Katrín Jak­obs­dóttir for­sæt­is­ráð­herra tekur ekki afstöðu til þess hvort Bjarni Bene­dikts­son fjár­mála­ráð­herra hafi brotið siða­reglur með því að sitja á skýrslu um eignir Íslend­inga á aflands­svæðum fram yfir þing­kosn­ingar árið 2016. Þetta kemur fram í svari ráð­herra við fyr­ir­spurn Björns Levís Gunn­ars­sonar, þing­manns Pírata.

Í svar­inu er rakið að það sé á ábyrgð hvers ráð­herra að gæta þess fyrir sitt leyti að farið sé eftir regl­unum. Í vafatil­vikum geti þó ráð­herra leitað ráð­gjafar hjá for­sæt­is­ráðu­neyt­inu. 

Spurt er hvort farið hafi fram mat á því hvort efni skýrslu um eignir Íslend­inga á aflands­svæðum varði almanna­hag og hver nið­ur­staða þess mats hafi þá verið.

„Sú skýrsla sem spurt er um var unnin á vegum fjár­mála- og efna­hags­ráðu­neyt­is­ins. Fyr­ir­spurnum er varða efni hennar, eða mat á efni hennar, ber að beina til fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra, sbr. 1. mgr. 57. gr. laga um þing­sköp Alþingis,“ segir í svari for­sæt­is­ráð­herra.

Þá er því ekki svarað hvort for­sæt­is­ráð­herra telji að siða­reglur hafi verið brotnar með töfum á birt­ingu umræddrar skýrslu: „Samkvæmt siða­reglum ráð­herra nr. 1250/2017 hefur for­sæt­is­ráðu­neytið ráð­gef­andi hlut­verk gagn­vart ráð­herrum um túlkun þeirra. Það er hins vegar ekki hlut­verk for­sæt­is­ráðu­neyt­is­ins að kveða upp úrskurði um það hvort siða­reglur hafa verið brotnar í ein­stökum til­vikum.“

Bjarni Bene­dikts­son fjár­mála­ráð­herra sætti harðri gagn­rýni þegar í ljós kom að hann hafði ákveðið að birta hvorki almenn­ingi né Alþingi skýrslu um aflandseignir Íslend­inga, sem unnin var og skilað ráðu­neyti hans þann 13. sept­em­ber 2016, fyrr en eftir þing­kosn­ing­arnar sem fram fóru í októ­ber sama ár. 

Í skýrsl­unni er fjallað með gagn­rýnum hætti um þá stefnu sem rekin var á sviði skatta­lög­gjafar og skatta­eft­ir­lits á útrás­ar­ár­unum þegar Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn fór með fjár­mála­ráðu­neytið.

T.d. er rakið hvernig ráð­legg­ingar sér­fræð­inga um að inn­leiða svo­kall­aða CFC-lög­gjöf í takt við þró­un­ina í nágranna­lönd­unum voru huns­aðar á tímum gríð­ar­legrar „afland­svæð­ingar“ á Íslandi. Fram kemur að íslensk skatta­lög „gefið meira svig­rúm til flutn­ings eigna úr lög­sög­unni með lög­legum hætti en víða ann­ars staðar“ auk þess sem eft­ir­fylgni og gagna­skrán­ing hafi ekki haldið í við hraðan vöxt fjár­magns­flutn­inga. Fyrir vikið hafi gríð­ar­legum fjár­munum verið skotið undan skatti og sam­fé­lagið orðið af tugum millj­arða. 

Eftir að í ljós kom í byrjun jan­úar 2017 að skýrslan var löngu til­búin en hafði ekki verið birt full­yrti Bjarni Bene­dikts­son í frétta­við­tali að skýrsl­unni hefði ekki verið skilað í ráðu­neyti hans fyrr en eftir þing­slit í októ­ber. Fljót­lega kom í ljós að þetta var rangt. Við­ur­kenndi Bjarni að hafa sjálfur ákveðið að birta ekki skýrsl­una, enda ekki viljað að efni hennar yrði sett „í kosn­inga­sam­hengi“. Sem kunn­ugt er hafði einmitt verið boðað til þing­kosn­ing­anna árið 2016 vegna harðra við­bragða almenn­ings við upp­ljóstr­unum um tengsl æðstu vald­hafa við aflands­fé­lög.