Þessi grein birtist upphaflega í Stundinni fyrir meira en 4 árum.

Norska lögmannsstofan segir rekstri Samherja í Namibíu hafa verið „sjálfstýrt“ þar en ekki frá Íslandi

Tals­mað­ur norsku lög­manns­stof­unn­ar Wik­borg Rein, Geir Swigg­um, seg­ir að rann­sókn fyr­ir­tæk­is­ins á mútu­greiðsl­um Sam­herja í Namib­íu ljúki brátt. Wik­borg Rein still­ir Namib­í­u­rekstri Sam­herja upp sem sjálf­stæð­um og stjórn­end­ur hans beri ábyrgð á hon­um en ekki yf­ir­stjórn Sam­herja á Ís­landi. Hann seg­ir fjöl­miðlaum­fjöll­un um mútu­greiðsl­urn­ar hafa ver­ið „skipu­lagða árás“.

Norska lögmannsstofan segir rekstri Samherja í Namibíu hafa verið „sjálfstýrt“ þar en ekki frá Íslandi
Sjálfsstjórn Namibíuhlutans Ein af röksemdum Wikborg Rein, sem væntanlega byggir á því sem Samherji segir eða ætlar að segja, er að stjórnendur Namibíuhluta fyrirtækisins hafi einir borið ábyrgð á mútugreiðslunum. Þorsteinn Már Baldvinsson, forstjóri Samherja, sést hér með sjávarútvegsráðherra Namibíu, Bernhard Esau, á heimili tengdasonar hans, Tamson Hatuikulipi, sem báðir sitja í gæsluvarðhaldi fyrir að hafa þegið mútur frá Samherja.

Norska lögmannsstofan Wikborg Rein, sem ráðin var af Samherja til að gera svokallaða rannsókn á Namibíumálinu fyrir hönd útgerðarfélagsins, stefnir að því að ljúka störfum á næstu vikum. Í kjölfarið mun norska lögmannsstofan, sem vinnur fyrir og fær greitt fyrir hina svokölluðu rannsókn frá Samherja, að „útskýra“ málið fyrir yfirvöldum í þeim löndum sem hafa með Namibíumálið að gera. Væntanlega er átt við Namibíu, Ísland og Noreg sem fleiri ríki.

Þetta kemur fram í viðtali við talsmann norsku lögmannsstofunnar, Geir Swiggum, við norska blaðið Fiskeribladet fyrr í vikunni.

Mál Samherja í Namibíu snýst um mútugreiðslur upp á vel á annan milljarð króna sem Samherji greiddi til ráðamanna í Namibíu í skiptum fyrir kvóta í hestamakríl. 

Bjóða fram aðstoð sínaNorska lögmannsstofan Wikborg Rein býður yfirvöldum á Íslandi, og í öðrum löndum þar sem Samherjamálið er til rannsóknar, fram aðstoð sína.

Boltinn hjá stjórn Samherja

Í viðtalinu segir Swiggum að niðurstöður Wikborg Rein verði fyrst kynntar stjórn Samherja sem svo ákveði hvað gera eigi við niðurstöðurnar og hvernig eigi að kynna þær, ef þær verða þá kynntar opinberlega. „Það er stjórnin sem ákveður hvernig fyrirtækið ætlar að fara með niðurstöðurnar. Við getum gefið ráð og ábendingar en það er stjórnin sem á þetta ferli og skýrsluna sem við gerum. Stjórnin þarf einnig að taka tillit til annarra hagsmuna en sinna eigin. Til að mynda er það oft okkar upplifun að stjórnvöld í ólíkum löndum vilja ekki endilega fá allar staðreyndir upp á yfirborðið opinberlega sökum þeirra rannsókna sem eiga sér stað í þeim,“ segir Swiggum við Fiskeribladet. 

„Skipulögð árás á fyrirtækið frá nokkrum fjölmiðlum“

Segir Namibíuhlutann hafa lotið eigin stjórn

Út frá því sem Geir Swiggum segir í viðtalinu þá má áætla ýmislegt um varnir forsvarsmanna Samherja í málinu. Hann segir umfjöllunina um stórfelldar mútugreiðslur Samherja í Namibíu, sem Kveikur, Al Jazeeera og Stundin greindu frá í samvinnu við Wikileaks, hafa verið „skipulagða árás á fyrirtækið frá nokkrum fjölmiðlum“. 

