Fréttir Lífskjarakrísan

Einkaneysla dregst minnst saman á Íslandi á Norðurlöndunum

Einkaneysla fólks dregst hlutfallslega minna saman hér á landi en á hinum Norðurlöndunum. Seðlabanki Íslands hefur gagnrýnt bæði einkaneyslu Íslendinga og slæm áhrif launahækkana á eyðslu og þenslu hér á landi. Einkaneysla á Íslandi í fyrra var sú mesta á Íslandi frá árinu 2005.

Ingi Freyr Vilhjálmsson

27. maí 2023 · 12:00

Birtist fyrir 3 árum.

Einkaneysla fólks á Íslandi breytist minnst á milli mánaða og ára, þrátt fyrir verðbólgu og vaxtahækkanir, miðað við hin Norðurlöndin. Í Svíþjóð dróst einkaneyslan til dæmis saman um 2 og 4 prósent á milli ára í febrúar og mars á þessu ári, miðað við sömu mánuði í fyrra. Á meðan spáir Seðlabanki Íslands því í riti sínu, Peningamálum, að einkaneyslan á Íslandi hafi aukist um 6,8 prósent á milli ára fyrsta ársfjórðungs 2021 og 2022. Sambærileg tala í Svíþjóð er að að einkaneyslan hefur dregist saman um 1,7 prósent á þessu sama tímabili.

Athygli vekur líka hversu mikið meira einkaneyslan jókst á Íslandi í fyrra, í kjölfar Covid, en til dæmis í Svíþjóð.

„Í svona árferði þenslu getur verið auðveldara fyrir fyrirtæki að fleyta verðhækkunum í gegn.“

Róbert Farestveit,

hagfræðingur hjá ASÍ

Hin Norðurlöndin hafa einnig upplifað talsverða verðbólgu og stýrivaxtahækkanir þrátt fyrir að vextirnir hér á landi séu langhæstir …

Kjósa

Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Deila

Efnisorð

Lífskjarakrísan

Athugasemdir (2)

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.

GÁ

Guðmundur Ásgeirsson skrifaði
27. maí 2023 15:08

Fimmta hver króna í umferð var "prentuð" á undanförnum rúmlega tveimur árum, EFTIR að verðbólga rauf efri vikmörk verðbólgumarkmiðs stjórnvalda og seðlabankans. Hver sá sem leyfði því að gerast ber óskipta ábyrgð á allri verðbólgu og vaxtahækkunum síðan þá. Það er ekki launafólk því það getur ekki "prentað" peninga heldur aðeins millifært þá. Verðbólga mælir verðlag og verð eru ákveðin af atvinnurekendum. Oft er spurt hvernig eigi að ná tökum á verðbólgunni, en svarið við því er að auðveldasta leiðin til að halda verðbólgu í skefjum er að sleppa því einfaldlega að búa hana til.

0
JÞM

Jóhann Þór Magnússon skrifaði
27. maí 2023 13:04

Sigurður Jóhannesson og Gylfi Zoega eru með bestu greininguna. Nefna t.d. báðir mikil áhrif sem hraður vöxtur ferðaþjónustu eftir Covid hefur. Því er nánast ekkert atvinnuleysi og eigendur ferðaþjónustufyrirtækja græða á tá og fingri sem fer í einkaneyslu. Það mættu fara fleiri seðlar úr ferðaþjónustu í ríkiskassann líkt og í samanburðarlöndunum, það mundi snar hægja á einkaneyslunni og verðbólgunni. Annað sem má benda á er að stuðningsaðgerðir ríkisstjórnarinnar við ferðaþjónustu- og ótrúlegustu fyrirtæki í Covid, var mjög rausnarlegur greiði sem endurspeglaðist í því að algjör methagnaður var af fyrirtækjum út úr Covid kreppunni. Í raun glórulaus peningaprentun sem er núna eftir Covid að flæða af krafti frá fyrirtækjaeigendum út í einkaneyslu og verðbólgu.

1

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Tengdar greinar

Lífskjarakrísan

FréttirLífskjarakrísan

Greinir á um skammtastærðina

Þingmaður Framsóknarflokksins segir mikilvægt að allir leggist á árarnar við að ná niður verðbólgunni. Þingmaður Viðreisnar segir aftur á móti að ekki sé hægt að biðja aðra um að standa sig betur „þegar ríkisstjórnin hefur ekki staðið vaktina.“

MyndbandLífskjarakrísan

Vegfarendur finna fyrir hækkunum

Heimildin ræddi við vegfarendur um síendurteknar vaxtahækkanir og áhrif þeirra.

