Greining

Flóttinn frá krónunni heldur áfram: 257 fyrirtæki gera upp í erlendum gjaldmiðlum

Stór hluti af ís­lenska hag­kerf­inu ger­ir upp í evr­um og doll­ur­um, á með­an ís­lensk heim­ili þurfa að láta krón­una nægja.

Flóttinn frá krónunni heldur áfram: 257 fyrirtæki gera upp í erlendum gjaldmiðlum
Íslenska krónan Öll stærstu fyrirtæki landsins eru hætt að nota krónuna. Áætlað er að heildarvelta fyrirtækja á Íslandi í erlendri mynt sé meiri en velta íslenska ríkisins. Mynd: Golli

Alls eru 257 félög á Íslandi með heimild til þess að færa bókhald og semja ársreikninga í erlendri mynt samkvæmt svörum frá ríkisskattstjóra og hefur þeim fjölgað lítillega á síðustu tveimur árum, eða um níu fyrirtæki. Á undanförnum tíu árum hefur fyrirtækjum fjölgað um 147 sem gera upp í erlendri mynt til þess að koma sér undan gengisáhættu og óstöðugleika íslensku krónunnar. Flest fyrirtækin nýta sér evru en næstflest bandaríska dollarann.

225 prósent aukning

Þegar litið er til lengra tímabils, eða til 2012, má sjá að fyrirtæki sem nýta sér annan gjaldmiðil en krónuna hafa aukist um 225 prósent. 79 fyrirtæki gerðu upp í öðrum gjaldmiðli en krónunni árið 2012. Á meðal fyrirtækja sem nýta sér evru í uppgjörum eru stærstu sjávarútvegsfélög landsins, svo sem Samherji og Brim.

Allt í allt nota að minnsta kosti 14 útgerðir aðra mynt en krónuna, og öll þau fyrirtæki nota evruna utan eitt fyrirtæki. …

Kjósa
45
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir (8)

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
  • GÁ
    Guðmundur Ásgeirsson skrifaði
    27. maí 2026 10:45
    Hvað er átt við þegar sagt er að íslensk fyrirtæki flýi krónuna og hvað felst í því?
    https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88690

    "Þegar þessi fyrirtæki gera upp í þeirri mynt sem mestu skiptir fyrir rekstur þeirra eða svokölluðum starfrækslugjaldmiðli þá gefur það skýrari mynd af rekstrinum og efnahagnum en ef þau gerðu upp í krónum. Það er hins vegar almennt enginn sérstakur fjárhagslegur ávinningur af því að gera upp í einni mynt frekar en annarri. Það er því misskilningur sem stundum heyrist í þjóðmálaumræðunni að því fylgi mikill sparnaður að gera upp í annarri mynt en krónum."

    "Orðalagið „að flýja krónuna“ er dálítið áróðurskennt enda er ekkert óeðlilegt við það að fyrirtæki sem hafa tekjur í einni mynt geri jafnframt upp og fjármagni sig í þeirri mynt, þótt hún sé ekki gjaldmiðill heimalands fyrirtækisins. Það er ekkert séríslenskt við þetta fyrirkomulag. Til dæmis gæti breskt fyrirtæki sem einkum á viðskipti í dollurum gert upp í dollurum frekar en pundum. Það á raunar við um fjölmörg bresk fyrirtæki."

    - Gylfi Magnússon prófessor í hagfræði við HÍ
    0
    • GÁ
      Guðmundur Ásgeirsson skrifaði
      27. maí 2026 13:10
      Eru evruríki með minni skuldabréfamarkaði en þau stóru að "flýja" evruna?
      https://vb.is/frettir/evruriki-saekja-i-skuldir-utan-evrunnar-i-auknum-maeli/

      "Sam­kvæmt gögnum Bloom­berg, sem Financial Times fjallar um, hafa ríki á evru­svæðinu þegar gefið út skulda­bréf í öðrum gjald­miðlum en evru fyrir 4,6 milljarða dala það sem af er ári. Þar er einkum um að ræða skulda­bréf í Bandaríkja­dölum og sviss­neskum frönkum, en einnig í áströlskum dölum og jafn­vel kín­verskum júan."