Hann segir að strax í upphafi málsins, í nóvember, hafi stjórnendur og stjórn Samherja sagt að þeir hafi ekki verið meðvitaðir um málið og ásakanirnar og að þar af leiðandi hafi þeir þurft að láta gera athugun á starfseminni í Namibíu. „Starfsemi sem átti sér stað óravegu frá heimaslóðunum og sem var minni í sniðum en starfsemin sem fyrirtækið var með á Íslandi auk þess sem starfseminni var sjálfstýrt (sjelvstyrt) af þeim sem báru ábyrgð á henni í Namibíu,“ segir Swiggum.

Út frá þessu þá virðist ein af vörnum Samherja og Wikborg Rein í málinu vera sú að Jóhannes Stefánsson, sem var framkvæmdastjóri og prókúruhafi yfir rekstrinum í Namibíu, og aðrir sem stýrðu útgerð Samherja í Namibíu hafi borið endanlega ábyrgð á rekstrinum þar og væntanlega mútugreiðslunum. Sá sem tók við Jóhannesi í Namibíu heitir Egill Helgi Árnason og er hann ennþá framkvæmdastjóri Samherja þar í landi en fyrirtækið hefur gefið það út að það sé hætt rekstri í landinu. 

Jóhannes: Þorsteinn Már kom með mútulausnina

Jóhannes hefur hins vegar lýst því hvernig Þorsteinn Már Baldvinsson, forstjóri Samherji, var sá sem tók eða kom að því að taka allar meiriháttar ákvarðanir í rekstrinum í Namibíu. Meðal annars þeirri ákvörðun hvort og hvernig greiða ætti múturnar í málinu.

Í viðtali við Stundina í fyrra sagði Jóhannes:  „Þeir vildu fá peninga til að geta haldið sér gangandi, kannski leyft sér hitt og þetta, þannig að það var James sem bað um að 25 prósent af kvótagjaldinu fyrir Namgomar-kvótann myndi verða greitt í Namibíu og 75 prósent til Dubai. […] Ég lagði þetta bæði fyrir Þorstein og Ingvar og það var síðan á fundi í ágúst 2014, þá komu hérna James, Sacky og Tamson […] Við áttum fyrst fund 20. ágúst 2014 og svo var aftur fundur 22. ágúst. Þá voru bara ég, James og Þorsteinn, hinir strákarnir biðu frammi, og þá segir Þorsteinn að hann sé kominn með leiðina til að þeir geti fengið greitt þessi 75 prósent sem þeir vildu fyrir Namgomar-kvótann frá Kýpur til Dubai. Fyrirspurnin kom frá James en lausnin kom frá Þorsteini Má.“

Hvernig  lýsingar Geirs Swiggum um að Namibíuhluta starfsemi Samherja hafi verið „sjálfsstýrt“ þaðan koma heim og saman við þennan vitnisburð Jóhannesar um aðkomu Þorsteins Más Baldvinssonar að þessari starfsemi á væntanlega eftir að koma í ljós. 

Sjálfstjórn NamibíufyrirtækisinsLögmannsstofan Wikborg Rein segir að Namibíuhluti starfsemi Samhera hefur verið sjálfsstýrt frá Namibíu en ekki Íslandi. Jóhannes Stefánsson var framkvæmdastjóri Samherja í Namibíu.

Mútugreiðslurnar héldu áfram eftir að Jóhannes hætti

Þetta er sama vörn og Samherji kom fram með í upphafi málsins eftir að fjölmiðlar greindu frá því. Þá reyndi Samherji að skella skuldinni á því alfarið á Jóhannes Stefánsson. Hins vegar átti meirihluta mútugreiðslnanna frá Samherja sér stað eftir að Jóhannes hætti hjá Samherja í Namibíu auk þess sem mikill meirihluti greiðslnanna kom frá fyrirtækjum sem Jóhannes stýrði ekki. Meðal annars fyrirtækjum Samherja á Kýpur sem voru með bankareikninga í norska bankanum DNB; bankareikningum sem Jóhannes stýrði ekki. 

Hið sama gildir auðvitað um starfsemi Samherja í Namibíu eftir að Jóhannes hætti. Hvernig getur Egill Helgi Árnason, og aðrir sem unnu hjá Samherja í Namibíu, borið ábyrgð á mútugreiðslunum sem greiddar voru frá félögum á Kýpur sem voru ekki í Namibíu og sem þeir stýrðu ekki? Mútugreiðslurnar frá Kýpurfélögunum héldu áfram að berast allt þar til í ársbyrjun í fyrra.  Svar við þessari spurningu liggur ekki fyrir eftir lestur viðtalsins við Geir Swiggum. 