FréttirLífskjarakrísan

Hækkanir á afborgunum valda magaverk

Afborganir á húsnæðisláni sex manna fjölskyldu á höfuðborgarsvæðinu hafa hækkað um 116 þúsund krónur á 18 mánuðum. Fjölskyldan hefur þurft að ganga á sparnað til að ráða við regluleg útgjöld og er nú í því ferli að breyta láninu úr óverðtryggðu í verðtryggt til að ráða við afborganirnar.

FréttirLífskjarakrísan

Býr sig undir „skell fasteignaeigenda á næsta ári“

Ásta Sigrún Helgadóttir, umboðsmaður skuldara, segir að embættið sé að búa sig undir fjölda umsókna frá fasteignaeigendum í fjárhagsvanda. Greina megi aukinn óróleika og jafnvel kvíða hjá fólki sem þiggur símaráðgjöf hjá embættinu. Flest sem fá aðstoð eru öryrkjar og láglaunafólk á leigumarkaði og segir Ásta Sigrún að ríkisstjórnin verði að bregðast við vanda þess hóps.

ViðtalLífskjarakrísan

Einni bílaviðgerð frá vandræðum

Afborganir allra lána hafa hækkað á síðustu misserum og hefur það knúið Sigtrygg Ara Jóhannsson ljósmyndara til að skoða af alvöru að flytja búferlum til annars lands til að komast í skjól. „Ég átta mig á því að það er ekki eins og happdrættisvinningur að flytja í annað land,“ segir hann, „en einhverju er hægt að fórna fyrir stöðugleika.“

ViðtalLífskjarakrísan

Það kostar að fara út úr dyrunum

Edda Þöll Kentish upplifir breyttan veruleika í verðbólgu og vaxtaþenslu sem staðið hefur síðustu misseri. Hún og maðurinn hennar reyndu að sýna varkárni og spenna bogann ekki um of þegar þau keyptu sér íbúð en þurfa nú að hugsa sig tvisvar um áður en nokkuð er keypt eða nokkurt er keyrt.

Mest lesið

Aðsent

Stefán Ólafsson

Rétt og rangt um leigubremsu

Frumvarp ríkisstjórnarinnar um leigubremsu setur þak á hækkanir leigu við hækkun vísitölu neysluverðs. Stefán Ólafsson segir það geta dregið úr verðbólgu og bætt stöðu leigjenda.

Vettvangur

Sokkin borg á Silkiveginum varpar ljósi á gleymda sögu Mið-Asíu

Vísindamenn rannsaka rústir borgar sem hefur legið undir vatni í Kirgistan um aldir. Lítið er vitað um sögu hennar eða hvers vegna hún fór á kaf, en rannsóknirnar gætu aukið skilning á tengslum austurs og vesturs á miðöldum.

ErlentHorft til Evrópu

Burnham segir ljóst að Rússar hafi skipt sér af Brexit-atkvæðagreiðslunni

Forsætisráðherra Bretlands segist hafa fengið skýra staðfestingu á afskiptum Rússa þegar hann tók við embætti. Hann hyggst í dag hvetja þingmenn til að leita eftir nýju samkomulagi við Evrópusambandið og nánari tengslum við það.

Úttekt

Veltihringrás og virkjanir: Fyrstu tuttugu mánuðir umhverfisráðherra

„Margt hefur áunnist í orkumálum,“ sagði Jóhann Páll Jóhannsson umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra eftir þinglok í júní. Virkjanaframkvæmdir, veltihringrásin AMOC, hafið og loftslagsvendipunktar hafa verið meðal verkefna ráðherra undanfarið. Heimildin fór yfir störf Jóhanns Páls síðustu tuttugu mánuði.

Stjórnmál

Hart deilt um 10 milljarða viðhald í Reykjanesbæ

Kostnaður vegna viðgerða og viðhalds á tveimur grunnskólum í Reykjanesbæ er kominn í tíu milljarða. Fyrrum meirihluti gagnrýnir nýja bæjarstjórn fyrir að fara 300 milljónir yfir áætlun á einum mánuði.

InnlentKjaradeila Eflingar og SA

Sólveig Anna: „Nú er það traust algjörlega horfið“

Formaður Eflingar segir traust á milli Eflingar og framkvæmdastjóra Samtaka Atvinnulífisins brostið eftir viðræður við VR. Hún segir framkvæmdastjórann hafa beitt klækjastjórnmálum.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

InnlentLífið á Grensás

Vilja að Katla fari á elliheimili

Heilbrigðisráðuneytið hefur þrýst á að Katla Guðnadóttir, 24 ára gömul, velji sér hjúkrunarheimili til að flytja á tímabundið. Formaður ÖBÍ segir slíkar innlagnir ungs fólks sjaldnast verða tímabundnar. Katla hefur verið ári lengur á Grensásdeild en heilbrigðisstarfsfólk taldi þurfa og vill flytja heim til sín.

