Hvað gerðist raunverulega í Ceuta?

Þeir 60.000 flótta­menn sem streymdu inn í spænsku sjálfs­stjórn­ar­borg­ina Ceuta í Norður-Afríku frá Marokkó eru flestir nú þegar farnir aftur, að sögn yfir­valda.

Hægri­s­inn­aðir stjórn­mála­menn hafa hins vegar gripið atburð­ina á lofti og sagt þá sýna veik­leika í landamæra­eft­ir­liti Evr­ópu­sam­bands­ins og vakið upp spurn­ingar um hvers vegna Marokkó leyfði svo mörgum flótta­mönnum að halda að landa­mærum Ceuta.

1. Hversu margir flóttamenn?

Talið er að 60.000 hafi komið inn á yfir­ráða­svæði Ceuta, þar sem íbúa­fjöld­inn er aðeins 84.000, á innan við þremur dögum, frá mið­viku­degi til föstu­dags, sagði Juan Jesus Vivas, æðsti emb­ætt­is­maður Ceuta. Spænska inn­an­rík­is­ráðu­neytið sagði töl­una vera 50.000.

Seint í morgun voru „nán­ast allir“ farnir og ástandið á svæð­inu var nán­ast komið í eðli­legt horf, sagði Fernando Grande-Marlaska, inn­an­rík­is­ráð­herra Spánar.

Ráð­herr­ann sagði að minnst 67 manns hefðu lát­ist við að reyna að kom­ast til Ceuta.

Umfang fólks­flutn­ing­anna var mun meira en í síð­asta sam­bæri­lega atburði í maí 2021 þegar um 12.000 manns fóru yfir landa­mærin frá Marokkó til Ceuta á tveimur dögum, sagði Vivas á sínum tíma.

Brunnir bílarÍ múgæs­ingi voru nokkrir bílar brenndir við landa­mæri Ceuta og Marokkó.

Mynd: AFP

2. Hvað er Marokkó að gera?

Ignacio Cembrero, spænskur blaða­maður sem sér­hæfir sig í fólks­flutn­ingum í Norður-Afríku, sagði að svo virt­ist sem marokkóskar örygg­is­sveitir hefðu „setið með hendur í skauti“ síðan á mið­viku­dag.

„Til að kom­ast að varn­ar­garð­inum sem markar landa­mærin milli Ceuta og Marokkó eru lög­reglu- og hjálp­ar­sveitir og það er aug­ljóst að þeim hefur verið hleypt í gegn,“ sagði hann.

Í leit að betra lífiFeðgin reyna að synda yfir á spænska svæðið.

Mynd: AFP

3. Hvers vegna núna?

Ekki var ljóst hvers vegna þetta gerð­ist skyndi­lega núna.

Ein hugs­an­leg ástæða fyrir tíma­setn­ing­unni gæti verið úrskurður Hæsta­réttar Spánar frá 8. júlí um að far­and­verka­mönnum sem koma sjó­leið­ina ætti ekki að vísa jafn hratt úr landi og öðrum.

„Án efa hefur úrskurð­ur­inn frá 8. júlí ... haft áhrif,“ sagði Cembrero. „En það útskýrir ekki umfang aðgerð­anna.“

Aðrir hafa gefið í skyn að til­tölu­lega opin stefna spænsku rík­is­stjórn­ar­innar í mál­efnum inn­flytj­enda gæti hafa átt þátt í mál­inu.

Mann­mergðÓmögu­legt var að vita hversu margir flótta­menn­irnir voru, en áætlað er að þeir hafi verið 60 þús­und.

Mynd: AFP

4. Vopnvæðing flóttafólks?

Sumir sér­fræð­ingar segja að Marokkó noti mál­efni inn­flytj­enda sem tæki til að beita diplómat­ískum þrýst­ingi.

Marokkó hefur gert til­kall til yfir­ráða yfir Ceuta og Melilla frá sjálf­stæði sínu árið 1956 – Spánn hefur alfarið hafnað öllum við­ræðum um að breyta óbreyttu ástandi.

Spænski blaða­mað­ur­inn Cembrero sagði að Marokkó hefði „séð tæki­færi“ til að þvinga Spán til samn­inga­við­ræðna.

VonirFlótta­maður virð­ist biðja til guðs við land­göngu. Í máli ein­hverra þeirra hefur komið fram að þeir sjái enga von í að búa áfram í Marokkó.

Mynd: AFP

5. Getur flóttafólkið ferðast til annarra landa ESB?

Nei. Spænsk yfir­völd lögðu áherslu á að sam­kvæmt reglum Schengen-svæð­is­ins gilda sér­stakar verk­lags­reglur í Ceuta og annarri útlendu, Melilla, þar sem landamæra­eft­ir­lit er beitt gagn­vart öllum sem fara í flug- eða sjó­ferðir til meg­in­lands Evrópu.

Ólögleg koma til Ceuta veitir ekki rétt til dvalar á Spáni, ferða­laga til meg­in­lands­ins eða frjálsrar farar um Evrópu, sögðu þeir.

Enginn þeirra sem kom ólög­lega til Ceuta fór frá borg­inni til meg­in­lands Evrópu, né gætu þeir það, sögðu emb­ætt­is­menn­irnir.

6. Hver eru viðbrögðin?

Þrátt fyrir hindr­anir á því að flótta­manna haldi til meg­in­lands Evrópu, til­kynnti Ítalía í gær að hún væri tíma­bundið að fella úr gildi Schengen-reglur sem leyfa landamæra­laus ferða­lög frá Spáni.

Ákvörð­unin hefur verið harð­lega gagn­rýnd af stjórn­völdum í Madríd og raun­veru­leg praktísk áhrif hennar eru enn óljós þar sem Ítalía og Spánn eiga ekki landa­mæri. Lög­fræð­ingar sem AFP ráð­færði sig við sögðu að aðgerð hægri­st­jórn­ar­innar í Róm væri ómögu­leg í fram­kvæmd sam­kvæmt núver­andi lag­ara­mma.

Frakk­land og Bretland hafa lýst yfir „sam­stöðu“ með Spáni.

En Frakk­land til­kynnti einnig um fimm­földun á fjölda lög­reglu­manna við landa­mæri sín að Spáni.

Portúgal sagði einnig að það myndi efla eft­ir­lit við suð­ur­landa­mæri sín á landi og sjó.

Donald Trump, for­seti Banda­ríkj­anna, sem hefur gert stefnu gegn inn­flytj­endum að mið­punkti í tíð sinni í Hvíta hús­inu, kall­aði á föstu­dag aðstreymi far­and­verka­manna til Ceuta „stór­slys“ og „inn­rás“.

Hann reyndi að tengja þetta við kom­andi þing­kosn­ingar sem hann stendur frammi fyrir í nóv­em­ber og sagði: „Það sama mun ger­ast hjá okkur ef repúblikanar verða ekki kosnir, nema verra, miklu stærra.“