Fréttir ACD-ríkisstjórnin

Ráðherrar Viðreisnar töldu mál upplýst og fullskoðuð þótt ráðuneytið hefði ekki veitt þinginu umbeðin gögn

Formaður stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar segir skoðun á embættisfærslum ráðherra í málunum sem urðu til þess að ríkisstjórnarsamstarfinu var slitið vera lokið.

Jóhann Páll Jóhannsson

10. október 2017 · 18:30

Birtist upphaflega í Stundinni fyrir rúmum 9 árum.

Dómsmálaráðuneytið afhenti stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd Alþingis í dag gögn sem óskað var eftir um málsmeðferð ráðuneytisins ímálunum sem urðu til þess að ríkisstjórnarsamstarfinu var slitið.

Uppfært kl. 22:30: Í upphaflegri útgáfu fréttar kom fram að gögnin hefðu ekki verið afhent nefndinni. Það byggði á upplýsingum sem Stundin hafði þá fengið frá nefndarmönnum. Gögnin bárust hins vegar í dag og hefur fréttinni verið breytt í samræmi við það.

Farið var fram á afhendingu gagnanna að frumkvæði Þórhildar Sunnu Ævarsdóttur, þingkonu Pírata, með stuðningi Jóns Þórs Ólafssonar og Svandísar Svavarsdóttur, varaformanns nefndarinnar. Var meðal annars óskað eftir minnisblöðum og lista yfir málsgögn er varða uppreist æru kynferðisbrotamannanna Hjalta Sigurjóns Haukssonar og Roberts Downey auk dagbókarfærslna eða sambærilegra gagna sem staðfestu símtal Sigríðar Andersen dómsmálaráðherra og Bjarna Benediktssonar forsætisráðherra um að faðir Bjarna hefði skrifað meðmælabréf fyrir Hjalta.

Stundin sendi ráðuneytinu einnig ítarlega upplýsingabeiðni þann 29. september á grundvelli upplýsingalaga. Enn hafa engin viðbrögð komið frá ráðuneytinu þrátt fyrir skýr ákvæði upplýsingalaga um að ef upplýsingabeiðni hafi ekki verið afgreidd innan sjö daga beri stjórnvöldum að skýra frá ástæðum tafanna og hvenær ákvörðunar sé að vænta. Aðeins fáeinar vikur eru síðan úrskurðarnefnd um upplýsingamál komst að þeirri niðurstöðu að sama ráðuneyti hefði gengið lengra í upplýsingaleynd en lög heimila þegar fjölmiðlum og brotaþolum var synjað alfarið um upplýsingar um uppreist æru Roberts Downey.

Tveir ráðherrar fullyrða að málinu sé lokið og allt upplýst

Tveir ráðherrar Viðreisnar hafa haldið því fram undanfarna daga að embættisfærslur dómsmálaráðherra og forsætisráðherra í málinu sem felldu ríkisstjórnina hafi verið fullrannsakaðar og málin séu nú upplýst. „Við erum öll sammála um það,“ sagði Benedikt Jóhannesson, formaður Viðreisnar og starfandi fjármálaráðherra, í Forystusætinu á RÚV í gær. „Það er búið að upplýsa málið.“

Þorsteinn Víglundsson, félags- og jafnréttisráðherra, tók í sama streng í svari við fyrirspurn Stundarinnar sem birtist á vefnum í morgun.

„Tel ég það vera upplýst að öll meðferð málsins hafi verið í samræmi við meðferð sambærilegra mála og tengsl eins af meðmælendum við þáverandi fjármálaráðherra hafi ekki haft nein áhrif þar á svo séð verði,“ sagði hann þar.

Nefndarformaður segir málinu lokið

Jón Steindór bendir á það í svari við tölvupósti Stundarinnar að upplýsingabeiðni frá Þórhildi Sunnu Ævarsdóttur, sem studd var af Jóni Þór Ólafssyni og Svandísi Svavarsdóttur, um málsgögn – minnisblöð dómsmálaráðuneytisins í tveimur málum er varða uppreist æru – hafi verið send ráðuneytinu. „Svar hefur ekki borist þegar þetta er ritað,“ skrifar hann.

Jón telur þó að í ljósi ummæla umboðsmanns Alþingis um að ekki væri tilefni til frumkvæðisrannsóknar af sinni hálfu líti hann svo á að málinu sem nefndin fjallaði um undir heitinu uppreist æru, reglur og framkvæmd, sé lokið. „Komi fram nýjar upplýsingar eða umboðsmaður Alþingis taki málið upp með einhverjum hætti er komin upp ný staða sem nefndin mun þurfa að taka afstöðu til þegar þar að kemur,“ segir Jón Steindór.

Jón vísar til sameiginlegrar bókunar nefndarmanna og skýrslu um málið sem var skilað fyrir þinglok. „Nefndin fékk Umboðsmann Alþingis á sinn fund til þess að fara yfir helstu álitaefni í samskiptum tveggja ráðherra vegna upplýsinga sem voru þáttur í stjórnsýslumeðferð upplýsinga er vörðuð tiltekið mál um uppreist æru,“ skrifar Jón.

„Niðurstaða hans var skýr. Hann taldi ekki ástæðu til frumkvæðisrannsóknar af sinni hálfu. Í ljósi þess ákvað nefndin að gera sérstaka bókun um málið á fundi sínum og í framhaldi af því að ganga frá skýrslu sinni um uppreist æru, reglur og framkvæmd. Allir nefndarmenn voru sammála bæði um bókunina og skýrsluna. Að þessu leyti er meðferð málsins lokið fyrir nefndinni.“

Hann vitnar til orða Umboðsmanns Alþingis um að ráðherrar séu annars vegar embættismenn og hins vegar stjórnmálamenn. Það kunni því að gilda mismunandi sjónarmið og reglur um störf þeirra og athafnir eftir því um hvort hlutverkið er að ræða. „Stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd fjallar ekki um störf ráðherra sem stjórnmálamanna heldur embættismanna,“ skrifar Jón Steindór. „Pólitíska ábyrgð bera þeir gagnvart kjósendum, eigin flokksmönnum og eftir atvikum samstarfsflokkum sínum í ríkisstjórn.“