sem Bjarni Benediktsson stundaði á árunum fyrir hrunið. Meðal annars aðkomu hans að Vafningsmálinu sem hafði það í för með sér að rúmlega 10 milljarða króna áhætta af hlutabréfaeign þriðja stærsta hluthafa Glitnis, Þáttar International, var varpað af bandaríska bankanum Morgan Stanley og yfir á Glitni.

  „Hér er um að ræða skýr brot á reglum um lán til tengdra aðila.“

Blekkingar en engin lögbrot 

Félagið Vafningur var notað sem milliliður í viðskiptunum vegna þess að Glitnir mátti ekki lána fyrirtæki Milestone og Engeyinganna sem átti hlutabréfin í bankanum beint vegna þess að þá hefðu lán til þeirra farið yfir lögbundin mörk. Eins og sagði um þetta í skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis: „Hér er um að ræða skýr brot á reglum um lán til tengdra aðila. Í raun hafði Glitnir í sjónhendingu afhent um 6,8% eigna sinna og án þess að tilkynna það opinberlega!““ 

Nokkur samskiptiAf gögnunum frá Glitni að dæma er ljóst að Bjarni Benediktsson átti í nokkrum samskiptum við Guðmund Ólason, forstjóra Milestone, fyrir hrun en vísað er til samskipta þeirra að minnsta kosti tvívegis í gögnunum.

Bjarni tók því beinan þátt í þessum snúningi sem tveir af starfsmönnum Glitnis, Lárus Welding og Guðmundur Hjaltason, voru síðar ákærðir fyrir.

Í dómi héraðsdóms frá því í desember árið 2012 segir um aðkomu Bjarna að málinu: „Bjarni Benediktsson kvaðst hafa fengið umboð frá eigendum Hrómundar ehf., Hafsilfurs ehf. og BNT hf. til að veðsetja hlutabréf í Vafningi ehf. samkvæmt sérstökum samningi þar um. Stjórnarmenn í þessum félögum hafi verið í útlöndum á þessum tíma og þeir farið þess á leit við Bjarna að hann myndi undirrita veðsamninginn í umboði þessara félaga. Kvaðst Bjarni hafa farið í Glitni banka hf. annað hvort mánudaginn 11. febrúar eða þriðjudag 12. febrúar 2008 og undirritað veðsamninginn.“ 

Lárus og Guðmundur voru dæmdir fyrir umboðssvik vegna málsins í héraðsdómi og sagði meðal annars þar um háttsemi þeirra - báðir fengu níu mánaða dóma þar af sex skilorðsbundna: „Með lánveitingunni fóru ákærði, Lárus Welding, sem bankastjóri, og ákærði, Guðmundur Hjaltason, sem framkvæmdastjóri fyrirtækjasviðs Glitnis banka hf., út fyrir heimildir sínar í störfum sínum og skuldbundu með þeim Glitni banka hf. með ólögmætum hætti. Misnotuðu ákærðu með þessu aðstöðu sína og gerðust þar með sekir um þá háttsemi sem lýst er refsiverð í 249. gr. laga nr. 19/1940.“

Lárus og Guðmundur voru svo sýknaðir í hæstarétti. Um niðurstöðuna sagði meðal annars í dómi hæstaréttar: „Að teknu tilliti til framangreindra atriða verður niðurstaðan sú að ákæruvaldið hafi ekki axlað sönnunarbyrði sína fyrir því að háttsemi ákærðu, sem hér um ræðir, hafi falið í sér verulega fjártjónshættu fyrir A banka hf. Samkvæmt því er ekki fullnægt öllum skilyrðum til þess að ákærðu verði gerð refsing samkvæmt 249. gr. almennra hegningarlaga og verða þeir því sýknaðir af kröfum ákæruvaldsins í máli þessu.“

Neitaði að tjá sig

Þáttur International hélt svo á bréfunum í Glitni með fjármögnunni frá Glitni fram að bankahruninu. Ómögulegt er að segja hvað nákvæmlega hefði gerst ef Glitnir hefði ekki tekið við fjármögnun hlutabréfanna með því að borga Morgan Stanley upp lán félagsins. Líklega hefði þetta hins vegar getað leitt til verðfalls á hlutabréfum í Glitni þar sem Morgan Stanley hefði eignast þau og líklega ekki fundið neinn kaupanda að þeim. Þetta hefði opinberað sprungurnar í stoðum Glitnis og hefði getað hraðað bankahruninu. Vafningsviðskiptin voru því liður í þeirri meintu allsherjar markaðsmisnotkun sem stóru viðskiptabankarnir þrír stunduðu með eigin hlutabréf á árunum fyrir hrunið 2008.

