Hlutabótalögin voru samin í samráði við SA sem ráðlögðu svo fyrirtækjum að nýta sér óskýrleika þeirra

Samtök atvinnu­lífs­ins voru á meðal þeirra aðila sem félags­mála­ráðu­neytið átti óhefð­bundið sam­ráð við þegar hluta­bóta­leiðin svo­kall­aða var útfærð og laga­setn­ingin und­ir­búin. Eftir að hluta­bóta­frum­varpið varð að lögum hafa svo sam­tökin bent fyr­ir­tækjum á að þau geti notað leið­ina til að spara sér kostn­að­inn af því að segja upp starfs­fólki, það er varpað stórum hluta kostn­að­ar­ins af launa­greiðslum í upp­sagn­ar­fresti yfir á atvinnu­leys­is­trygg­inga­sjóð.

Stöð 2 hefur sagt fréttir af þessu und­an­farna daga og SA geng­ist við því að hafa túlkað lögin með þeim hætti að þetta mætti. Unnur Sverr­is­dóttir, for­stjóri Vinnu­mála­stofn­unar, segir í sam­tali við Stundina í dag að hún hafi ekki haft hug­mynda­flug í að hluta­bóta­leiðin yrði nýtt með þessum hætti. „Mér datt til dæmis ekki í hug að ein­hver héldi að hann gæti sett starfs­fólk á hluta­bætur en svo sagt við­kom­andi starfs­manni upp störfum,“ segir hún. 

Upp­lýs­ing­arnar um sam­ráðið sem haft var við Samtök atvinnu­lífs­ins við smíði lag­anna koma fram í grein­ar­gerð frum­varps Ásmundar Einars Daða­sonar félags­mála­ráð­herra sem sam­þykkt var þann 20. mars síð­ast­lið­inn. Þar segir að ekki hafi gef­ist svig­rúm til „hefð­bund­ins sam­ráðs“ enda frum­varpið samið við for­dæma­lausar aðstæður. „Þess ber þó að geta að frum­varpið var samið í sam­ráði ráðu­neyt­is­ins, Alþýðu­sam­bands Íslands, Samtaka atvinnu­lífs­ins og Vinnu­mála­stofn­unar.“ Í grein­ar­gerð­inni er sér­stak­lega tekið fram að sam­tök atvinnu­rek­enda ætli að „hvetja fyr­ir­tæki sem eiga í tíma­bundnum rekstr­ar­vanda til að nýta þann kost að lækka starfs­hlut­fall starfs­manna sinna tíma­bundið fremur en að grípa til upp­sagna“. 

Munu ekki greiða hlutabætur í uppsagnarfresti

Haft var eftir Halldóri Benjamín Þor­bergs­syni, fram­kvæmda­stjóra SA, á Vísi.is fyrr í vik­unni að sam­tökin teldu unnt að túlka lögin þannig að heim­ilt væri að gera samn­ing um hluta­at­vinnu­leys­is­bætur á upp­sagn­ar­tíma. Lög­fræð­ingar sem Stundin hefur rætt við eru sam­mála um að laga­text­ann megi túlka með þessum hætti þótt aug­ljóst sé að til­gangur lag­anna hafi verið sá að við­halda ráðn­ing­ar­sam­böndum, skapa hvata til að atvinnu­rek­endur haldi í starfs­fólk frekar en að reka það. 

Vinnu­mála­stofnun hefur nú til­kynnt að engar hluta­bætur verði greiddar til starfs­manna sem eru á upp­sagn­ar­fresti. Á vef Eflingar stétt­ar­fé­lags er félags­mönnum bent á að ef þeim sé sagt upp eftir að hafa gert sam­komu­lag við vinnu­veit­anda um minnkað starfs­hlut­fall og hluta­bætur þá falli það sam­komu­lag úr gildi og atvinnu­rek­anda beri þá að greiða laun í upp­sagn­ar­fresti miðað við kjör sem giltu áður en sam­komu­lagið var gert.

„Samtök atvinnu­lífs­ins hafa ekki úrskurð­ar­vald um rétt ein­stak­linga til atvinnu­leys­is­bóta og munu hér eftir beina því til aðild­ar­fyr­ir­tækja að haga upp­sögnum og samn­ingum um hluta­störf til sam­ræmis við túlkun Vinnu­mála­stofn­unar,“ segir á vef SA. „Óvissa um fram­kvæmd megi ekki bitna á starfs­fólki fyr­ir­tækj­anna.“