Stór áfangi í augsýn í Parkinson’s meðferð

Þó Park­in­son's sé enn ekki að fullu skil­greindur sjúk­dómum er margt sem við vitum að ger­ist í tauga­kerfi þeirra sem grein­ast með hann. Eitt af því sem ger­ist er að frumum sem eru dópamín­virkar tauga­frumur, fækkar umtals­vert. Svo mikil er fækkun frumn­anna að fjöldi þeirra í nýgreindum ein­stak­ling er oft ekki nema um helm­ingur þess sem finnst í heil­brigðum ein­stak­ling.

Virkjun og fjölgun þess­ara frumna getur því verið eitt af með­ferð­ar­úr­ræðum gegn sjúk­dómnum, en það er því miður hæg­ara sagt en gert. Vís­inda­hópar hafa nú þegar sýnt fram á að þegar stofn­frumur eru not­aðar til að búa til nýjar tauga­frumur getur það haft áhrif á Park­in­son´s ein­kenni ein­stak­linga.

Rann­sókn­ar­hópur við Kyoto Uni­versity í Japan birti á dög­unum rann­sókn í Nature þar sem afleiddar stofn­frumur eru not­aðar í fyrsta skipti sem með­ferð við Park­in­son’s í öpum.

Í rann­sókn­inni var not­ast við vefja­sér­hæfðar stofn­frumur úr öpunum sem voru með­höndl­aðar til að þroskast í átt að dópamín-virkum tauga­frumum. Þessum tauga­frumum var svo komið fyrir í tauga­vef Park­in­son’s veikra apa í von um að þær hefðu áhrif á fram­gang sjúk­dóms­ins.

Nið­ur­stöður rann­sókn­ar­innar voru væg­ast sagt ánægju­legar, en aparnir sýndu ekki bara fram­farir í sjúk­dómi sínum heldur er hægt að lesa úr þess­ari yfir­grips­miklu rann­sókn hvaða þættir við slíkar frumu­með­ferðir skipta höf­uð­máli.

Frum­urnar sem not­aðar voru gátu s.s. end­ur­nýjað tauga­vef­inn sem hafði skemmst af völdum Park­in­son’s sjúk­dóms­ins, svo aparnir sýndu aukna stjórn á hreyf­ingum sínum. Sem betur fer fylgdu þessu ekki auknar líkur á krabba­meins­myndun eins og stundum vill verð fylgi­fiskur nýrra fjöl­hæfra frumna inni í lík­amann.

Eins og áður var nefnt fann rann­sókn­ar­hóp­ur­inn hverjir eru lyk­il­þætt­irnir við frumu­gjöf­ina. Aðal­at­riðin til að sjá almenni­legar fram­farir við frumu-með­ferðir sem þessar eru gæði frumn­anna sem not­aðar eru. Frum­urnar þurfa að henta ónæm­is­kerfi sjúk­lings­ins ein­stak­lega vel, en þannig aukast lík­urnar á því að frum­urnar nái að dafna. Það sem gildir er gæði en ekki magn, eins og margir höfðu veðjað á.

Þegar búið er að prófa með­ferð sem þessa í dýrum sem líkj­ast mönnum jafn­mikið og apar gera og með­ferðin gefur góða raun eru næstu skref að skoða hvaða áhrif við getum haft á sjúk­dóm­inn í mönnum. Þó ber alltaf að stíga var­lega til jarðar og rann­sóknir sem fara fram í mönnum þurfa að lúta mjög ströngum kröfum. Það þarf því að huga að mörgu og gefa sér nægan tíma áður en haldið er af stað í fjöld­ann allan af með­ferðum við Park­in­son’s. En þó má segja að við erum þó nokkrum metrum nær því að finna áhrifa­ríka lækn­ingu við þessum hvim­leiða sjúk­dómi.

Fréttin birt­ist fyrst á hvat­inn.is.