      "Á evru­svæðinu hafa Belgía, Finn­land, Austurríki og Slóvakía verið meðal virkustu ríkjanna í út­gáfu skulda­bréfa í öðrum gjald­miðlum en evru. Þetta eru minni hag­kerfi með minni skulda­bréfa­markaði en til dæmis Frakk­land og Þýska­land."
      0
  • Ingibjörg Ottesen skrifaði
    26. maí 2026 13:06
    Ætla Íslendingar virkilega að halda áfram taka á sig allt tap á krónunni, fyrir auðróna landsins.?

    Segið já 29. águst, þá fáið þið að sjá í pakkann. Hverju við töpum og hvað við græðum.

    Afhverju haldið þið að auðrónarnir, vinni að því öllum árum, að við, bévaðir aumingjarnir, fáum ekki að sjá samninginn? Þeir vita aðupp um lygar þeirra kemst, við munum hvorki missa frelsi okkar, né fullveldi, heldur verðum við að fara eftir eðlilegum reglum, sem siðmenntað fólk setur sér og þá verður tekið fyrir kennitöluflakk þeirra.

    Munið 130 milljarða afskriftir á fyritækjum Bjarna Ben og tengdra aðila í hruninu. Þeir eru allir/öll jafn rik, en almenningur, þúsundir Íslendinga, töpuðu aleigunni.

    Þessir Auðrónar, hafa kúgað íslenska þjóð frá stofnun lýðveldisins.
    3
    • Ágúst Jóhannesson skrifaði
      26. maí 2026 13:25
      Hvernig koma afskriftir því við í hvaða gjaldmiðli einhver fyrirtækja gera upp sitt uppgjör?
      -1
    • GÁ
      Guðmundur Ásgeirsson skrifaði
      26. maí 2026 18:51
      Hvernig tekur ráðgefandi þjóðaratkvæðagreiðsla fyrir kennitöluflakk?

      P.S. Hér er "pakkinn" sem einhverjir eru æstir í að skoða, gjörið svo vel og skoðið hann þá: https://www.eeas.europa.eu/node/18060_is
      -2
  • GÁ
    Guðmundur Ásgeirsson skrifaði
    26. maí 2026 09:57
    Uppgjörsmynt er ekkert annað en reiknistærð og val á henni breytir engu um undirliggjandi efnahagslegan raunveruleika. Að velja að gera upp í annari mynt er enginn "flótti frá krónunni" og gerir ekkert til að "koma sér undan gengisáhættu og [meintum] óstöðugleika íslensku krónunnar". Þetta er reyndar ranghugmynd því undanfarin ár hefur krónan verið einn stöðugasti gjaldmiðillinn í okkar heimshluta. Samt eru fyrirtæki á meginlandi Evrópu ekkert að keppast um að fá að gera upp í íslenskum krónum til að "flýja" úr minni í meiri gengisstöðugleika. Af hverju ætli það sé? Jú vegna þess að hentugasta uppgjörsmyntin í rekstri er oft sú sem stærstur hluti veltu rekstrarins er í. Fyrirtæki á evrusvæðinu hafa flest megnið af sinni veltu í evrum og gera því upp í þeirri mynt. Landsvirkjun, svo dæmi sé tekið, gerir aftur á móti upp í Bandaríkjadal, eflaust vegna þess að stærstur hluti veltu fyrirtækisins tengist þeim gjaldmiðli. Ekkert stoppar neinn sem vill gera uppgjör í hvaða gjaldmiðli sem er. Það eina sem þarf til þess er að umreikna fjárhæðir yfir í viðkomandi gjaldmiðil á því gengi sem gildir á uppgjörsdegi. Ef ég vildi til dæmis gera mitt heimilisbókhald upp í tékkneskum krónum þyrfti ég einfaldlega bara að deila í allar fjárhæðir í uppgjörinu með tölunni 5,92. Hvers vegna geri ég það ekki? Vegna þess að það myndi engu breyta fyrir mig enda er öll mín velta í íslenskum krónum.