Tekið skal fram að Þorsteinn Már Baldvinsson hefur ekki ennþá tjáð sig efnislega um málið frá því að sagt var frá því í fjölmiðlum í nóvember fyrir rúmlega hálfu ári síðan. Þorsteinn Már svaraði ekki þeirri spurningu hvort Samherji hefði greitt mútur. 

Í lok viðtalsins segir Swiggum: „Nú er planið að ljúka vinnunni við skýrsluna innan nokkurra vikna. Í kjölfarið munum við bjóða yfirvöldum aðstoð okkar við að útskýra málið.“

Í svari við fyrirspurn Stundarinnar um stöðu rannsóknarinnar segir Swiggum ennfremur: „Rannsóknir okkar eru á lokastigi og við munum bráðlega kynna niðurstöður okkar fyrir stjórn Samherja. Í kjölfarið munum við ræða við viðeigandi yfirvöld til að kanna hvernig vinna okkar getur gagnast í frekari samvinnu á milli Samherja og þessara aðila.“

Fréttin var uppfærð með svari Geir Swiggum til Stundarinnar í tölvupósti.

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.
Tengdar greinar

Samherjaskjölin

„Samherji gegndi lykilhlutverki í þessu hneyksli“ - Opið bréf til forsætisráðherra frá Namibíu
FréttirSamherjaskjölin

„Sam­herji gegndi lyk­il­hlut­verki í þessu hneyksli“ - Op­ið bréf til for­sæt­is­ráð­herra frá Namib­íu

Slétt­um fjór­um ár­um eft­ir að ljóstr­að var upp um fram­ferði Sam­herja í Namib­íu kall­ar leið­togi namib­ísku stjórn­ar­and­stöð­unn­ar eft­ir því að ís­lensk stjórn­völd taki ábyrgð, í opnu bréfi til for­sæt­is­ráð­herra Ís­lands. Hundrað millj­óna rík­is­styrk­ur til Sam­herja vek­ur reiði í Namib­íu.
Lögmaður namibískra sjómanna við Samherja: „Borgið það sem þið skuldið þeim“
RannsóknirSamherjaskjölin

Lög­mað­ur namib­ískra sjó­manna við Sam­herja: „Borg­ið það sem þið skuld­ið þeim“

Lög­mað­ur skip­verj­anna tutt­ugu og þriggja sem dæmd­ar voru bæt­ur vegna ólög­legr­ar upp­sagn­ar Sam­herja­fé­lags í Namib­íu, kall­ar eft­ir því að Ís­lend­ing­ar axli ábyrgð á fram­komu sinni í Namib­íu. Það stand­ist enga skoð­un að Sam­herji hafi ekki vit­að af mál­inu. For­stjóri Sam­herja lof­aði því að fyr­ir­tæk­ið myndi sjá til þess að stað­ið yrði við all­ar skuld­bind­ing­ar og sér­stak­lega hug­að að sjó­mönn­um sem starf­að hefðu fyr­ir fé­lag­ið.
Namibískir sjómenn stefna Samherjamanni eftir tveggja ára bið eftir bótum
FréttirSamherjaskjölin

Namib­ísk­ir sjó­menn stefna Sam­herja­manni eft­ir tveggja ára bið eft­ir bót­um

Á þriðja tug namib­ískra sjó­manna sem voru dæmd­ar bæt­ur vegna ólög­mætr­ar upp­sagn­ar Sam­herja­fé­lags í Namib­íu, hafa enn ekki feng­ið þær greidd­ar. Lög­mað­ur þeirra gagn­rýn­ir for­svars­menn Sam­herja fyr­ir að gang­ast ekki við ábyrgð sinni og hef­ur nú stefnt ein­um stjórn­anda Sam­herja og dótt­ur­fé­lagi þess, fyr­ir dóm í Namib­íu.
Inga þakkar Samherja fyrir en telur að kvótakerfið hafi lagt landið í auðn
FréttirSamherjaskjölin

Inga þakk­ar Sam­herja fyr­ir en tel­ur að kvóta­kerf­ið hafi lagt land­ið í auðn

Inga Sæ­land, formað­ur Flokks fólks­ins, seg­ist hafa slíðr­að sitt póli­tíska sverð þeg­ar hún söng á Fiski­deg­in­um mikla á Dal­vík um helg­ina. Hún skrif­ar þakk­ar­grein í Mogg­ann í dag og þakk­ar Sam­herja fyr­ir Fiski­dag­inn. Sam­kvæmt Ingu kom hún ekki fram á Fiski­deg­in­um sem stjórn­mála­mað­ur held­ur sem mann­eskja í sum­ar­fríi.

