Forseti Alþýðusambands Íslands, Drífa Snædal, segir að forsvarsmenn veitingastaðarins Messans þurfi að svara fyrir ýmislegt varðandi framkomu gagnvart starfsfólki. Starfsfólkið lýsti aðstæðum sínum í umfjöllun Stundarinnar og þar sagðist það hafa verið snuðað um laun auk þess sem því hefði ekki verið greint frá því þegar starfsmenn á vakt smitaðist af Covid-19. Framkvæmdastjórinn svaraði því til að starfsfólkinu kæmi staða fyrirtækisins ekki við, hann ætti sjálfur ekki peninga fyrir mat, reikningum eða afborgunum af húsnæðisláni. „Þetta er svakaleg staða sem þau greina frá og mér sýnist fyrirtækið þurfi að svara fyrir ýmislegt,“ segir Drífa. 

Þrátt fyrir einróma lof matgæðinga allt frá því að veitingastaðurinn opnaði árið 2016 lýsir starfsfólkið erfiðum aðstæðum. Frá því í mars hefur það aðeins fengið útborgað hluta af laununum. Nú segjast sumir af því erlenda starsfólki sem starfað hefur fyrir fyrirtækið vera launalausir og fastir á Íslandi. 

Fyrrverandi trúnaðarmaður greinir jafnframt frá því að honum hafi verið vikið úr starfi eftir að hafa barist fyrir því að starfsfólkið fengi greitt samkvæmt kjarasamningum. Efling stefndi Messanum fyrir vangoldin laun trúnaðarmannsins og tveggja samstarfsmanna. Dómsátt náðist í apríl síðastliðnum þar sem Messinn sættist á að greiða rúmar þrjár milljónir í vangoldin laun. 

Staða Messans „örugglega ekki einsdæmi“

Drífa segir því að lítið komi á óvart í umfjölluninni: „Þetta eru ekki nýjar fréttir með þennan veitingastað,“ segir hún. „Hann hefur verið rekinn á því að halda starfsfólki á lágmarkskjörum og jafnvel undir því um árabil. Þetta starfsfólk þarf að leita réttar síns í gegnum stéttarfélagið sitt og ég vísa á Eflingu varðandi framhaldið.“

Innt eftir því hvort hún telji að þessi staða sé lýsandi fyrir stöðuna víða í samfélaginu segir að Drífa að það þurfi að hafa eftirlit með því. „Þetta er örugglega ekki einsdæmi.“

Á síðustu árum hefur ASÍ ítrekað gripið til varna fyrir erlent starfsfólk á íslenskum atvinnumarkaði sem er talið líklegra til þess að verða fyrir kjarasamningsbrotum en íslenskt starfsfólk. Í yfirlýsingu sem birtist á vef sambandsins þann 3. október 2018 var tekið fram að erlent starfsfólk leggi mikið til samfélagsins og að stór hluti hagvaxtar landsins sé tilkominn vegna vinnuframlags þess, en að það sé engu að síður berskjaldað fyrir „mannfyrirlitningu og brotastarfsemi sem viðgengst á vinnumarkaði“.

Í rannsókn ASÍ sem birt var í ágúst kom fram að um helmingurinn af öllum launakröfum vegna vangoldinna launa kemur frá erlendum launþegum, en kröfur þeirra eru að jafnaði 80 þúsund krónum hærri en kröfur frá íslenskum launþegum. Erlendir ríkisborgarar sem búsettir eru á Íslandi eru aðeins um 12 prósent af heildarmannfjölda landsins. Þeir eru því margfalt líklegri til þess að verða fyrir mismunun og réttindabrotum en íslenskir launþegar.

Í janúar lagði samstarfshópur sem var skipaður af félags- og barnamálaráðherra til víðtækar aðgerðir gegn brotastarfsemi á vinnumarkaði. Fulltrúar ASÍ í hópnum lögðu fram tillögu um að gera kjarasamningsbrot refsiverð, en ekki náðist einhugur um þá tillögu.