Íranar segja Bandaríkin ekki lengur „skipa öðrum fyrir“

Íranar sögðu í dag að Banda­ríkin gætu ekki lengur „skipað fyrir“ um hvað önnur lönd gerðu, á meðan stjórn Donalds Trumps í Washington velti fyrir sér nýrri til­lögu frá Teheran um að opna Hor­mússund.

Íranar hafa í raun lokað þess­ari mik­il­vægu sigl­inga­leið frá því snemma í stríð­inu við Banda­ríkin og Ísrael, sem hefur valdið áfalli á alþjóð­legum orku­mörk­uðum og sett sundið í mið­punkt samn­inga­við­ræðna um að binda enda á átökin.

„Banda­ríkin eru ekki lengur í þeirri stöðu að geta skipað öðrum sjálf­stæðum þjóðum fyrir,“ sagði Reza Talaei-Nik, tals­maður varn­ar­mála­ráðu­neyt­is­ins, sam­kvæmt rík­is­sjón­varp­inu, og bætti við að Trump-stjórnin myndi „sætta sig við að það yrði að láta af ólög­legum og órök­réttum kröfum sínum“.

Íranir bjóða öðrum hjálp

Þrátt fyrir að vopna­hlé hafi stöðvað bar­daga milli Írans, Banda­ríkj­anna og Ísraels hafa við­ræður um að binda var­an­legan enda á átökin ekki borið árangur.

Tillagan sem er til skoð­unar í Washington myndi að sögn opna Hor­mússund á ný – sem er mik­il­væg flutn­ings­leið fyrir olíu og gas á heims­vísu – á meðan víð­tæk­ari samn­inga­við­ræður um stríðið halda áfram.

Talaei-Nik, sem tal­aði fyrir fund varn­ar­mála­ráð­herra Sam­vinnu­stofn­unar Sjanghæ, sagði að Íran væri einnig „til­búið að deila varn­ar­getu sinni með sjálf­stæðum löndum, sér­stak­lega aðild­ar­ríkjum“ stofn­un­ar­innar.

Átökin í Mið­aust­ur­löndum og lokun Hor­mússunds hafa bein áhrif á íslenskan almenn­ing, þar sem afleidd hækkun olíu­verðs getur hækkað almennt vöru­verð, eykur verð­bólgu og leiðir þar af leið­andi til hækk­unar á höf­uð­stól verð­tryggðra hús­næð­is­lána lands­manna og svo hækk­unar stýri­vaxta, sem gera afborg­anir af óverð­tryggðum hús­næð­is­lánum kostn­að­ar­sam­ari.

Þrátt fyrir stórar yfir­lýs­ingar Írana er ástandið þar ekki gott, sem spegl­ast í frá­sögnum frá land­inu. „Allt í land­inu er í lausu lofti núna. Ég hef ekki unnið í langan tíma,“ sagði Farshad, eig­andi lít­ils fyr­ir­tækis, við blaða­menn AFP í París.

„Landið er í algjöru efna­hags­hruni.“

Shervin, ljós­mynd­ari búsettur í Teheran, sagði einnig við AFP að hann fyndi sjálfur fyrir áhrif­unum.„Þetta er í fyrsta skipti sem ég hef lent í því að vera seinn að borga leig­una,“ sagði hann.

Hafnbann Írans á Hor­mússundi hefur stöðvað flæði olíu, gass og áburðar og valdið verð­hækk­unum.

Frá TeheranHjón með hund á mót­or­hjóli á Enqelab-torgi í Teheran í dag, 28. apríl 2026. Hvíta húsið sagði í gær að það væri að skoða nýj­ustu til­lögu Írans um að opna Hor­mússund, tveimur mán­uðum eftir að árás Banda­ríkj­anna og Ísraels olli áfalli í alþjóða­hag­kerf­inu.

Mynd: ATTA KENARE / AFP

Íranar vilja rukka fyrir skipaumferð

Trump stendur frammi fyrir þrýst­ingi inn­an­lands um að finna lausn þegar verð hækkar, en þing­kosn­ingar eru vænt­an­legar í nóv­em­ber og kann­anir sýna að stríðið er óvin­sælt meðal Banda­ríkja­manna.

Ebrahim Azizi, for­maður þjóðar­ör­ygg­is­nefndar íranska þings­ins, sagði í gær að fyr­ir­huguð lög um stjórnun sunds­ins myndu gera her­afla íslamska lýð­veld­is­ins að yfir­valdi, með gjöldum sem greidd yrðu í írönskum ríölum, en með þeim hætti gætu þau fjár­magnað end­ur­upp­bygg­ingu eftir loft­árásir Ísraels og Banda­ríkj­anna.

En yfir­maður sigl­inga­mála­stofn­unar Sam­ein­uðu þjóð­anna, Arsenio Dominguez, sagði að „engin laga­stoð“ væri fyrir því að leggja á flutn­ings­gjöld.

Marco Rubio, utan­rík­is­ráð­herra Banda­ríkj­anna, hafn­aði einnig hug­mynd­inni.

„Þeir geta ekki gert það að venju – né getum við umborið að þeir reyni að gera það að venju – að Íranar ákveði hverjir fái að nota alþjóð­lega sigl­inga­leið og hversu mikið þú þurfir að borga þeim fyrir að nota hana,“ sagði hann í þætt­inum „America's Newsroom“ á Fox.