Mest lesið

Sökktu kurli og seldu syndaaflausn
2
RannsóknRunning Tide

Sökktu kurli og seldu synda­af­lausn

„Ýttu á takk­ann og bjarg­aðu heim­in­um,“ skrif­ar vís­inda­mað­ur af kald­hæðni er hann bend­ir um­hverf­is­ráðu­neyt­inu á var­úð­ar­orð ut­an úr heimi um að­ferð­ir sem fyr­ir­tæk­ið Runn­ing Tide fékk leyfi stjórn­valda til að prófa í þágu lofts­lags í Ís­lands­höf­um. Að­gerð­irn­ar umbreytt­ust í allt ann­að en lagt var upp með. Þær voru án alls eft­ir­lits og gerðu svo þeg­ar upp var stað­ið lít­ið ef nokk­urt gagn. „Ís­land er fyrsta land­ið í heim­in­um til að búa til kol­efnisein­ing­ar með kol­efn­is­bind­ingu í hafi,“ sagði fram­kvæmda­stjór­inn.
Illugi Jökulsson
5
Pistill

Illugi Jökulsson

Sagði Kissin­ger að ban­vænt væri að vera vin­ur Banda­ríkj­anna?

Gam­all prest­ur (sem kall­ar sig reynd­ar „pastor emer­it­us“) skrif­ar grein í Morg­un­blað­ið til stuðn­ings stríði Pút­ins Rúss­lands­for­seta í Úkraínu. Hann kenn­ir Banda­ríkja­mönnum­um um það stríð eins og fleira í heimi hér; þeir hafi att Úkraínu­mönn­um út í stríð­ið og vitn­ar í því sam­bandi við orða Henry Kissin­gers:„Það má vera hættu­legt að eiga Banda­rík­in að óvini en að eiga þau að...
„Áhyggjuefni hvað langtímaveikindi innan blaðamannastéttarinnar hafa aukist mikið“
8
Fréttir

„Áhyggju­efni hvað lang­tíma­veik­indi inn­an blaða­manna­stétt­ar­inn­ar hafa auk­ist mik­ið“

Til þess að rétta af bága fjár­hags­stöðu Styrkt­ar­sjóðs blaða­manna hef­ur Blaða­manna­fé­lag­ið ákveð­ið að breyta út­hlut­un­ar­regl­um sjóðs­ins. Halla­rekst­ur­inn er rak­inn til fjölg­un­ar um­sókna um sjúkra­daga­pen­inga. Í til­kynn­ingu seg­ir að fé­lag­ið hafi mikl­ar áhyggj­ur af aukn­um lang­tíma­veik­ind­um með­al blaða­manna sem rekja megi til óvið­un­andi starfs­að­stæðna.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Jesús Kristur breytti lífinu
2
Fólkið í borginni

Jesús Krist­ur breytti líf­inu

Kurt­eis og mjúk­máll ung­ur mað­ur sit­ur á brún­um bekk á Hlemmi. Hann bend­ir sessu­nauti sín­um á að strætó­inn hans sé kom­inn. Sá tek­ur úr sér heyrn­ar­tól­in og þakk­ar fyr­ir. Ungi mað­ur­inn sem sit­ur eft­ir bros­andi tal­ar ís­lensku með ör­litl­um hreim, en orða­forð­inn er áber­andi góð­ur. Hann er með barm­merki sem á stend­ur: Öld­ung­ur Matt­son. Hann seg­ir blaða­manni frá því hvað varð til þess að hann komst á þenn­an stað.
Sökktu kurli og seldu syndaaflausn
6
RannsóknRunning Tide

Sökktu kurli og seldu synda­af­lausn

„Ýttu á takk­ann og bjarg­aðu heim­in­um,“ skrif­ar vís­inda­mað­ur af kald­hæðni er hann bend­ir um­hverf­is­ráðu­neyt­inu á var­úð­ar­orð ut­an úr heimi um að­ferð­ir sem fyr­ir­tæk­ið Runn­ing Tide fékk leyfi stjórn­valda til að prófa í þágu lofts­lags í Ís­lands­höf­um. Að­gerð­irn­ar umbreytt­ust í allt ann­að en lagt var upp með. Þær voru án alls eft­ir­lits og gerðu svo þeg­ar upp var stað­ið lít­ið ef nokk­urt gagn. „Ís­land er fyrsta land­ið í heim­in­um til að búa til kol­efnisein­ing­ar með kol­efn­is­bind­ingu í hafi,“ sagði fram­kvæmda­stjór­inn.
Bankarnir búnir með alla sénsa - peningaþvættisvarnir í ólestri
7
FréttirPeningaþvætti

Bank­arn­ir bún­ir með alla sénsa - pen­inga­þvættis­varn­ir í ólestri

Tæp­lega 600 millj­ón króna sátt Ís­lands­banka við yf­ir­völd vegna ónógra pen­inga­þvættis­varna er til marks um að bæði séu séns­ar eft­ir­lits­að­ila á þrot­um og að mun hærri sekt­ir verði lagð­ar á fyr­ir­tæki en áð­ur. Ari­on banki er næst­ur, en óljóst er hversu há sú sekt verð­ur. Fyr­ir tveim­ur ár­um greiddi Salt­Pay rúm­lega tíu sinn­um lægri sekt fyr­ir mun al­var­legri brot.

