Verklag Alþingis við skipun lands­rétt­ar­dóm­ara, þar sem kosið var um alla umsækj­endur í einu í stað þess að taka afstöðu til skip­unar hvers dóm­ara fyrir sig, fól í sér lög­brot og alvar­legan ágalla á skip­un­ar­ferl­inu og trú­verð­ug­leika þess.

Mann­rétt­inda­dóm­stóll Evrópu leggur áherslu á þetta í dómi sínum í Lands­rétt­ar­mál­inu sem kveð­inn var upp í morgun. Að mati dóms­ins brugð­ust bæði fram­kvæmd­ar­valdið og lög­gjaf­inn þegar skipað var í Lands­rétt.

Fyrir vikið telj­ast fjór­menn­ing­arnir sem valdir voru í trássi við mat hæfn­is­nefndar ekki hafa verið skip­aðir sam­kvæmt lögum. Brotið hefur verið gegn rétti dóm­þola þeirra rétt­látrar máls­með­ferðar fyrir óhlut­drægum og sjálf­stæðum dóm­stól. 

Unnur Brá Kon­ráðs­dóttir var for­seti Alþingis þegar atkvæða­greiðslan fór fram árið 2017 og bar upp til­lög­una um að kosið yrði um alla dóm­ara í einu. Nú er hún aðstoð­ar­maður Katrínar Jak­obs­dóttur for­sæt­is­ráð­herra.

Helgi Bern­ód­us­son skrif­stofu­stjóri Alþingis varði sér­stak­lega hvernig staðið var að atkvæða­greiðsl­unni á sínum tíma og sendi skrif­stofa Alþingis for­seta Íslands grein­ar­gerð þar sem verk­lagið var rétt­lætt. „Ég get aðeins sagt að það var mjög vandað til und­ir­bún­ings at­kvæða­greiðsl­unn­ar á fimmtu­dag­inn og hugað vel að öll­um atriðum og orða­lagi,“ sagði Helgi í við­tali við Mbl.is eftir að Haf­steinn Þór Hauksson, dós­ent við laga­deild Háskóla Íslands sem tók þátt í að semja frum­varp til laga um nýtt milli­dóms­stig, hafði bent á að Alþingi hefði ekki farið að lögum við með­ferð máls­ins.

Hæsti­réttur komst síðar að þeirri nið­ur­stöðu að Alþingi hefði brotið lög með því að kjósa um alla dóm­ar­ana í einu en ekki hvern og einn. Mann­rétt­inda­dóm­stóll­inn bendir sér­stak­lega á þetta og telur að með þessu hafi Alþingi skaðað trú­verð­ug­leika skip­un­ar­ferl­is­ins.