    "For­stjóri Icelandair segir það al­gjöran mis­skilning og þekkingar­leysi að tala um að félög standi utan krónu­hag­kerfis með því að gera upp í er­lendri mynt."
    https://vb.is/frettir/misskilingur-ad-uppgjorsmynt-faeri-felog-ur-kronuhagkerfi/
    -4
    • Ingibjörg Ottesen skrifaði
      26. maí 2026 13:07
      Forstjóri Icelandair👹🤬🤬
      0
    • GÁ
      Guðmundur Ásgeirsson skrifaði
      26. maí 2026 18:53
      Sannleiksgildi ummæla fer eftir innihaldi þeirra en ekki hver lét þau falla.
      0
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Milljarða fjárfestingar Guðbjargar sem ekki sjást í skýrslunni
1
Úttekt

Millj­arða fjár­fest­ing­ar Guð­bjarg­ar sem ekki sjást í skýrsl­unni

Við­skipta­veldi Guð­bjarg­ar Matth­ías­dótt­ur bygg­ir fyrst og fremst á hagn­aði í sjáv­ar­út­vegi. Frá því að hún sett­ist í stjórn Ís­fé­lags­ins hafa nærri 15 millj­arð­ar streymt úr Ís­fé­lag­inu í Vest­manna­eyj­um til Guð­bjarg­ar og fjöl­skyldu. Hvorki hún né fjár­fest­ing­ar henn­ar koma fram í skýrslu sem unn­in var að beiðni Al­þing­is um eign­ir, eig­end­ur og fjár­fest­ing­ar stærstu út­gerð­ar­fé­laga lands­ins.
Halldór Jörgen Olesen
2
Aðsent

Halldór Jörgen Olesen

Hver borg­ar fyr­ir arð­semi bank­anna?

Ís­lensku bank­arn­ir græða nærri tvö­falt meira á hverri lán­aðri krónu en evr­ópsk­ir bank­ar. Há­ir stýri­vext­ir Seðla­bank­ans juku hagn­að­inn, en bjuggu hann ekki til. Skýr­ing­in ligg­ur í þrennu: að­eins þrír stór­ir bank­ar skipta mark­aðn­um á milli sín, verð­tryggð lán færa verð­bólgu­áhætt­una frá bönk­un­um yf­ir á heim­il­in, og krón­an lok­ar land­inu fyr­ir sam­keppni að ut­an. Töl­urn­ar stand­ast skoð­un og spurn­ing­arn­ar sem þær vekja gera það líka.
Samfylkingin klofnar vegna brottfararstöðvar: Hvað annað átti að gera?
3
Stjórnmál

Sam­fylk­ing­in klofn­ar vegna brott­far­ar­stöðv­ar: Hvað ann­að átti að gera?

Þing­nefnd­in sem fjall­aði um ný­sam­þykkta brott­far­ar­stöð fékk ábend­ing­ar og hug­mynd­ir að minnst tíu öðr­um leið­um sem hægt væri að fara en að setja börn í lok­að úr­ræði í brott­far­ar­stöð. Sam­fylk­ing­in virð­ist klof­in í af­stöðu sinni til máls­ins þó að þingl­ið flokks­ins hafi hreykt sér af sam­þykkt lag­anna.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Milljarða fjárfestingar Guðbjargar sem ekki sjást í skýrslunni
3
Úttekt

Millj­arða fjár­fest­ing­ar Guð­bjarg­ar sem ekki sjást í skýrsl­unni

Við­skipta­veldi Guð­bjarg­ar Matth­ías­dótt­ur bygg­ir fyrst og fremst á hagn­aði í sjáv­ar­út­vegi. Frá því að hún sett­ist í stjórn Ís­fé­lags­ins hafa nærri 15 millj­arð­ar streymt úr Ís­fé­lag­inu í Vest­manna­eyj­um til Guð­bjarg­ar og fjöl­skyldu. Hvorki hún né fjár­fest­ing­ar henn­ar koma fram í skýrslu sem unn­in var að beiðni Al­þing­is um eign­ir, eig­end­ur og fjár­fest­ing­ar stærstu út­gerð­ar­fé­laga lands­ins.