„Mér finnst raunar mjög óviðeigandi að ég látinn svara spurningum sem eru enginn hluti af þessu dómsmáli.“

Fyrir dómi neitaði Bjarni Benediktsson að tjá sig um hvort hann gæti svarað því hvað hefði gerst ef Glitnir hefði ekki endurfjármagnað hlutabréf Þáttar International í bankanum. „Ég kom hingað til að bera vitni í þessu máli og við rannsókn þessa máls hef ég greint frá því hver mín aðkoma var og mér finnst raunar mjög óviðeigandi að ég látinn svara spurningum sem eru enginn hluti af þessu dómsmáli. Og þar sem gefið er í skyn að ég búi yfir einhverjum upplýsingum sem máli skipta í þessu dómsmáli.“

Bjarni hefur því aldrei tjáð sig með heildstæðum hætti um aðkomu sína að Vafningsmáli og hvað vitneskju hann bjó yfir á þeim tíma sem hann kom að þessum viðskiptum.  

Kom að Hafsilfri 2006Tölvupósturinn sýnir að Bjarni Benediktsson kom að lánaviðskiptum Hafsilfurs árið 2006.
Sagður eigandi félagsins 2011Í þessum gögnum frá Glitni árið 2011 er Bjarni Benediktsson sagður „eigandi“ Hafsilfurs.

 „Málið snýst um Hafsilfur“

Tók þátt í stýra peningum föður síns

Gögnin innan úr Glitni varpa ljósi á það að Bjarni Benediktsson tók virkan þátt í að stýra fjárfestingum föður síns hjá Glitni, meðal annars fjárfestingum eignarhaldsfélagsins Hafsilfurs ehf. sem var félag föður hans sem tók þátt í Vafningsviðskiptununum. Fjölmargir tölvupóstar og gögn sýna fram á þetta. 

Í eftirfarandi tölvupósti, sem sendur var í lok júlí 2008, kemur til dæmis fram að Bjarni var að reyna að semja við Glitni um breytingar á fjármögnun þessa eignarhaldsfélags föður síns. Póstinn sendi Bjarni á frænda sinn Bjarna  Markússon hjá einkabankaþjónustu Glitnis: „Samkvæmt samtali sendi ég nánari skýringar.  Málið snýst um Hafsilfur.  Erindið er að Hafsilfur fái að losa 417 milljónir af veðsettum peningum og setji í staðinn hlutabréf í Mætti til tryggingar.  Þessir peningar verða notaðir í uppgjör við Milestone í tengslum við gjaldmiðlaskiptasamning sem í gildi er milli Máttar og Milestone. Nú þekki ég ekki nákvæmlega hvað verður síðan um fjármunina eftir að þeir koma til Milestone en ég tel að þeir komi aftur í bankann til að bæta lausafjárstöðu þeirra þar eða til greiðslu skulda.  Best er að ræða við Guðmund Ólafsson um þann þátt ef þurfa þykir.  Ég hef skilið hann þannig að þið væruð upplýstir um þann þáttinn en fyrir skemmstu gekk Hrómundur frá samskonar aðgerð þótt þar væri um helmingi hærri fjárhæð að ræða.“ 

Af þessum tölvupósti að dæma er alveg ljóst að Bjarni hafði miklar upplýsingar og var beinn þátttakandi í viðskiptum föður síns, eignarhaldsfélags hans Hafsilfurs og Milestone.

Hann segir meðal annars að hann „hafi skilið“ forstjóra Milestone Guðmund Ólason þannig þegar hann ræddi við hann um viðskipti föður síns og Milestone. Þetta er sami Guðmundur Ólason og fékk „deit“ með Bjarna út af undirritun lánaskjalanna í Vafningsmálinu. Ljóst er því að Bjarni og Guðmundur Ólason voru í ágætu sambandi á þessum tíma enda lágu sameiginlegir hagsmunir félaga sem þeir tengdust í Þætti International og fjárfestingarfélaginu Mætti ehf. Bjarni sat auk þess um skeið í stjórn Fjárfestingarfélagsins Máttar sem hann vísar til í tölvupóstinum.

