Ríkisstjórn Donalds Trump Bandaríkjaforseta er að fjarlægja hundruð vísindamælitækja á hafsbotni sem hafa verið notuð í áratug til að fylgjast með áhrifum loftslagsbreytinga á lífríki sjávar.
Þessi þróun, sem New York Times greindi frá í gær, er nýjasta áfallið fyrir umhverfis- og loftslagsrannsóknir, sem þegar hafa veikst vegna niðurskurðar í fjárlögum sem hefur verið hrint í framkvæmd síðan Trump hóf sitt annað kjörtímabil í janúar 2025.
Meira en 900 djúpsjávarmælitæki sem eru fest við botninn nálægt Atlantshafs- og Kyrrahafsströndum Bandaríkjanna og í Irmingerhafi milli Grænlands og Íslands verða fjarlægð frá og með þessum mánuði, að því er fram kemur í frétt Times.
Tækin eru hluti af Ocean Observatories Initiative, verkefni sem er aðallega fjármagnað af alríkisstjórninni.
„Eins og mörg ykkar vita nú þegar hefur Vísindastofnun Bandaríkjanna (NSF) hafið umfangsmikla minnkun á stórverkefninu Ocean Observatories Initiative (OOI),“ sagði Jim Edson, yfirvísindamaður þess, í minnisblaði til vísindamanna í maí, sem AFP hefur séð.
Gert er ráð fyrir að ferlið við að fjarlægja neðansjávarinnviði á fjórum af fimm virkum athugunarstöðvum muni taka 15 mánuði og er þegar hafið á stað undan norðvesturströnd Bandaríkjanna, sagði í minnisblaði Edsons.
Ákvörðunin um að draga verulega úr umfangi kerfisins var tilkynnt verkefnishópum í byrjun maí, sagði talsmaður NSF við fréttastofu AFP.
Hún „er í samræmi við víðtækari stefnu Vísindastofnunarinnar um sveigjanlegri nálgun til að forgangsraða stuðningi við vísindaleg forgangsatriði í þróun og nýja tækni,“ sagði talsmaðurinn.
Djúpsjávarathugunarkerfið, sem kostaði 368 milljónir dala, hóf starfsemi árið 2016 og var áætlað að það myndi halda áfram að safna gögnum í 25 ár, að því er fram kemur í frétt New York Times.
Þessi gögn hafa verið notuð af vísindamönnum til að rannsaka hvernig hafið gleypir gróðurhúsalofttegundir úr andrúmsloftinu, áhrif hitabylgna í sjó á fiskveiðar og hvernig hafstraumar hafa áhrif á veður.
Rannsóknir, sem byggja meðal annars á mælingum úr hafinu, benda til þess að helmingslíkur séu á að mikilvægur hafstraumur, AMOC, hringrás sem tryggir varmaflæði frá syðri hluta Atlantshafs til Norður-Atlantshafsins, muni veikjast verulega á næstu áratugum. Gerist það er viðbúið að kólnun verði á Íslandi. Niðurstöður nýjustu rannsókna benda til þess að farið verði yfir vendipunktinn, þar sem hrun hringrásarinnar verður óumflýjanleg, um miðja öldina.
Veistu meira? Láttu okkur vita
Það tókst ekki að sækja formið. Reyndu aftur eftir augnablik.
Kólnun Íslands
„Óþægilega stutt“ í hrun hafstraums og kólnun Íslands
Varaði við hættulegri kólnun Íslands á loftslagsráðstefnunni
Auknar líkur á hruni áhrifamikils hafstraums í Atlantshafi
Blái bletturinn: „Alvarleg áhrif“ á íslenskt loftslag jafnvel strax næsta áratug
8 mín. lestur
Athugasemdir (5)