Hótar eyðingu í Íran

Donald Trump, for­seti Banda­ríkj­anna, sendi Íran nýja aðvörun í dag og sagði að landið yrði að flýta sér að ganga til frið­ar­samn­inga, ann­ars „yrði ekk­ert eftir af þeim“.

Trump hót­aði eyð­ingu íranskrar sið­menn­ingar fyrir rúmum mán­uði þegar honum tókst ekki að þvinga þá til þess að sam­þykkja kröfur hans, en gaf undan þegar á reyndi.

Banda­ríkja­stjórn, sem hefur átt í átökum við Íran síðan banda­rískar og ísra­elskar her­sveitir hófu stór­felldar árásir á íslamska lýð­veldið þann 28. febr­úar, hefur átt í erf­ið­leikum með að rjúfa patt­stöðu og ná árangri í að binda enda á stríð sem hefur skekið Mið-Aust­ur­lönd og sent orku­verð upp úr öllu valdi.

„Fyrir Íran er klukkan að tifa og það er best fyrir þá að drífa sig, FLJÓTT, ann­ars verður ekk­ert eftir af þeim,“ skrif­aði Trump á sam­fé­lags­mið­il­inn Truth Social. „TÍMINN ER DÝRMÆTUR!“

Stríðið hefur leitt til raun­veru­legra hind­r­ana á hinu mik­il­væga Hor­mússundi, þar sem um 20 pró­sent af olíu­út­flutn­ingi heims­ins fara um á frið­ar­tímum, og hefur dregið nágranna­ríkin Ísrael og Líbanon inn í mann­skæð hlið­ræn átök.

Klerka­stjórnin í Íran, sem er bak­hjarl upp­reisn­ar­manna Hezbollah í Líbanon, hefur kraf­ist var­an­legs vopna­hlés í Líbanon áður en hægt er að gera víð­tæk­ari frið­ar­samn­ing við Trump, sem hefur verið svekktur yfir því að stjórnin í Teheran neiti að sam­þykkja samn­ing á hans for­sendum.

Ísra­elskur her­for­ingi sagði í dag að Hezbollah hefði skotið um 200 skot­flaugum á Ísrael og her­sveitir þess um helg­ina, þrátt fyrir að Ísrael og Líbanon hefðu sam­þykkt að fram­lengja vopna­hlé.

Heil­brigð­is­ráðu­neyti Líbanons sagði að nýjar árásir Ísraela í dag á suð­ur­hluta lands­ins hefðu orðið fimm manns að bana, þar á meðal tveimur börnum.

Árásir Ísraela frá upp­hafi stríðs­ins hafa kostað meira en 2.900 manns lífið í Líbanon, þar af 400 frá því vopna­hlé hófst fyrir mán­uði, eða 17. apríl, að sögn líbanskra yfir­valda.

„Engar áþreifanlegar tilslakanir“

Banda­ríkin og Íran sam­þykktu vopna­hlé þann 8. apríl, en frið­ar­við­ræður hafa staðið í stað og stöku árásir hafa haldið áfram.

Í dag sögðu íranskir fjöl­miðlar að Banda­ríkin hefðu ekki gert neinar áþreif­an­legar til­slak­anir í nýj­ustu við­brögðum sínum við til­lögum Írans að dag­skrá fyrir samn­inga­við­ræður til að binda enda á stríðið.

Frétta­stofan Fars sagði að Banda­ríkin hefðu lagt fram lista með fimm atriðum sem inni­hélt kröfu um að Íran héldi aðeins einni kjarn­orku­stöð starf­andi og afhenti Banda­ríkj­unum birgðir sínar af mjög auðg­uðu úrani.

Banda­ríkin neit­uðu einnig að losa „allt að 25 pró­sent“ af frystum eignum Írans erlendis eða greiða nokkrar skaða­bætur fyrir tjónið sem Íran varð fyrir í stríð­inu, að sögn Fars.

Frétta­stofan Mehr sagði á meðan: „Banda­ríkin, sem bjóða engar áþreif­an­legar til­slak­anir, vilja ná fram til­slök­unum sem þeim tókst ekki að ná í stríð­inu, sem mun leiða til patt­stöðu í samn­inga­við­ræð­unum.“

Í dag var meiri ólga í sumum hlutum svæð­is­ins. Dróna­árás kveikti eld nálægt kjarn­orku­veri í fursta­dæm­inu Abu Dhabi, að sögn yfir­valda, sem til­kynntu engin meiðsl eða áhrif á geislun.

Vopnaðir hópar studdir af Íran, búnir drónum, hafa bæki­stöðvar í Írak, á meðan banda­menn Írans í Jemen – Hútar – búa einnig yfir hern­að­ar­drónum.

Pakistan hefur verið virkur sátta­miðl­ari í frið­ar­við­ræðum Írans og Banda­ríkj­anna og inn­an­rík­is­ráð­herra lands­ins, Mohsin Naqvi, fund­aði í dag í Teheran með aðal­samn­inga­manni Írans og for­seta þings­ins, Mohammad Bagher Ghalibaf.

Í færslu á sam­fé­lags­miðlum eftir við­ræð­urnar sagði Ghalibaf að stríð Banda­ríkj­anna og Ísraels við Íran hefði raskað stöð­ug­leika í öllum Mið-Aust­ur­löndum.

„Sumar rík­is­stjórnir á svæð­inu töldu að nær­vera Banda­ríkj­anna myndi veita þeim öryggi, en nýlegir atburðir sýndu að þessi nær­vera er ekki aðeins ófær um að veita öryggi, heldur skapar hún einnig grund­völl fyrir óör­yggi,“ sagði hann.

Trump og kín­verskur starfs­bróðir hans, Xi Jinping, ræddu um Íran á mik­il­vægum leið­toga­fundi sínum fyrr í vik­unni, en lítið virt­ist miða í málum Írans.

Trump sagði Xi hafa full­vissað sig um að Kína væri ekki að und­ir­búa hern­að­ar­að­stoð við Íran, á meðan kín­verska utan­rík­is­ráðu­neytið sagði á föstu­dag í yfir­lýs­ingu um Íran að „sigl­inga­leiðir ættu að vera opn­aðar aftur eins fljótt og auðið er.“