Forseti Banda­ríkj­anna, Donald Trump, birti gervi­greind­ar­mynd af sjálfum sér í líki Jesú Krist en eyddi henni síðan og sagð­ist hafa verið læknir á mynd­inni. Á sama tíma hefur hann staðið í harðri deilu við Leo XIV páfa vegna stríðs­ins við Íran en átökin gætu haft veru­leg póli­tísk áhrif fyrir for­set­ann á heima­velli. Páfinn hefur gagn­rýnt stefnu stjórn­valda í inn­flytj­enda­málum, afskipti Banda­ríkj­anna af Venes­ú­ela og hern­að­ar­að­gerðir gagn­vart Íran. Trump hefur tekið því illa og sætir nú gagn­rýni fyrir árásir á páfann, jafn­vel frá banda­mönnum sínum. Talið er að for­set­inn geti með þessu misst trú­aða kjós­endur fyrir mik­il­vægar þing­kosn­ingar í nóv­em­ber.

Deilan á milli leið­toga stærsta her­veldis í heimi og höf­uðs 1,4 millj­arða kaþ­ólikka er for­dæma­laus og engin merki eru sýni­leg um að henni sé að linna. „Það er ekk­ert sem þarf að biðj­ast afsök­unar á. Hann hefur rangt fyrir sér,“ sagði Trump við fjöl­miðla í Hvíta hús­inu í gær.

Daginn áður sagði for­set­inn páfann vera „veikan í bar­áttu gegn glæpum og slakan í utan­rík­is­málum“. Eins gaf hann í skyn að Leó XIV hefði meðal ann­ars verið kjör­inn páfi árið 2025 vegna þess að hann er Banda­ríkja­maður og gæti því tengst Trump-stjórn­inni.

Páfinn lét ekki sitt eftir liggja. Í flugi á leið til Afríku sagði hann við blaða­menn að hann ótt­að­ist hvorki Trump-stjórn­ina né að tala skýrt um boð­skap guð­spjalls­ins. Áður hefur hann sagt hót­anir Trump um að eyða „heilli sið­menn­ingu“ í Íran „algjör­lega óásætt­an­legar“ og gagn­rýnt harðar aðgerðir gegn inn­flytj­endum sem „ómann­úð­legar“.

Miður sín yfir orðum forsetans

Trump hefur lengi notið stuðn­ings krist­inna kjós­enda, sem studdu hann í kosn­ing­unum 2016 og 2024, þrátt fyrir per­sónu­leg hneyksl­is­mál og óljós tengsl hans við trú. Á síð­ara kjör­tíma­bil­inu hefur hann tekið upp trú­ar­legri tón. Sagði hann meðal ann­ars að honum hefði verið „bjargað af Guði“ eftir morð­til­raun í kosn­inga­bar­átt­unni árið 2024. 

Þrátt fyrir það hafa nýleg ummæli vakið furðu. Á páska­dag birti hann til dæmis harka­leg skila­boð til Írans, þar sem hann hót­aði grimmi­legum afleið­ingum ef Hormuz-sundið yrði ekki opnað og lauk færsl­unni með orð­unum: „Lof sé Allah.“

Síðan komu beinar árásir hans á páfann. Yfir­maður banda­rísku bisk­upa­sam­tak­anna, erki­biskup Paul Coakley, sagð­ist vera „miður sín“ yfir orðum for­set­ans.

Vara­for­set­inn JD Vance veitti Trump hins vegar stuðn­ing. Í sumum til­vikum ætti Vatíkanið að halda sig við sið­ferð­is­mál en láta for­set­ann um opin­bera stefnu.

Fordæmalaus átök

Sér­fræð­ingar segja að slíkar per­sónu­legar árásir á páfa séu nán­ast for­dæma­lausar. 

Sam­skipti Banda­ríkj­anna og páfa­stóls­ins hafa oft verið stirð, til dæmis þegar Jóhannes Páll II páfi lagð­ist gegn inn­rásinni í Írak árið 2003. Frans páfi gagn­rýndi brott­vís­anir inn­flytj­enda skömmu fyrir and­lát sitt árið 2025. En sér­fræð­ingar benda á að nýi páf­inn sé erf­ið­ari skot­spónn fyrir ásak­anir um and-amer­ískar skoð­anir, enda sjálfur Banda­ríkja­maður. 

„Þetta er for­dæma­laust þar sem eng­inn banda­rískur for­seti hefur viljað styggja kaþ­ólska kjós­endur með þessum hætti,“ segir Massimo Faggioli, pró­fessor við Trinity College í Dublin.

Bandamenn bregðast illa við 

Deilan á sér stað á við­kvæmum tíma fyrir Trump, þar sem repúblikanar ótt­ast að missa meiri­hluta sinn í þing­inu í kom­andi kosn­ingum. Efna­hags­á­hyggjur bæta ekki úr skák, en þær má meðal ann­ars rekja til hás olíu­verðs í kjöl­far átak­anna við Íran. 

Fyrir Hvíta húsið er áhyggju­efni að gagn­rýni hefur einnig borist frá hægri vængnum. Fyrr­ver­andi þing­konan Marjorie Taylor Greene gagn­rýndi Trump harð­lega og sagði hann hafa ráð­ist á páfann vegna and­stöðu hans við stríðið í Íran. „Þetta kemur í kjöl­far ill­skeyttrar páska­upp­hrópana og hót­ana um að eyða heilli sið­menn­ingu. Ég for­dæmi þetta algjör­lega,“ sagði hún.

Íhalds­sami sam­fé­lags­rýn­ir­inn Riley Gaines gagn­rýndi einnig mynd­ina sem Trump birti og hvatti hann til auð­mýktar.

For­sæt­is­ráð­herra Ítalíu, Giorgia Meloni, sem telst banda­maður Trump, for­dæmdi árásir hans og sagði eðli­legt að páf­inn kalli eftir friði.

Sér­fræð­ingar telja þó að deilan geti enn runnið sitt skeið. „Miðað við hversu oft Trump skiptir um skoðun er ekki úti­lokað að hann hrósi páf­anum á morgun,“ sagði franski sér­fræð­ing­ur­inn François Mabille.

Páfinn svar­aði gagn­rýni for­set­ans á hóf­saman hátt og sagði það „sið­ferði­lega skyldu“ sína að tala gegn stríði.