Stjórnmál

DV fjarlægir nafnlausan skoðanapistil um fréttakonu

Nafnlaus pistill um Elísabetu Ingu Sigurðardóttur fréttakonu Sýnar hefur verið fjarlægður af vef DV. Eigandinn er sagður nýta sér nafnlausa pistla í áróðursskyni til stuðnings ríkisstjórnarinnar. Frosti Logason og Bogi Ágústsson voru meðal þeirra sem tóku undir gagnrýnina á skrifin.

Stjórnmál

Greiddu 2,2 milljónir vegna heimsóknar Sjálfstæðisflokksins

Framkvæmdastjóri bandarísks fjárfestingarfyrirtækis segir það hafa greitt fyrir skipulagningu funda Sjálfstæðisflokksins í Washington. Ráðgjafi flokksins skráði greiðsluna sem kostun kvöldverðar. Fyrrverandi framkvæmdastjóri flokksins telur hins vegar að flokkurinn hafi greitt allan kostnað sjálfur.

Efnahagsmál

Þessu lofaði ríkisstjórnin til að tryggja að kjarasamningar héldu

Skuldsett heimili gætu fengið samtals þrjá milljarða króna í vaxtabætur ef ársverðbólga fer yfir fimm prósent í lok október 2027.

Stjórnmál

Þrettán aðgerðir ríkisstjórnarinnar til að bjarga kjarasamningum

Skuldsett heimili fá samtals 1,3 milljarða króna í einskiptisvaxtabætur verði ársverðbólga yfir 3,8 prósent í lok október 2027. Gjaldskrárhækkanir verða takmarkaðar við 2,5 prósent.

Erlent

Andrew fær 302 þúsund pund fyrir að yfirgefa setrið sitt í Windsor

Andrew Mountbatten-Windsor, sem einu sinni var prins, fær bætur fyrir að þurfa að flytja burt af lóð Windsor-kastalans. Bæturnar voru dregnar frá 1,8 milljóna punda greiðslu vegna ólokinna viðgerða á Royal Lodge. Karl III. konungur neyddi bróður sinn til að flytja þaðan í fyrra og býr hann nú á Sandringham-landareign konungs.

Mest lesið í mánuðinum

Innlent

Lögreglan rukkar viðburðahaldara um tugi milljóna

Tvö lögregluembætti hafa krafið þrjá viðburðarhaldara um samanlagt 47 milljónir vegna þriggja viðburða í sumar. Viðburðahaldarar eru hugsi vegna málsins og tveir hafa kært gjaldtöku lögreglu.

Stjórnmál

Reikna ellilífeyri rangt samkvæmt orðalagi laga

Ellilífeyrisgreiðslur hafa miðað við of lágt frítekjumark í nær áratug samkvæmt orðalagi laga. Milljarðar eru undir en Tryggingastofnun túlkar lögin út frá lögskýringargögnum. Skrifstofa Alþingis segir lögin ekki uppfylla kröfur og ráðuneytið hyggst skoða hvort þeim þurfi að breyta.

ViðtalLífið á Grensás

„Ég hef ekkert til að kvarta yfir“

Söru Margréti Bergmann var kippt út úr lífi þriggja barna sinna þegar hún lamaðist skyndilega frá toppi til táar. Endurhæfingu hennar miðar vel og hún nýtur litlu hlutanna í lífinu. „Ég get verið glöð og þakklát fyrir allt, jafnvel þó ég verði alltaf í þessum stól.“

ViðtalLífið á Grensás

Prófaði brimbretti í fyrsta skipti og lamaðist

Wojciech Jarosz vann á Keflavíkurflugvelli en eftir örlagaríkt frí í Karíbahafinu sækir hann nú endurhæfingu á Grensásdeild í von um að geta staðið aftur upp einn daginn. Sjaldgæfur kvilli sem byrjendur á brimbrettum geta fengið olli lömun fyrir neðan mitti.

Innlent

Ofrukkaði sveitarfélög fyrir sorphirðu yfir 100 milljónir króna

Íslenska gámafélagið ofrukkaði Garðabæ og Mosfellsbæ yfir 100 milljónir króna vegna sorphirðu. „Þá eruð þið ekki alveg saklaus í þessu máli,“ sagði starfsmaður fyrirtækisins.

InnlentLífið á Grensás

Vilja að Katla fari á elliheimili