Kannabis sem lyf við flogaveiki

Kannabis hefur lengi verið bit­bein í sam­fé­lag­inu, ekki bara íslensku sam­fé­lagi heldur um allan heim, þar sem margir halda því fram að efnið sé hægt að nota sem lyf við ákveðnum sjúk­dómum. Þrátt fyrir mögu­leika kanna­bis til lækn­inga er erfitt að líta fram hjá þeirri stað­reynd að kanna­bis hefur lengi vel og er enn notað sem vímu­gjafi, sem þýðir að efnið veldur eitr­un­ar­á­hrifum í lík­am­anum.

Rann­sóknir á þessu sviði hafa því oft reynst tor­veldar, raunar ein­ungis á þeim for­sendum að efnið er umdeilt. Með tím­anum hafa vís­inda­hópar þó fengið aukið braut­ar­gengi til að skoða hvort og þá hvernig kanna­bis getur haft áhrif. Ein slík rann­sókn var birt í The New England Journal of Medicine í maí, síð­ast­liðnum.

Í rann­sókn­inni voru 120 sjálf­boða­liðar á aldr­inum 2-18 ára fengnir til að prófa cannabidiol, eitt af inni­halds­efnum kanna­bis, sem með­ferð við floga­veiki. Hópnum var skipt til­vilj­ana­kennt í tvennt, ann­ars vegar lyf­leysu­hóp og hins var hóp sem fékk cannabidiol. Hvorki rann­sak­endur né þátt­tak­endur vissu á meðan á rann­sókn­inni stóð hvaða ein­stak­lingar til­heyrðu hvaða hóp.

Eftir 14 vikna með­ferð hafði flogum í með­ferð­ar­hópnum fækkað, að með­al­tali, um helm­ing, úr 12,4 í 5,9 flog á mán­uði. Slíka minnkun var þó ekki að sjá í sam­an­burð­ar­hópnum, þar sem flog­unum fækk­aði úr 14,9 í 14,1 flog á mán­uði. Fimm pró­sent þeirra þátt­tak­enda sem fengu cannabidiol upp­lifðu engin flog eftir að hafa byrjað á lyfj­unum, slík til­felli voru ekki til staðar í lyf­leysu­hópnum.

Þrátt fyrir þessar jákvæðu nið­ur­stöður verður ekki hjá því kom­ist að nefna miður leið­in­legar auka­verk­anir sem lyfin höfðu. Margir í með­ferð­ar­hópnum upp­lifðu ógleði, svima, þreytu og nið­ur­gangur, sumir fengu svo alvar­legar auka­verk­anir að þau urðu að draga sig út úr rann­sókn­inni. Tíðni auka­verkan­anna og alvar­leiki þeirra í sumum til­fellum sýnir að frek­ari rann­sókna er þörf til að skil­greina skammta­stærðir og sam­verk­andi þætti við önnur lyf.

Í dag er kanna­bis ekki flokkað sem lyf, þó að sums staðar sé það leyft til slíkra nota, þá er fram­leiðslan á því ekki undir sama eft­ir­liti og önnur lyfja­fram­leiðsla. Það þýðir að þeir sem nota kanna­bis sem lyf geta ekki vitað með vissu undir hvaða kring­um­stæðum það er fram­leitt, hver skammta­stærðin af virka efn­inu er og svo fram­vegis.

Frekari rann­sóknir þurfa því að fara fram til að skil­greina nákvæm­lega hvaða virku efni það eru í kanna­bis sem virka gegn hvaða sjúk­dómum. Í fram­haldi af því er svo von­andi hægt að setja fram­leiðslu á þeim efnum undir sama hatt og aðra lyfja­fram­leiðslu þar sem gæða­stýr­ingin gerir það að verkum að neyt­and­inn tekur litla sem enga áhættu þegar lyfj­anna er neytt.

Fréttin birt­ist fyrst á Hvatinn.is.