Kannar hvort útvista megi eftirlitsverkefnum hins opinbera í ríkari mæli

Þor­gerður Katrín Gunn­ars­dóttir, sjáv­ar­út­vegs- og land­bún­að­ar­ráð­herra, telur að það geti verið hag­kvæmt að útvista starf­semi eft­ir­lits­stofn­ana sem undir hana heyra og ætlar að láta kanna hvort slíkt megi gera í rík­ari mæli en nú tíðkast. Hún vill þó að gerður sé grein­ar­munur á eft­ir­liti sem felst í því að ákvarða hvort aðilar upp­fylli til­tekin hlut­læg við­mið og hins vegar eft­ir­liti sem byggir á mats­kenndum reglum. Þetta kemur fram í svari ráð­herra við fyr­ir­spurn Óla Björns Kára­sonar, þing­manns Sjálf­stæð­is­flokks­ins, sem spurði alla ráð­herra rík­is­stjórn­ar­innar á des­em­ber­þingi hvort þeir hefðu látið kanna kosti þess og galla að útvista starf­semi eft­ir­lits­stofn­ana til einka­að­ila að hluta eða öllu leyti. 

„Fyrir utan þau verk­efni sem fyrr greinir hafa ekki verið kann­aðir kostir og gallar þess að útvista starf­semi ein­stakra eft­ir­lits­stofn­ana. Þegar um alger­lega hlut­lægar reglur er að ræða getur verið rétt að kanna að faggiltir aðilar sinni eft­ir­liti. Slíkt hefur t.d. gengið vel varð­andi bif­reiða­skoðun, vottun líf­rænnar mat­væla­fram­leiðslu o.fl.,“ segir í svari sjáv­ar­út­vegs- og land­bún­að­ar­ráð­herra við fyr­ir­spurn­inni. „Ráðherra telur að útvistun eft­ir­lits­verk­efna kunni að vera hag­kvæm og hyggst láta kanna hvort útvista megi verk­efnum í rík­ari mæli, t.d. í sam­bandi við end­ur­skoðun á lögum um MAST. Þó ber að gera grein­ar­mun á eft­ir­liti sem felst í því ann­ars vegar að ákvarða hvort aðilar upp­fylli til­tekin hlut­læg við­mið og hins vegar eft­ir­liti sem byggir á mats­kenndum reglum, sér­stak­lega þegar um er að ræða mats­kenndar hátt­ern­is­reglur eins og getur komið upp í t.d. dýra­vernd­un­ar­málum. Útvistun á síður við í til­fellum þar sem um hug­lægt mat er að ræða.“

Útvistun er þýð­ing á enska orð­inu „outsourcing“ og lýsir því þegar stofnun felur utan­að­kom­andi aðilum, svo sem einka­fyr­ir­tækjum, að sinna til­tek­inni þjón­ustu fyrir sig eða verk­efnum gegn greiðslu. Í útvist­un­ar­stefnu rík­is­ins, sem sam­þykkt var í stjórn­ar­tíð Sjálf­stæð­is­flokks­ins og Fram­sókn­ar­flokks­ins árið 2006, er útvistun lýst sem þjón­ustu „sem ríkið kaupir af utan­að­kom­andi aðilum, þ.e. ein­stak­lingum, fyr­ir­tækjum, sjálfs­eign­ar­stofn­unum, félaga­sam­tökum eða sveit­ar­fé­lögum, hvort sem um er að ræða þjón­ustu sem keypt er vegna verk­efna sem ríkið sinnir sjálft eða þjón­ustu sem verk­taka er falið að veita almenn­ingi og fyr­ir­tækjum“. Markmið stefn­unnar var „gott sam­starf við einka­að­ila um úrlausn opin­berra verk­efna þar sem ríkið er ávallt upp­lýstur kaup­andi“.