Fjölmargir aðrir slíkir tölvupóstar eru í gögnunum sem sýna hversu virkur Bjarni var sem fjárfestir fyrir hönd föður síns. 

Í tölvupósti í apríl 2008 kom enn frekar fram að lánagögn út af „Hafsilfri (Bjarni Benediktsson)“ ættu ekki að vera send heim til Bjarna sjálfs eða Benedikts Sveinssonar heldur til Bjarna Markússonar, frænda þeirra sem sá um málefni þeirra beggja í einkabankaþjónustu Glitnis. Orðrétt sagði í tölvupósti frá starfsmanni Glitnis um þetta: „Hafsilfur ehf. (Bjarni Benediktsson) fékk sent heim til sín seðil yfir vanskil á USD lán hjá sér. Hann Bjarni viðskiptastjóri hans bað mig að ýtreka það að ekkert á að fara til Benedikts, það á allt að fara til Bjarna viðskiptastjóra hjá 580 sem snertir lánin hans.“

Í öðrum tölvupósti frá því í október 2006, tveimur árum fyrir íslenska efnahagshrunið, er Bjarni spurður af því af Bjarna Markússyni hvort þeir geti hist út af „lánamálum Hafsilfurs“. Faðir Bjarna er ekki einn af viðtakendum þessa tölvupósts. Orðrétt sagði þar: „Hefur þú tök á að hitta okkur Halldór á morgun (ég er laus eftir 10:00)? Hringdu kannski í mig.“ Bjarni var því boðaður á fund til að ræða lánamál félags sem faðir hans var skráður fyrir. 

Þá skiptist hann á tölvupóstum við Einar Örn Ólafsson, vin sinn og framkvæmdastjóra fjárfestingarbankasviðs Glitnis, undir heitinu „Hafsilfur og Hrómundur“, þar sem Bjarni var að bera fjárfestingar félaganna undir hann. Í maí 2008 skrifaði Bjarni til Einars Arnar: „Ok, Bjarni Mark var eitthvað búinn að skoða þetta held ég. Heyri frá þér, fer til London á morgun í eina eða tvær nætur. B“ 

Einnig tók Hafsilfur ehf. yfir lánaskuldbindingar Bjarna gagnvart bankanum eins og gögn frá Glitni sýna og þar sem hann er kallaður „eigandi félagsins“. Auk þess sem faðir hans greiddi tugmilljóna króna skuldir Bjarna við bankann, meðal annars rúmlega 220 þúsund dollara lán, ríflega 25 milljónir króna,  á degi neyðarlaganna þann 6. október 2008. Skilin á milli Bjarna Benediktssonar og Hafsilfurs ehf., annars stærsta hluthafa N1 og stórs óbeins hluthafa í Glitni, og Benedikts Sveinssonar voru því afar óljós miðað við gögnin.  

Hlutaðist til um endurfjármögnunBjarni hlutaðist til um endurfjármögnun um sumar 2008, tveimur mánuðum fyrir íslenska bankahrunið.

  „Mín aðkoma að þessu máli var eingöngu takmörkuð við það að mæta fyrir hönd þessara hluthafa til að skrifa undir veðskjölin“

Ónákvæmt orðalag Bjarna

Þessar upplýsingar um aðkomu Bjarna Benediktssonar að rekstri og stýringu eigna Hafsilfurs, og þar með beina aðkomu að Vafningsmálinu, þar sem Hafsilfur var einn af hluthöfum Vafnings, segja aðra sögu en Bjarni hefur sjálfur sagt um aðkomu sína að þessu máli. 