Mest lesið í mánuðinum

Auður Jónsdóttir
1
Skoðun

Auður Jónsdóttir

Þið er­uð óvit­ar! ­– hlust­ið á okk­ur

Það er andi elí­tísma í kring­um kosn­inga­bar­áttu Katrín­ar Jak­obs­dótt­ur. Nafn­tog­að­ir lista­menn, áhrifa­fólk í sam­fé­lag­inu og stjórn­mál­um jafnt sem vél­virkj­ar þaul­setn­asta stjórn­mála­flokks lands­ins leggj­ast á eina sveif með henni. Fyr­ir vik­ið eru kosn­ing­arn­ar áhuga­verð fé­lags­fræði­leg stúd­ía af því að í þeim af­hjúp­ast sam­taka­mátt­ur þeirra sem vald og raddsvið hafa – á ólík­um svið­um.
Saga af áralangri vanrækslu og vonleysi: „Þetta heitir Betra líf sko“
7
RannsóknBrostnar vonir á Betra lífi

Saga af ára­langri van­rækslu og von­leysi: „Þetta heit­ir Betra líf sko“

Slökkvi­lið­ið hef­ur sent kæru til lög­reglu á hend­ur Arn­ari Gunn­ari Hjálm­týs­syni fyr­ir að hafa stefnt lífi og heilsu íbúa áfanga­heim­il­is­ins Betra líf í Vatna­görð­um í hættu eft­ir að eld­ur kvikn­aði þar í fe­brú­ar í fyrra. Áfanga­heim­il­ið flutti þá upp í Kópa­vog. Í styrk­umsókn til Reykja­vík­ur fór Arn­ar með rang­færsl­ur en fékk engu að síð­ur rúm­ar 24 millj­ón­ir fyr­ir rekst­ur­inn. Full­trúi fé­lags- og vinnu­mark­aðs­ráðu­neyt­is­ins lýsti áhyggj­um af eit­ur­lyfja­sölu og vændi á einu áfanga­heim­il­inu.
„Hann sagði við mig að ef mér mislíkaði þetta gæti ég bara flutt út“
8
FréttirBrostnar vonir á Betra lífi

„Hann sagði við mig að ef mér mis­lík­aði þetta gæti ég bara flutt út“

Sylwia Burzy­kowska leigði 12 fer­metra her­bergi á áfanga­heim­ili Betra lífs á Kópa­vogs­braut á 140 þús­und krón­ur á mán­uði sem hún þurfti að greiða í reiðu­fé. Hún skrif­aði und­ir ótíma­bund­inn leigu­samn­ing en hafði að­eins bú­ið þar í þrjá mán­uði þeg­ar hús­ið var rif­ið í byrj­un mán­að­ar­ins. Sylwia býr nú í tjaldi.
Tugir fyrirtækja töldu rangt fram til að fá hærri styrki í „draumalandi nýsköpunarmanna“
10
Greining

Tug­ir fyr­ir­tækja töldu rangt fram til að fá hærri styrki í „draumalandi ný­sköp­un­ar­manna“

Efna­hags- og fram­fara­stofn­un­in, Al­þjóða­gjald­eyr­is­sjóð­ur­inn og Skatt­ur­inn hafa öll bent á að eft­ir­liti með út­greiðslu ný­sköp­un­ar­styrkja úr rík­is­sjóði, sem voru 1,3 millj­arð­ar króna fyr­ir nokkr­um ár­um en verða 24 millj­arð­ar króna ár­ið 2029, væri veru­lega ábóta­vant. Skatt­ur­inn hef­ur þeg­ar spar­að rík­is­sjóði 210 millj­ón­ir króna með því að gera gjalda­breyt­ing­ar hjá 27 að­il­um sem töldu fram ann­an kostn­að en ný­sköp­un til að fá styrki úr rík­is­sjóði. Einn starfs­mað­ur sinn­ir eft­ir­liti með mála­flokkn­um.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár

Loka auglýsingu