Í glamp­andi sól á Lækj­ar­torgi sat kona í hjóla­stól sem situr á rótum trés. Hún sat ekki þar vegna þess að hún gæti ekki gengið heldur sat hún þar fyrir dreng sem missti göngu­getu sína þegar hann var 9 ára gam­all: Yazan Aburajab Tamimi. 

Vísa á Yazan, sem er nú 11 ára gam­all og glímir við vöðva­hrörn­un­ar­sjúk­dóm­inn Duchenne, úr landi í byrjun júlí ásamt for­eldrum hans Ferial og Mohsen. Þessu hafa Íslend­ingar sem og inn­flytj­endur hér á landi mót­mælt hástöfum vikum saman. Það hafa einnig ótal sam­tök gert, þar á meðal Öryrkja­banda­lagið, Þroska­hjálp og Félags­ráð­gjafa­fé­lag Íslands. 

En mót­mælin, og vott­orð lækna sem segja að heilsu Yazans sé stefnt í hættu ef langt hlé verður á heil­brigð­is­þjón­ustu hans, hafa ekki borið árangur enn. 

Vilja að Yazan skjóti rótum

Konan sem sat í hjóla­stólnum, lista­konan Julia Mai, var þó ekki til­búin í að gef­ast upp. 

„Það kemur ekki til greina að halda kjafti,“ segir Julia. „Það kemur ekki til greina að stoppa, segja: Hér er eng­inn árangur. Maður heldur bara áfram, meira og meira og meira.“

Stóllinn er lista­gjörn­ingur sem spratt upp úr hug­mynd Anahitu Babaei sem hún, Julia og Nadira Kolbrún hrintu í fram­kvæmd. Fólki sem vill sýna sam­stöðu, eða sam­setu, með Yazan gefst kostur á að setj­ast í stól­inn, í korter eða lengur í senn og er ætl­unin að halda gjörn­ingnum áfram næstu daga. Þátt­tak­endur skrá sig á sér­stakt vak­taplan.

„Ræturnar tákna það að við viljum að hann skjóti rótum hér,“ segir Julia. „Við segjum alltaf: Stattu upp fyrir þessu og hinu en nú er það: Sestu niður fyrir Yazan.“

Kærunefndin sá ekki ástæðu til að skoða sérstakar aðstæður vegna heilsufars Yazan

Yazan og for­eldrar hans fengu neitun um hæli hér á landi vegna þess að þau höfðu áður fengið vega­bréfs­á­ritun á Spáni. Ekki var talið efni til að taka til­lit til sér­stakra ástæðna á grund­velli heilsu­fars Yazans. Fjöl­skyldan er ekki með hæli á Spáni og veit ekki hvort Yazan muni hafa aðgang að þeirri heil­brigð­is­þjón­ustu sem hann þarf þar. 

„Kæru­nefnd telur ljóst að gögn máls­ins beri ekki með sér að heilsu­far kærenda og barns þeirra sé með þeim hætti að þau telj­ist glíma við mikil og alvar­leg veik­indi, s.s. skyndi­legan og lífs­hættu­legan sjúk­dóm og með­ferð við honum sé aðgengi­leg hér á landi en ekki í við­töku­ríki, eins og segir í 2. mgr. 32. gr. a reglu­gerð­ar­innar,“ segir í úrskurði kæru­nefnd­ar­innar. 

Þá mat hún það þannig að fjöl­skyld­unni ætti að standa til boða full­nægj­andi heil­brigð­is­þjón­usta á Spáni, en að þau gætu þurft að greiða fyrir hana sjálf. 

Í við­tali við Heim­ild­ina í maí spurði Albert Björn Lúð­vígs­son, tals­maður fjöl­skyld­unnar, sig hvernig fjöl­skyldan ætti að greiða fyrir þjón­ust­una á Spáni. 

„Er sem sagt í lagi að hann fái ekki lífs­nauð­syn­lega þjón­ustu á Spáni í raun því það sé vissu­lega þjón­usta fáan­leg fyrir útvalda á einka­reknum sjúkra­húsum í land­inu?“ spyr Albert. 

Í lækn­is­vott­orð­unum, sem Albert skil­aði inn fyrir hönd fjöl­skyld­unnar þegar hann lagði fram end­ur­tekna umsókn fyrir hana, segir m.a. að það sé afar mik­il­vægt fyrir Yazan að hafa „hefð­bundið þétt eft­ir­lit sér­fræð­inga í vöðva­rýrn­unum, lungna­læknis, inn­kirtla­lækis og hjarta­læknis.“

Þá kemur þar fram að ef hann fær ekki þjón­ust­una muni það hafa mjög nei­kvæð áhrif á Yazan.

„Ég hef unnið við þetta í næstum 8 ár og aldrei séð svona afger­andi lækn­is­vott­orð,“ sagði Albert. 

Berst fyrir Yazan þó þau hafi aldrei hist

Þrátt fyrir að hafa aldrei hitt Yazan þá skiptir mál­stað­ur­inn Juliu það miklu máli að hún er til­búin í að sitja í stólnum til skiptis við aðra klukku­stundum saman. 

„Ég þarf ekki að hitta hann til þess að vera á móti því að honum verði brott­vísað,“ segir Julia.

„Í heima­landi hans í Palest­ínu er þjóð­ar­morð í gangi akkúrat núna. Ég sé svo [tvö­falt sið­gæði] hjá Útlend­inga­stofnun og okkar rík­is­stjórn sem brott­vísar hægri og vinstri þegar við erum með fólk sem er ekki hvítt.“