Í viðtali eftir að hann bar vitni í Vafningsmálinu fyrir dómi árið 2012 sagði Bjarni: „Mín aðkoma að þessu máli var eingöngu takmörkuð við það að mæta fyrir hönd þessara hluthafa til að skrifa undir veðskjölin. Það þýðir að ég var í engum samskiptum við bankann á nokkrum tíma, átti aldrei aðkomu að þeim lánasamningum sem hér liggja til grundvallar, hafði engar upplýsingumar um þær eignir sem fóru inn í þessi félög eða nokkuð af því tagi.“

Hann sagði líka: „Ég var í engum samskiptum við bankann á nokkrum tíma, átti aldrei aðkomu að þeim lánasamningum sem hér liggja til grundvallar, hafði engar upplýsingar um þær eignir sem fóru inn í þessi félög eða nokkuð af því tagi.“ 

Í yfirlýsingu sem Bjarni sendi frá sér um Vafningsviðskiptin árið 2012 lýsti hann aðkomu sinni sömuleiðis þannig að um hefði verið að ræða undirskrift hans samkvæmt umboði frá „þriðja aðila“, föður sínum og frænda. Orðrétt sagði Bjarni: „Í tilefni af fréttum um dagsetningar skjala í svonefndu Vafningsmáli vill undirritaður taka eftirfarandi fram. Í vitnaskýrslu, sem tekin var tæpum fjórum árum eftir undirritun, greindi ég frá því að ég hefði að öllum líkindum skrifað undir skjölin, fyrir hönd þriðju aðila, á bilinu 8. -12. febrúar 2008.   Samkvæmt gögnum sem ég hef í millitíðinni aflað mér má ætla að ég hafi skrifað undir 11. eða 12. febrúar.“  

Skráður eigandi félagsinsBenedikts Sveinsson var skráður eigandi Hafsilfurs en Bjarni Benediktsson stýrði félaginu að einhverju leyti og var sagður eigandi þess í samskiptum um félagið.

Bjarni stýrði fjárfestingum „þriðja aðila“ í Vafningsmálinu

Miðað við gögnin þá tók Bjarni sjálfur þátt í stýra fjárfestingum þessa „þriðja aðila“ sem hann vísar til. Auk þess skrifaði Bjarni sjálfur, án umboðs, fyrir hönd eins af aðilunum sem kom að lánaviðskiptunum, BNT ehf., móðurfélags N1. Þetta gat Bjarni gert sem stjórnarformaður félagsins. Þá bendir tölvupóstur Guðmundur Ólasonar hjá Milestone til starfsmanns Glitnis að Bjarni hafi sannarlega verið í „samskiptum við bankann“ á einhverjum tíma enda segir Guðmundur að Bjarni muni hafa „samband“ við bankann út af Vafningsmálinu.

Bjarni Benediktsson kom því að undirskriftunum og ákvörðunum um lántökur félaga fjölskyldu sinnar sem stjórnarformaður eins félagsins, sonur eiganda annars félags sem gögnin sýna að hann stýrði að hluta til auk þess sem hann fékk umboð frá félagi föðurbróður síns, Hrómundar ehf., sem hann stýrði sannarlega ekki sjálfur.

Einhver tók þá ákvörðun fyrir hönd Hafsilfurs ehf. að vera með í Vafningsviðskiptunum til að endurfjármagna hlutabréfin í gegnum Glitni og greiða upp lánið við Morgan Stanley upp á 10 milljarða króna. Miðað við gögnin frá Glitni var Bjarni virkur í að stýra eignum, lánum og fjárfestingum þessa félags föður síns. Enginn neyddi Hafsilfur ehf. til að taka þátt í viðskiptum með hlutabréfin í Glitni sem fólu í sér að farið var framhjá reglum um hámarkslánveitingar til tengdra aðila. Hver tók þessa ákvörðun fyrir hönd Hafsilfurs sem Glitnir sagði ítrekað í tölupóstsamskiptum að Bjarni ætti? Engin tölvugögn er að finna um samskipti Benedikts Sveinssonar, föður Bjarna, við bankann á þessum tíma sem gögnin ná yfir.

 Auk þessa má spyrja þeirra spurninga hver hafi raunverulega selt hlutabréf Hafsilfurs í Glitni um miðjan febrúar árið 2008 fyrir um 850 milljónir króna. Var það Benedikt sjálfur eða Bjarni Benediktsson? Nokkrum dögum áður hafði Bjarni Benediktsson verið þátttakandi í Vafningfléttunni og vissi því sem var að á þessum tíma vildi Morgan Stanley ekki lengur fjármagna bréf fjölskyldunnar og Milestone í Glitni og að enginn annar banki vildi það heldur. Hann hafði því upplýsingar um að staða bankans hefði veikst umtalsvert fyrir vikið þar sem fjármögnun þriðja stærsta hluthafa bankans var nú kominn yfir á hann sjálfan. Bjarni fundaði líka með bankastjóra Glitnis sem þingmaður í febrúar 2008, á grundvelli þess að ríkisstjórnin kæmi að „lausn vanda bankanna“, og hóf síðan að selja sín persónulegu hlutabréf í Glitni tveimur dögum síðar. Fram að bankahruni vildi hann eiga í „reglulegu sambandi“ við hann. 

