Mögulegt er að þau svör sem útgerð­ar­fé­lagið Samherji veitti DNB bank­anum um þau við­skipti sem félagið stund­aði í gegnum bank­ann hafi verið ófull­nægj­andi að mati bank­ans og að þar af leið­andi hafi bank­inn slitið við­skipta­sam­bandið við Samherja.

Björgólfur Jóhanns­son, for­stjóri Samherja, segir hins vegar við Stundina að Samherji hafi talið þau svör sem útgerðin veitti DNB hafi verið full­nægj­andi.

„Svör okkar voru full­nægj­andi að okkar mati,“ segir hann í sms-skila­boðum þar sem hann jafn­framt gagn­rýnir DNB fyrir mein­tan leka á upp­lýs­ingum um slit við­skipta­sam­band­ins í fjöl­miðla.

„Svör okkar voru full­nægj­andi að okkar mati“

Tals­maður DNB-bank­ans vill ekk­ert segja um ástæður þess að endir var bund­inn á við­skipta­sam­bandið við Samherja. „Við höfum ekk­ert meira að segja um þetta. Nú munum við ein­beita okkur að því að aðstoða Ökokrim við þá rann­sókn sem stendur yfir hjá stofn­un­inni,“ segir upp­lýs­inga­full­trúi DNB, Even Westerveld, í síma­sam­tali við Stundina.

 Þegar Stundin segir Björgólfi að DNB vilji ekki svara því af hverju bank­inn lok­aði á Samherja vegna banka­leyndar segir for­stjór­inn að DNB hafi ekki gefið Samherja neinar skýr­ingar á því af hverju við­skipta­sam­band­inu var sagt upp. „Það er rétt. Hins vegar má velta fyrir sér banka­leynd hjá þeim í ljósi „leka“ frá bank­anum,“ og er ljóst að for­stjór­inn kennir DNB um að lokun Samherja hjá DNB sé orðin opin­ber en slíkar fréttir geta aukið orð­spors­á­hættu Samherja. 

Even Westerveld vill ekki tjá sig um hvort það sé rétt að Samherji hafi ekki fengið neinar skýr­ingar á lok­un­inni á við­skiptum félags­ins og vísar til banka­leyndar. 

„Nú munum við ein­beita okkur að því að aðstoða Ökokrim“

Mútur greiddar úr DNB-bankanum

Samherji hafði notað DNB-bank­ann sem sinn helsta við­skipta­banka erlendis frá árinu 2008 og verið með fjöl­marga banka­reikn­inga þar. Sagt var frá í nóv­em­ber í Kveik og Stund­inni, í sam­starfi við Wikileaks, að bank­inn hafi lokað á við­skipti félags­ins Cape Cod FS á Marshall-eyjum í DNB en þetta félag hafði verið notað til að greiða laun sjó­manna Samherja í Afríku, meðal ann­ars í Namibíu þar sem Samherji hafði mútað ráða­mönnum til að fá aðgang að hesta­makríl­skvótum á árunum 2012 til 2019. DNB vissi ekki hver væri end­an­legur eig­andi Cape Cod FS og þar af leið­andi var hætta á að félagið yrði notað til að stunda pen­inga­þvætti. 

Þá kom einnig fram í umfjöll­un­unum að Samherji hafði notað banka­reikn­inga sína í DNB bank­anum til að greiða umræddar mútur til ráða­mann­anna í Namibíu. Meðal ann­ars var um að ræða mörg hund­ruð millj­óna króna milli­færslur til félags í Dubaí af reikn­ingi kýp­verska eign­ar­halds­fé­lags­ins Esju Seafood Limited í DNB-bank­anum. 

Í kjöl­far þess­ara frétta hrundi hluta­bréfa­verð í DNB-bank­anum vegna þess gagn­rýna umtals sem var um bank­ann í fjöl­miðlum. 

Glæpsamleg athæfi ein forsenda slita

DNB hóf innri athugun á við­skiptum Samherja í gegnum bank­ann í nóv­em­ber líkt og áður­nefndur upp­lýs­inga­full­trúi, Even Westerveld, sagði við Stundina.

„DNB rann­sakar þetta til að kom­ast að stað­reyndum. Svo er það lög­reglan sem verður að segja til um hvort þetta til­tekna félag hafi brotið lög eða ekki. Ef nið­ur­staðan verður að félag hafi notað banka­kerfi DNB til að fremja glæpi þá mun það að sjálf­sögðu hafa áhrif á við­skipta­sam­band þess við bank­ann.“ 

„DNB rann­sakar þetta til að kom­ast að stað­reyndum.“

Í nóv­em­ber, þegar Westerveld sagði þetta, var hins vegar ekki búið að slíta við­skipta­sam­band­inu við Samherja en í kjöl­farið hóf bank­inn athugun á við­skiptum Samherja sem meðal ann­ars fól í sér að Samherji þurfti að svara spurn­ingum um þessi við­skipti. Um svipað leyti hóf norska efna­hags­brota­deildin Ökokrim rann­sókn á umræddum við­skiptum Samherja í gegnum DNB-bank­ann og kom fram að DNB myndi aðstoða við hana. 

Bankar geta, í slíkum til­fellum, ákveðið að binda endi á við­skipta­sam­band við kúnna ef það er metið sem svo að svör fyr­ir­tæk­is­ins um það sem til rann­sóknar er eru ekki full­nægj­andi að mati bank­ans. 

Tekið skal fram að þó að DNB hafi lokað á við­skipta­sam­bandið við Samherja þá þýðir þetta ekki nauð­syn­lega að bank­inn telji sannað að Samherji hafi stundað glæp­sam­leg athæfi í gegnum bank­ann. Nægj­an­legt er hins vegar að Samherji hafi ekki gefið nægj­an­lega grein­ar­góð svör við því sem bank­inn og Ökokrim eru að rann­saka. 

Hjälpa ÖkokrimDNB-bank­inn aðstoðar norsku efna­hags­brota­deild­ina við rann­sókn Sam­herj­a­máls­ins að sögn upp­lýs­inga­full­trú­ans, Even Westerveld.

Mynd: b'Carl-Fredrik Hammersland'

Björgólfur: Viðskiptin færð fyrir „lokun“

Björgólfur Jóhanns­son segir að Samherji hafi raunar verið búinn að færa við­skipti sín frá DNB-bank­anum áður en norski bank­inn sagði upp við­skipta­sam­band­inu við félagið um ára­mótin þar sem félagið hafi reiknað með þess­ari aðgerð frá DNB. „Við­skiptin vorum við búin að færa fyrir þessa lokun. Reikn­uðum með því. Þetta voru ekki mikil við­skipti,“ segir Björgólfur en við­skipti Samherja við DNB sner­ust fyrst og síð­ast um fjöl­marga banka­reikn­inga sem félagið var með þar, ekki lána­við­skipti. 

Björgólfur vill ekki segja hvert Samherji hefur nú fært við­skipti sín, í hvaða banka.