Mest lesið í mánuðinum

Sáu sárin sem hún faldi
1
ViðtalElsku Embla

Sáu sár­in sem hún faldi

Þann 7. júní verða fimm ár lið­in frá frá­falli Emblu Arn­ars Katrín­ar­dótt­ur. And­lát henn­ar var harma­fregn fyr­ir sam­fé­lag­ið, en fjöl­skyld­an sat eft­ir með sorg­ina. Löngu áð­ur en Embla fékk grein­ingu var fjöl­skyld­unni orð­ið ljóst að hún væri orð­in al­var­lega veik, en vegna þess hve þög­ul veik­ind­in voru tók tíma að fá áheyrn. Jafn­vel þá skorti skiln­ing á stöðu barns­ins, sem svipti sig lífi og var jörð­uð á fimmtán ára af­mæl­is­dag­inn sinn.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Hélt upp á afmælið með blóðugum bardaga í Hvíta húsinu
Erlent

Hélt upp á af­mæl­ið með blóð­ug­um bar­daga í Hvíta hús­inu

„Michelle Obama er karl­mað­ur, er það ekki rétt, Am­er­íka?“ öskr­aði bar­dagakappi í míkró­fón­inn þar sem hann barð­ist fyr­ir fram­an for­set­ann. Don­ald Trump hélt upp á átt­ræð­is af­mæl­ið með því að setja upp UFC-bar­daga í Hvíta hús­inu. Að­dá­andi sagði við­burð­inn „tákn­ræn­an og lýs­andi fyr­ir banda­ríska menn­ingu“ á með­an aðr­ir sögðu hann smekk­lausa nið­ur­læg­ingu.
Hver borgar fyrir arðsemi bankanna?
Halldór Jörgen Olesen
Aðsent

Halldór Jörgen Olesen

Hver borg­ar fyr­ir arð­semi bank­anna?

Ís­lensku bank­arn­ir græða nærri tvö­falt meira á hverri lán­aðri krónu en evr­ópsk­ir bank­ar. Há­ir stýri­vext­ir Seðla­bank­ans juku hagn­að­inn, en bjuggu hann ekki til. Skýr­ing­in ligg­ur í þrennu: að­eins þrír stór­ir bank­ar skipta mark­aðn­um á milli sín, verð­tryggð lán færa verð­bólgu­áhætt­una frá bönk­un­um yf­ir á heim­il­in, og krón­an lok­ar land­inu fyr­ir sam­keppni að ut­an. Töl­urn­ar stand­ast skoð­un og spurn­ing­arn­ar sem þær vekja gera það líka.
Milljarða fjárfestingar Guðbjargar sem ekki sjást í skýrslunni
Úttekt

Millj­arða fjár­fest­ing­ar Guð­bjarg­ar sem ekki sjást í skýrsl­unni

Við­skipta­veldi Guð­bjarg­ar Matth­ías­dótt­ur bygg­ir fyrst og fremst á hagn­aði í sjáv­ar­út­vegi. Frá því að hún sett­ist í stjórn Ís­fé­lags­ins hafa nærri 15 millj­arð­ar streymt úr Ís­fé­lag­inu í Vest­manna­eyj­um til Guð­bjarg­ar og fjöl­skyldu. Hvorki hún né fjár­fest­ing­ar henn­ar koma fram í skýrslu sem unn­in var að beiðni Al­þing­is um eign­ir, eig­end­ur og fjár­fest­ing­ar stærstu út­gerð­ar­fé­laga lands­ins.
Samfylkingin klofnar vegna brottfararstöðvar: Hvað annað átti að gera?
Stjórnmál

Sam­fylk­ing­in klofn­ar vegna brott­far­ar­stöðv­ar: Hvað ann­að átti að gera?

Þing­nefnd­in sem fjall­aði um ný­sam­þykkta brott­far­ar­stöð fékk ábend­ing­ar og hug­mynd­ir að minnst tíu öðr­um leið­um sem hægt væri að fara en að setja börn í lok­að úr­ræði í brott­far­ar­stöð. Sam­fylk­ing­in virð­ist klof­in í af­stöðu sinni til máls­ins þó að þingl­ið flokks­ins hafi hreykt sér af sam­þykkt lag­anna.

Mest lesið undanfarið ár