(Ó)hollusta kókosolíu

Fyrir ekki svo löngu síðan var sú mann­eskja vand­fundin á Íslandi sem hafði reynslu af kókosolíu en í dag hafa senni­lega allir smakkað hana og fjöl­margir skipt út annarri olíu fyrir kókosol­í­una. Ástæðan er sú að þrátt fyrir það að vera á föstu formi við her­berg­is­hita er kókosol­ían talin mjög holl olía.

Olíur eru sam­settar úr margs­konar fitu­sýrum. Sumar þeirra eru mjög hollar og jafn­vel lífs­nauð­syn­legar meðan aðrar fitu­sýrur eru minna hollar og jafn­vel skað­legar. Þær síð­ar­nefndu geyma t.d. fitur sem eru sagðar mett­aðar. Mettaðar fitur eru erf­ið­ari nið­ur­brots fyrir lík­ama okkar og geta þær valdið hækkun á slæmu kól­ester­óli í blóði. Þetta gildir ekki um ómett­aðar og þá sér­stak­lega fjöló­mett­aðar fitur.

Góð leið til að meta hvaða olíur inni­halda mikið af mett­uðum fitum er að skoða hvernig olían er við her­berg­is­hita. Þum­al­putta­reglan er sú að olíur/fitur sem eru á föstu formi við her­berg­is­hita inni­halda svo mikið af mett­uðum fitu­sýrum að þær telj­ast óhollar. Svo virð­ist sem þessi þum­al­putta­regla gildi líka um hina margróm­uðu kókosolíu, þrátt fyrir allt.

Í rann­sókn sem American Heart Association byggir nýj­ustu ráð­legg­ingar sínar á, kemur fram að magn ómett­aðra fitu­sýra í kókosolíu er um 82%, það er jafn­vel hærra en í smjör sem mæld­ist 63%. Til sam­an­burðar má nefna að ólífu­olía, sem er mjög holl, inni­heldur 14%.

Fyrir flesta heil­brigða ein­stak­linga hefur þetta háa hlut­fall mett­aðra fitu ekki telj­andi áhrif, þ.e. ef hennar er neytt í hæfi­legu magni. Hins vegar ef ein­stak­lingur hefur mælst með of hátt kól­esteról í blóði getur inn­taka á kókosolíu haft nei­kvæð áhrif á þróun þess ástands. Hátt kól­esteról getur leitt til æða­þrengsla, því fitan getur sest til inní æðunum, sem svo getur leitt til stíflu og jafn­vel hjarta­á­falls.

En hvers vegna dynja á okkur upp­lýs­ingar um ágæti kókosol­í­unnar? Svarið er ein­falt: frá­bær mark­aðs­setn­ing! Það getur verið erfitt að skilja úr hvaða skila­boð úr umhverf­inu eru byggð á raun­veru­leik­anum og hvað er byggt á löngun fram­leið­enda til að selja vör­una sína. Því miður virð­ist það síð­ar­nefnda hafa ráðið för þegar kemur að full­yrð­ingum um kókosolíu.