Stundin gerði ítrekaðar tilraunir til að ná viðtali við Bjarna Benediktsson um málið í gegnum aðstoðarmann hans Svanhildi Hólm Valsdóttur. Hún svaraði hins vegar ekki tölvupóstum Stundarinnar þar sem beiðnirnar voru bornar fram. 

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.
Tengdar greinar

Glitnisgögnin

Selur bankann sem fjölskyldan átti
Úttekt

Sel­ur bank­ann sem fjöl­skyld­an átti

Bjarni Bene­dikts­son upp­lýsti ekki um að­komu sína að fjár­fest­ing­um Eng­ey­inga á með­an hann sat á þingi í að­drag­anda hruns. Fjöl­skylda hans átti ráð­andi hlut í Ís­lands­banka sem lán­aði fé­lög­um þeirra tugi millj­arða króna og einnig Bjarna per­sónu­lega. Nú mæl­ir hann fyr­ir sölu rík­is­ins á hlut í bank­an­um. For­sag­an skað­ar traust, að mati sam­taka gegn spill­ingu.
Atburðarásin í aðdraganda hruns: Hvað vissum við og hvað vissu þeir?
Rannsókn

At­burða­rás­in í að­drag­anda hruns: Hvað viss­um við og hvað vissu þeir?

Þeg­ar erf­ið­leik­ar komu upp hjá Glitni og stór­um hlut­höf­um, fyrst í fe­brú­ar 2008 og svo í sept­em­ber, skipt­ist Bjarni Bene­dikts­son á upp­lýs­ing­um við stjórn­end­ur Glitn­is og sat fundi um stöðu bank­anna með­an hann sjálf­ur, fað­ir hans og föð­ur­bróð­ir komu gríð­ar­leg­um fjár­mun­um í var. Hér er far­ið yf­ir at­burða­rás­ina í máli og mynd­um.
Hæstiréttur veitir Glitni HoldCo áfrýjunarleyfi til að úrskurða hvort Stundin eigi að afhenda gögn
FréttirGlitnisgögnin

Hæstirétt­ur veit­ir Glitni HoldCo áfrýj­un­ar­leyfi til að úr­skurða hvort Stund­in eigi að af­henda gögn

Lög­bann­ið er fall­ið úr gildi en mál Glitn­is HoldCo gegn Stund­inni held­ur áfram fyr­ir Hæsta­rétti, sam­kvæmt ákvörð­un rétt­ar­ins. Hæstirétt­ur ætl­ar að fjalla um kröf­ur Glitn­is HoldCo þess efn­is að við­ur­kennt verði að Stund­inni sé óheim­ilt að byggja á Glitn­is­skjöl­un­um og beri að af­henda gögn­in.

Mest lesið

Ráðning stjórnanda til MAST vekur athygli: „Ég er fagmaður"
2
FréttirLaxeldi

Ráðn­ing stjórn­anda til MAST vek­ur at­hygli: „Ég er fag­mað­ur"

MAST til­kynnti starfs­mönn­um sín­um um það á mið­viku­dag­inn að bú­ið væri að ráða Þor­leif Ág­ústs­son sem nýj­an sviðs­stjóra yf­ir með­al ann­ars fisk­eld­is­deild­ina hjá stofn­un­ina. Þor­leif­ur hef­ur skrif­að grein­ar þar sem hann tal­ar fyr­ir lax­eldi í sjókví­um. Þor­leif­ur seg­ist vera vís­inda­mað­ur og að hann taki ekki af­stöðu. For­stjóri MAST, Hrönn Jó­hann­es­dótt­ir vill ekki ræða um ráðn­ing­una þeg­ar eft­ir því er leit­að.
Ríkisstjórnin vill gefa kvótann í laxeldinu um aldur og ævi
3
FréttirLaxeldi

