Yfir­lýs­ingar Bene­dikts Jóhann­es­sonar fjár­mála­ráð­herra um að „hafna krón­unni“ ganga í ber­högg við vinnu verk­efn­is­stjórnar um end­ur­skoðun pen­inga­stefnu Íslands ef marka má orð Bjarna Bene­dikts­sonar for­sæt­is­ráð­herra. Jafn­framt stang­ast þær á við yfir­lýsta stefnu rík­is­stjórn­ar­innar í gjald­miðla­málum eins og hún hefur birst í mál­flutn­ingi for­sæt­is­ráð­herra sem hefur sagt að hvorki sé á döf­inni að kasta krón­unni né að festa hana við annan gjald­miðil. 

Eins og fram kom í við­tali Bloomberg-frétta­stof­unnar við Bjarna Bene­dikts­son í apríl miðar vinna verk­efn­is­stjórn­ar­innar að því að íslenska krónan verði áfram gjald­mið­ill Íslend­inga um fyr­ir­sjá­an­lega fram­tíð. Bjarni ítrekar þetta í við­tali við Vísi í dag og bregst þannig við aðsendri grein eftir Benedikt sem birt­ist í Frétta­blað­inu í morgun. 

Er þetta í annað skipti á fáeinum mán­uðum sem for­sæt­is­ráð­herra stígur fram og ber til baka yfir­lýs­ingar fjár­mála­ráð­herra eigin rík­is­stjórnar um gjald­miðla­stefnu Íslands. Áður hefur Bjarni hafnað mál­flutn­ingi Bene­dikts um að rík­is­stjórnin hafi í hyggju að tengja krón­una við annan gjald­miðil.

„Krónan leiðir til óstöð­ug­leika, býr til sveiflur sem leiða til óábyrgra fjár­fest­ing­ar­á­kvarð­ana og óstöðugs kaup­máttar. Vextir eru og verða mun hærri á Íslandi en í við­mið­un­ar­löndum vegna óstöð­ug­leika krón­unnar,“ sagði Benedikt í grein sem birt­ist í Frétta­blað­inu í morgun undir yfir­skrift­inni „Má fjár­mála­ráð­herra hafna krón­unni?“. Óvenju­legt er að fjár­mála­ráð­herra tali með slíkum hætti gegn gjald­miðli eigin ríkis. 

Mynd: Pressphotos

Rík­is­stjórn Sjálf­stæð­is­flokks­ins, Við­reisnar og Bjartrar fram­tíðar skip­aði þriggja manna verk­efn­is­stjórn um end­ur­mat íslenskrar pen­inga­stefnu í mars. Í nefnd­inni sitja Illugi Gunn­ars­son, fyrr­ver­andi ráð­herra Sjálf­stæð­is­flokks­ins, og hag­fræð­ing­arnir Ásdís Krist­jáns­dóttir og Ásgeir Jónsson. Að því er fram kom í frétta­til­kynn­ingu er mark­mið end­ur­skoð­un­ar­innar „að finna þann ramma pen­inga- og gjald­mið­ils­stefnu sem til lengri tíma litið er heppi­leg­astur til að styðja við efna­hags­legan og fjár­mála­legan stöð­ug­leika með til­liti til hag­vaxtar, verð­bólgu, vaxta, gengis og atvinnustigs“. 

Bjarni Bene­dikts­son stað­festir í dag að „í því starfi sem þegar er komið af stað er gert ráð fyrir því að við verðum áfram með íslensku krón­una en við erum að skoða leiðir til að draga úr sveiflum“. Þetta er í sam­ræmi við orð hans frá því í apríl um að nefndin vinni sam­kvæmt þeirri for­sendu að krónan verði gjald­mið­ill Íslend­inga um fyr­ir­sjá­an­lega fram­tíð. „Eftir kosn­ingar var myndað rík­is­stjórn­ar­sam­starf og það var gerður stjórn­ar­sátt­máli þar sem við erum að starfa saman á öðrum grund­velli en hann hefði kannski kosið.“ 

Sem kunn­ugt er hafa Benedikt Jóhann­es­son og flokkur hans, Viðreisn, talað ein­dregið fyrir því að gengi krón­unnar verði fest við annan gjald­miðil með upp­töku mynt­ráðs. Í slíku fyr­ir­komu­lagi felst að stjórn­völd skuld­binda sig til þess að skipta inn­lendum gjald­miðli út fyrir kjölfestu­gjald­miðil, svo sem evru, á fyr­ir­fram ákveðnu gengi. 

Haft var eftir Benedikt á vef Financial Times þann 1. apríl síð­ast­lið­inn að til skoð­unar væri að tengja íslensku krón­una við annan gjald­miðil, svo sem við evru eða pund. Ríkjandi ástand í mynt­málum væri óþol­andi og breyt­inga þörf. Daginn eftir steig Bjarni Bene­dikts­son for­sæt­is­ráð­herra fram í við­tali við Bloomberg-frétta­stof­una og hafn­aði full­yrð­ingum Bene­dikts. Sagði hann að fast­teng­ing krón­unnar við evru eða pund væri ekki á döf­inni, hvað sem liði full­yrð­ingum fjár­mála­ráð­herra Íslands. 

Mynd: Skjáskot af RÚV

Við myndun rík­is­stjórnar Sjálf­stæð­is­flokks­ins, Við­reisnar og Bjartrar fram­tíðar var ákveðið að Benedikt Jóhann­es­son, for­maður Við­reisnar, myndi ekki fara með mál­efni Seðla­bank­ans þrátt fyrir að vera fjár­mála­ráð­herra og hafa lagt meg­in­á­herslu á gjald­miðla­mál í kosn­inga­bar­áttu sinni. 

Engu að síður hefur hann haldið áfram að tala fyrir upp­töku mynt­ráðs, eða því að Ísland hætti alfarið að styðj­ast við krón­una. Nýlega mætti hann í sjón­varps­við­tal um styrk­ingu krón­unnar klæddur stutt­erma­bol með mynd af evr­unni. 

Samn­inga­við­ræður við Evr­ópu­sam­bandið um að ganga í banda­lagið og taka upp evru eru þó ekki á dag­skrá, enda sömdu Viðreisn og Björt fram­tíð við Sjálf­stæð­is­flokk­inn um að koma í veg fyrir að boðað yrði til þjóð­ar­at­kvæða-greiðslu um fram­hald aðild­ar­við­ræðna allt fram til loka kjör­tíma­bils­ins.