Verð á hveiti hækkað um 40 prósent á hálfu ári

Innrás Rússa í Úkraínu er helsti drif­kraftur hækk­unar á korn­verði í heim­inum en verð á inn­fluttu korni hefur hækkað um um það bil 40 pró­sent síð­asta hálfa árið. Þetta segir Þórir Har­alds­son for­stjóri Líflands í sam­tali við Kjarnann. Fyr­ir­tækið starf­rækir einu korn­myllu lands­ins í Korn­görðum í Reykja­vík þar sem það fram­leiðir hveiti úr inn­fluttu hveitikorni undir merkjum Kornax. Lífland fram­leiðir einnig fóður

„Ef þú ferð svona ríf­lega hálft ár aftur í tím­ann þá er þetta allt upp undir 40 pró­sent hækkun. Stóra hækk­unin kom nátt­úr­lega rétt upp úr því að stríðið byrj­aði í Úkraínu, það var búin að vera smá hækkun fyrir þann tíma en stærsta hækk­unin kom þar,“ segir Þórir um þróun korn­verðs á und­an­förnum mán­uðum.

Verð­hækkun á inn­fluttu korni skilar sér eðli máls­ins sam­kvæmt út í verðið á hveiti á inn­an­lands­mark­aði. „Það er bara þannig að okkar álagn­ing hefur minnkað í gegnum árin og við höfum ekk­ert svig­rúm til að taka á okkur þessar hækk­anir, þær fara nán­ast beint út í verðið,“ segir Þórir.

Korn til hveitigerðar þarf að standast ákveðnar kröfur

Að hans sögn eru litlar líkur á því að skortur verði á inn­fluttu korni á kom­andi miss­erum, hvorki til hveiti- eða fóð­ur­gerðar. Hann bendir þó á að það hafi reynst örlítið þyngra að fá gott hrá­efni til hveitifram­leiðslu upp á síðkastið. Ólíkar kröfur eru gerðar til korns­ins sem notað er til að fram­leiða fóður ann­ars vegar og hveiti hins vegar. Þannig séu mun meiri kröfur gerðar til korns­ins sem er malað í hveiti. „Hveitikornið sem býr til hveitið sem maður bakar úr, það þarf að stand­ast staðla sem snúa að vatns­bind­ingu, glút­en­inni­haldi og öðrum þáttum þannig að deigið hefi sig rétt.“

Þórir á ekki von á því að verðið á korni lækki í bráð, það geti þó breyst á skömmum tíma. „Bara ef upp­skeran lítur út fyrir að vera betri á þeim svæðum sem fram­leiða hveiti þá getur það haft ein­hverja þýð­ingu,“ segir hann og bætir því við að það sé mat birgja Líflands að verðið á hveiti muni ekki lækka fyrr en í fyrsta lagi á næsta ári ef stríðs­á­tökum í Úkraínu munni linna fljót­lega.

Verðbólga og stýrivextir hafa hækkað hratt

Verð á mat­vöru hefur hækkað nokkuð skarpt að und­an­förnu. Síðasta verð­könnun ASÍ sem fram­kvæmd var í fyrri hluta þessa mán­aðar leiddi í ljós að frá síð­ustu könnun þar á undan sem fram­kvæmd var í októ­ber í fyrra hefur mat­vöru­verð hækkað um fimm til 16,6 pró­sent í þeim versl­unum sem könn­unin nær til en þær eru átta tals­ins. Verð hækk­aði í öllum versl­un­unum átta.

Þá hefur verð­bólga ekki mælst hærri hér á landi í tólf ár, frá því í apríl árið 2010. Í maí mæld­ist árs­verð­bólga 7,9 pró­sent en vísi­tala neyslu­verðs hækk­aði um 0,77 pró­sent á milli apríl og maí. Hag­stofan birtir upp­lýs­ingar um þróun vísi­tölu neyslu­verðs í júní á mið­viku­dag í næstu viku. Til þess að stemma stigu við verð­bólg­unni hefur Seðla­bank­inn svo hækkað stýri­vexti hressi­lega, nú síð­ast um heilt pró­sentu­stig. Þeir eru nú 4,75 pró­sent og hafa ekki verið hærri í fimm ár. Í yfir­lýs­ingu pen­inga­stefnu­nefndar frá því á mið­viku­dag var sterk­lega gefið til kynna að frek­ari vaxta­hækk­anir kunni að vera fram undan ef þurfa þykir til að hemja verð­bólg­una.