Rík­is­stjórn­in vill gefa kvót­ann í lax­eld­inu um ald­ur og ævi

Í frum­varpi mat­væla­ráð­herra um lagar­eldi er kveð­ið á um að lax­eld­is­fyr­ir­tæk­in í land­inu hafi „ótíma­bund­in“ rekstr­ar­leyfi til að stunda sjókvía­eldi í ís­lensk­um fjörð­um. Hing­að til hafa rekstr­ar­leyf­in ver­ið tíma­bund­in í 16 ár. Með þessu ákvæði munu stjórn­völd á Ís­landi ekki geta bann­að sjókvía­eldi án þess að baka sér skaða­bóta­skyldu gagn­vart lax­eld­is­fyr­ir­tækj­un­um.
Þórður Snær Júlíusson
4
Leiðari

Þórður Snær Júlíusson

Hand­bók um leið­ir til að þykj­ast sið­leg­ur ráð­herra

Á Ís­landi er við lýði reglu­verk sem á að koma í veg fyr­ir spill­ingu ráð­herra og auka traust á stjórn­sýslu. Ný­lega var gef­in út hand­bók með út­skýr­ing­um á regl­un­um með raun­hæf­um dæm­um. Raun­veru­leik­inn sýn­ir hins veg­ar að ráð­herr­ar láta þetta ekki hafa áhrif á hegð­un sína. Regl­urn­ar gilda bara þeg­ar það reyn­ir ekki á þær.
Kostnaður við árshátíð fram úr skattfrelsi: „Ekki einhver trylltur glamúr“
7
Viðskipti

Kostn­að­ur við árs­há­tíð fram úr skatt­frelsi: „Ekki ein­hver tryllt­ur glamúr“

Kostn­að­ur á hvern starfs­mann við árs­há­tíð Lands­virkj­un­ar fór fram úr skatt­frjáls­um kostn­aði um 34 til 230 þús­und á mann, eft­ir því hvernig á það er lit­ið, og gæti starfs­fólk­ið því þurft að greiða skatt af þeim krón­um. Lands­virkj­un ætl­ar, að sögn upp­lýs­inga­full­trúa, að fara að lög­um og regl­um um skatt­skil en gef­ur ekki uppi hvernig upp­gjör­inu er hátt­að gagn­vart starfs­fólk­inu.
Öryrkjar borga fyrir kjarasamninga og tugir milljarða settir í borgarlínu
8
GreiningFjármálaáætlun 2025-2029

Ör­yrkj­ar borga fyr­ir kjara­samn­inga og tug­ir millj­arða sett­ir í borg­ar­línu

Rík­is­sjóð­ur verð­ur rek­inn í halla í næst­um ára­tug sam­fleytt áð­ur en við­snún­ing­ur næst. Til að fjár­magna tug­millj­arða króna út­gjöld vegna Grinda­vík­ur og kjara­samn­inga á með­al ann­ars að fresta greiðsl­um til ör­orku­líf­eyri­s­kerf­is­ins, selja eign­ir fyr­ir tugi millj­arða króna og lækka fram­lög í vara­sjóð. Fram­kvæmd­um sem áð­ur hef­ur ver­ið frest­að er frest­að á ný en pen­ing­ar sett­ir í nýja þjóð­ar­höll og tug­ir millj­arða króna verða til­tæk­ir í borg­ar­línu og tengd verk­efni. Vaxta­byrð­in á rík­is­sjóði verð­ur þó þung. Á næsta ári mun hann borga 121 millj­arð króna í slíka.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Ráðning stjórnanda til MAST vekur athygli: „Ég er fagmaður"
5
FréttirLaxeldi

Ráðn­ing stjórn­anda til MAST vek­ur at­hygli: „Ég er fag­mað­ur"

MAST til­kynnti starfs­mönn­um sín­um um það á mið­viku­dag­inn að bú­ið væri að ráða Þor­leif Ág­ústs­son sem nýj­an sviðs­stjóra yf­ir með­al ann­ars fisk­eld­is­deild­ina hjá stofn­un­ina. Þor­leif­ur hef­ur skrif­að grein­ar þar sem hann tal­ar fyr­ir lax­eldi í sjókví­um. Þor­leif­ur seg­ist vera vís­inda­mað­ur og að hann taki ekki af­stöðu. For­stjóri MAST, Hrönn Jó­hann­es­dótt­ir vill ekki ræða um ráðn­ing­una þeg­ar eft­ir því er leit­að.
Jón Gnarr segir að ísraelskir landnemar í Palestínu þurfi að hypja sig
7
FréttirForsetakosningar 2024

