Íranar sögðu í dag að Bandaríkin gætu ekki lengur „skipað fyrir“ um hvað önnur lönd gerðu, á meðan stjórn Donalds Trumps í Washington velti fyrir sér nýrri tillögu frá Teheran um að opna Hormússund.

Íranar hafa í raun lokað þessari mikilvægu siglingaleið frá því snemma í stríðinu við Bandaríkin og Ísrael, sem hefur valdið áfalli á alþjóðlegum orkumörkuðum og sett sundið í miðpunkt samningaviðræðna um að binda enda á átökin.

„Bandaríkin eru ekki lengur í þeirri stöðu að geta skipað öðrum sjálfstæðum þjóðum fyrir,“ sagði Reza Talaei-Nik, talsmaður varnarmálaráðuneytisins, samkvæmt ríkissjónvarpinu, og bætti við að Trump-stjórnin myndi „sætta sig við að það yrði að láta af ólöglegum og órökréttum kröfum sínum“.

Íranir bjóða öðrum hjálp

Þrátt fyrir að vopnahlé hafi stöðvað bardaga milli Írans, Bandaríkjanna og Ísraels hafa viðræður um að binda varanlegan enda á átökin ekki borið árangur.

Tillagan sem er til skoðunar í Washington myndi að sögn opna Hormússund á ný – sem er mikilvæg flutningsleið fyrir olíu og gas á heimsvísu – á meðan víðtækari samningaviðræður um stríðið halda áfram.

Talaei-Nik, sem talaði fyrir fund varnarmálaráðherra Samvinnustofnunar Sjanghæ, sagði að Íran væri einnig „tilbúið að deila varnargetu sinni með sjálfstæðum löndum, sérstaklega aðildarríkjum“ stofnunarinnar.

Átökin í Miðausturlöndum og lokun Hormússunds hafa bein áhrif á íslenskan almenning, þar sem afleidd hækkun olíuverðs getur hækkað almennt vöruverð, eykur verðbólgu og leiðir þar af leiðandi til hækkunar á höfuðstól verðtryggðra húsnæðislána landsmanna og svo hækkunar stýrivaxta, sem gera afborganir af óverðtryggðum húsnæðislánum kostnaðarsamari.

Þrátt fyrir stórar yfirlýsingar Írana er ástandið þar ekki gott, sem speglast í frásögnum frá landinu. „Allt í landinu er í lausu lofti núna. Ég hef ekki unnið í langan tíma,“ sagði Farshad, eigandi lítils fyrirtækis, við blaðamenn AFP í París.

„Landið er í algjöru efnahagshruni.“

Shervin, ljósmyndari búsettur í Teheran, sagði einnig við AFP að hann fyndi sjálfur fyrir áhrifunum.„Þetta er í fyrsta skipti sem ég hef lent í því að vera seinn að borga leiguna,“ sagði hann.

Hafnbann Írans á Hormússundi hefur stöðvað flæði olíu, gass og áburðar og valdið verðhækkunum.

Frá TeheranHjón með hund á mótorhjóli á Enqelab-torgi í Teheran í dag, 28. apríl 2026. Hvíta húsið sagði í gær að það væri að skoða nýjustu tillögu Írans um að opna Hormússund, tveimur mánuðum eftir að árás Bandaríkjanna og Ísraels olli áfalli í alþjóðahagkerfinu.

Mynd: ATTA KENARE / AFP

Íranar vilja rukka fyrir skipaumferð

Trump stendur frammi fyrir þrýstingi innanlands um að finna lausn þegar verð hækkar, en þingkosningar eru væntanlegar í nóvember og kannanir sýna að stríðið er óvinsælt meðal Bandaríkjamanna.

Ebrahim Azizi, formaður þjóðaröryggisnefndar íranska þingsins, sagði í gær að fyrirhuguð lög um stjórnun sundsins myndu gera herafla íslamska lýðveldisins að yfirvaldi, með gjöldum sem greidd yrðu í írönskum ríölum, en með þeim hætti gætu þau fjármagnað enduruppbyggingu eftir loftárásir Ísraels og Bandaríkjanna.

En yfirmaður siglingamálastofnunar Sameinuðu þjóðanna, Arsenio Dominguez, sagði að „engin lagastoð“ væri fyrir því að leggja á flutningsgjöld.

Marco Rubio, utanríkisráðherra Bandaríkjanna, hafnaði einnig hugmyndinni.

„Þeir geta ekki gert það að venju – né getum við umborið að þeir reyni að gera það að venju – að Íranar ákveði hverjir fái að nota alþjóðlega siglingaleið og hversu mikið þú þurfir að borga þeim fyrir að nota hana,“ sagði hann í þættinum „America's Newsroom“ á Fox.