Hreiðar Eiríks­son, lög­fræð­ingur og fyrr­ver­andi starfs­maður Útlend­inga­stofn­unar, segir að heild­ar­lög­gjöfin um útlend­inga­mál sem Alþingi sam­þykkti árið 2016 hafi verið „Tróju­hestur sem bar í sér „blauta drauma“ þeirra starfs­manna Útlend­inga­stofn­unar sem vilja beita afli stjórn­valda af fullum krafti til að „vernda“ Ísland fyrir útlend­ingum“. 

Þetta segir hann í umræðum á Facebook þar sem fjallað er um túlkun útlend­inga­laga og reglu­gerðar um útlend­inga.

Hreiðar starf­aði um ára­bil sem for­stöðu­maður á leyf­is­viði Útlend­inga­stofn­unar.

Þegar Stundin hafði sam­band við Hreiðar sagði hann að þetta væri sín per­sónu­lega upp­lifun eftir að hafa fylgst með laga­setn­ing­unni á sínum tíma, laga­breyt­ing­unum sem byggðu á vinnu þverpóli­tískrar nefndar undir for­mennsku Óttars Proppé, þáver­andi þing­manns Bjartrar fram­tíðar.

„Ég starf­aði hjá Útlend­inga­stofnun í tíð gömlu lag­anna, þekki and­ann þar á bæ og þau „göt” sem menn dreymdi um að loka. Það var gert með nýju lög­unum,“ skrifar hann á Facebook.

Þá bendir hann á að með til­komu kæru­nefndar útlend­inga­mála hafi ábyrgðin færst frá ráð­herra, með póli­tíska ábyrgð, og til and­lits­lausrar stjórn­sýslu­nefndar. Fyrir vikið sé hið póli­tíska aðhald með fram­kvæmd útlend­inga­laga erf­ið­ara.

„Kæru­nefnd útlend­inga­mála var sett upp til að eng­inn þyrfti að bera póli­tíska ábyrgð á harð­neskj­unni og laga­verkið sett þannig að nefndin gat ekki annað en tekið þátt í henni. Harð­neskjan var fest í sessi og eng­inn þarf að standa póli­tískt ábyrgur.“ 

Und­an­farin ár hafa stjórn­mála­menn flestra flokka hreykt sér af þverpóli­tískri sátt sem náð­ist með sam­þykkt útlend­inga­laga árið 2016. „Þessu var laumað til þing­manna í dul­bún­ingi rétt­ar­bóta fyrir hæl­is­leit­endur, sem í raun voru ekki annað en stað­fest­ing rétt­inda sem þeir þegar nutu,“ skrifar Hreiðar. „Síðan bætti Sigríður Andersen um betur og setti reglu­gerðir sem enn juku á mögu­leika til að beita inn­flytj­endur ofríki. Allt þetta hefur svo Útlend­inga­stofnun notað til að þjarma harka­lega að fólki í krafti valds síns.“ 

Hann bendir á fleiri atriði, t.d. að Útlend­inga­stofnun hafi stuttan opn­un­ar­tíma og von­lítið sé að ná þar sam­bandi við nokkurn mann í síma. „Til að bæta gráu ofan á svart eru vill­andi upp­lýs­ingar gefnar á heima­síðu og stofn­unin tekur sér 6 mán­uði að lág­marki til að afgreiða mál, jafn­vel ein­föld mál eins og skrán­ingu aðstand­enda EES rík­is­borg­ara. Þeir þurfa ekki dval­ar­leyfi heldur hafa þeir dval­ar­rétt sem er hægt að full­vissa sig um á 1-3 mín­útum (n.b. stofn­unin aug­lýsir á ensku útgáfu heima­síð­unnar að þetta fólk þurfi að sækja um dval­ar­leyfi þótt lögin segi að það þurfi aðeins að til­kynna dvöl sína og sækja um kort til stað­fest­ingar á henni).“ 

Hávær umræða hefur farið fram um útlend­inga­mál und­an­farna daga vegna fyr­ir­hug­aðrar brott­vís­unar tveggja afganskra barna­fjöl­skyldna til Grikk­lands. Fjölmenn mót­mæli fóru fram í mið­borg Reykja­víkur í gær þar sem kraf­ist var mann­úðar í útlend­inga­málum. Katrín Jak­obs­dóttir brást við umræð­unni í við­tali á RÚV í dag þar sem hún sagði að auknum fjár­munum yrði veitt til Útlend­inga­stofn­unar svo hægt væri að setja mál barna­fólks í for­gang.