Jón Gn­arr seg­ir að ísra­elsk­ir land­nem­ar í Palestínu þurfi að hypja sig

Jón Gn­arr lýs­ir yf­ir harðri and­stöðu við stríð­ið í Palestínu í ný­legu við­tali í hlað­varp­inu Vakt­inn. Hann vill taf­ar­laust vopna­hlé, póli­tíska end­ur­nýj­un í Ísra­el og að land­töku­byggð­ir Ísra­els í Palestínu verði lagð­ar nið­ur. „Það þarf bara að jafna þetta við jörðu og segja þessu liði að hypja sig.“
Það er búið að einkavæða hafið og færa örfáum á silfurfati
8
Allt af létta

Það er bú­ið að einka­væða haf­ið og færa ör­fá­um á silf­urfati

Kjart­an Páll Sveins­son, formað­ur Strand­veiði­fé­lags­ins, elsk­ar haf­ið út af líf­inu, eins og hann orð­ar það, og vill ekki að það sé tek­ið af hon­um eða öðr­um Ís­lend­ing­um. Hann seg­ir haf­ið hafa ver­ið tek­ið af þjóð­inni, einka­vætt og fært ör­fá­um á silf­urfati. Hann vill að strand­veiði fái stærri hluta úr pott­in­um og pott­ur­inn fyr­ir aðra en kvótakónga stækki.
Sigríður Hrund greiddi fyrir viðtal á NBC – Verðið trúnaðarmál
10
FréttirForsetakosningar 2024

Sig­ríð­ur Hrund greiddi fyr­ir við­tal á NBC – Verð­ið trún­að­ar­mál

Sig­ríð­ur Hrund Pét­urs­dótt­ur for­setafram­bjóð­andi greiddi ásamt nokkr­um öðr­um kon­um fyr­ir birt­ingu við­tals við hana hjá banda­ríska fjöl­miðl­in­um NBC en verð­ið er trún­að­ar­mál. Hún seg­ist hafa vilj­að grípa tæki­fær­ið til þess að benda á það hve op­ið fram­boðs­ferl­ið er á Ís­landi og til þess að sýna að venju­leg kona gæti boð­ið sig fram til for­seta.

Mest lesið í mánuðinum

Læstur inni í íbúðinni sinni í fimmtán ár
1
Viðtal

Læst­ur inni í íbúð­inni sinni í fimmtán ár

Sveinn Bjarna­son bjó í fimmtán ár í læstri íbúð á veg­um Ak­ur­eyr­ar­bæj­ar. Hann bank­aði oft ít­rek­að og grét áð­ur en starfs­fólk opn­aði fyr­ir hon­um. Móð­ir hans gerði end­ur­tekn­ar at­huga­semd­ir við að hann væri læst­ur inni og seg­ir son sinn hafa ver­ið van­rækt­an. Fyrr á þessu ári greip hún til þess ör­þrifa­ráðs að flytja hann bú­ferl­um í ann­an lands­hluta til að fá mann­sæm­andi að­bún­að fyr­ir hann. Mál Sveins varp­ar ljósi á al­var­leg­ar brota­lam­ir í þjón­ustu við fatl­að fólk á Ís­landi og sýn­ir hvernig mann­rétt­indi hafa ver­ið virt að vett­ugi ár­um sam­an.
Eina leiðin til að halda lífinu áfram var að koma út
3
ViðtalForsetakosningar 2024

Eina leið­in til að halda líf­inu áfram var að koma út

Bald­ur Þór­halls­son bældi nið­ur eig­in kyn­hneigð frá barns­aldri og fannst hann ekki geta ver­ið hann sjálf­ur. Fyr­ir 28 ár­um tók hann ákvörð­un um að koma út úr skápn­um, það var ekki ann­að í boði ef hann ætl­aði að halda áfram með líf­ið. Nú stefna þeir Fel­ix Bergs­son á Bessastaði. „Við eig­um 28 ára ást­ríkt sam­band að baki og höf­um ekk­ert að fela,“ seg­ir Fel­ix.
Nýjar ógnir blasa við Íslendingum
4
Úttekt

Nýj­ar ógn­ir blasa við Ís­lend­ing­um

Ís­land get­ur orð­ið skot­mark í styrj­öld sem veik­asti hlekk­ur­inn í varn­ar­keðju Vest­ur­landa. Don­ald Trump hafn­ar skuld­bind­ingu Banda­ríkj­anna til að verja NATO-ríki sem borga ekki sinn skerf, en Ís­land er lengst frá því af öll­um. Ingi­björg Sól­rún Gísla­dótt­ir, fyrr­ver­andi ut­an­rík­is­ráð­herra, seg­ir varn­ar­samn­ing­inn við Banda­rík­in hafa „af­skap­lega tak­mark­að gildi“.
„Ég ætla ekki að kinka kolli framan í einhver illmenni án þess að segja neitt“
6
ViðtalForsetakosningar 2024

„Ég ætla ekki að kinka kolli fram­an í ein­hver ill­menni án þess að segja neitt“

Jón Gn­arr er kom­inn í for­setafram­boð. Hann seg­ir meiri þörf á gleði og húm­or í lýð­ræð­inu og sam­fé­lag­inu þar sem of­fram­boð sé á leið­ind­um og er sann­færð­ur um að þjóð­in sé að leita sér að mann­eskju sem hún geti séð sjálfa sig í. Jón ætl­ar sér að mýkja freka kall­inn með kær­leik­ann að vopni og lof­ar að vera hvorki of­stopa­mann­eskja né lydda, nái hann kjöri. Svo hef­ur hann alltaf dreymt um að búa í Garða­bæ.
Hjúkrunarheimilið Sóltún fékk 20 milljarða frá íslenska ríkinu
7
Fréttir

Hjúkr­un­ar­heim­il­ið Sól­tún fékk 20 millj­arða frá ís­lenska rík­inu

Frá ár­inu 2009 hef­ur hjúkr­un­ar­heim­il­ið Sól­tún feng­ið tæp­lega 20 millj­arða króna frá ís­lenskra rík­inu. Um 90 pró­sent af tekj­um Sól­túns koma frá rík­inu. Eig­end­urn­ir hafa tek­ið á þriðja millj­arð króna út úr rekstr­in­um með því að selja fast­eign­ir og lóð­ir og lækka hluta­fé fyr­ir­tæk­is­ins. All­ur rekst­ur­inn bygg­ir hins veg­ar á um­deild­um samn­ingi við ís­lenska rík­ið sem gerð­ur var ár­ið 2000.
Risar í landbúnaði orðnir að fríríki og geta stýrt verði eins og þeim sýnist
8
Rannsókn

Ris­ar í land­bún­aði orðn­ir að fríríki og geta stýrt verði eins og þeim sýn­ist

Laga­breyt­ing sem var fyr­ir einu og hálfu ári köll­uð „að­för að neyt­end­um“ var sam­þykkt á Al­þingi í lok síð­ustu viku með at­kvæð­um minni­hluta þing­manna. Um er að ræða af­nám á ólög­mætu sam­ráði stærstu land­bún­að­ar­fyr­ir­tækja lands­ins. Laga­breyt­ing­unni var laum­að inn í frum­varp á loka­metr­um af­greiðslu þess með mik­illi að­komu þeirra sem mest græða á henni.
Halla nú ósammála mörgu sem hún beitti sér fyrir sem framkvæmdastjóri Viðskiptaráðs
10
FréttirForsetakosningar 2024

Halla nú ósam­mála mörgu sem hún beitti sér fyr­ir sem fram­kvæmda­stjóri Við­skipta­ráðs

Ár­ið 2007 mælti Halla Tóm­as­dótt­ir, sem þá var fram­kvæmda­stjóri Við­skipta­ráðs, fyr­ir breyt­ing­um til þess að Ís­land gæti orð­ið „best í heimi.“ Þar á með­al var að setja á flata og lága skatta, einka­væða há­skóla og heil­brigðis­kerfi, einka­væða nátt­úru­auð­lind­ir og stór­auka ensku­kennslu. Heim­ild­in kann­aði hver við­horf Höllu væru til mála­flokk­anna í dag.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár