Volody­myr Zelensky, for­seti Úkraínu, lagði til fund augliti til auglitis með Vladimir Pútín í opnu bréfi til rúss­neska leið­tog­ans í gær, skömmu eftir að sá síð­ar­nefndi hafði við­ur­kennt að Rússar þyrftu að styrkja loft­varnir sínar í kjöl­far fjölda úkra­ínskra árása.

Donald Trump, for­seti Banda­ríkj­anna, sem hefur hvatt báða aðila til að binda enda á átökin og stært sig af því að hann gæti bundið enda á stríðið innan dags frá því hann tæki við emb­ætti, sagði að fundur Pútíns og Zelenskys augliti til auglitis væri „frá­bær“ – en hvatti báða aðila til að gera mála­miðl­anir.

Rússnesk yfir­völd sögðu að Pútín hefði ekki enn fengið bréfið, en að Zelensky gæti hitt Pútín í Moskvu „hvenær sem er“ – nokkuð sem úkra­ínski leið­tog­inn hafn­aði fyr­ir­fram í bréfi sínu.

„Úkraína leggur til að þessu stríði verði hætt með beinum sam­skiptum milli okkar – og ykkar. Ég legg til fund,“ sagði Zelensky í bréf­inu.

„Ég legg til að ákveðin verði skýr dag­setn­ing fyrir slíkan fund,“ sagði hann.

„Úkraína er reiðu­búin til fulls vopna­hlés á meðan á samn­inga­við­ræðum stendur,“ bætti hann við.

Zelensky birti bréfið degi eftir að úkra­ínskir drónar réð­ust á Sankti Pét­urs­borg, þar sem heima­borg Pútíns hýsti stóra alþjóð­lega efna­hags­ráð­stefnu í vik­unni.

Úkra­ínski for­set­inn hefur ítrekað kallað eftir fundi með fyrr­ver­andi KGB-njósn­ar­anum og sagt að aðeins við­ræður augliti til auglitis muni leiða til sam­komu­lags um land­svæði.

Bein ávörp frá Zelensky til Pútíns eru sjald­gæf, en í upp­hafi alls­herj­ar­inn­rás­ar­innar 2022 ávarp­aði Zelensky rúss­nesku þjóð­ina beint.

„Ég lagði til þessar málamiðlanir“

Trump, sem hefur sætt gagn­rýni fyrir að skamma Zelensky fyrir opnum tjöldum í Hvíta hús­inu í fyrra á meðan hann bauð Pútín á leið­toga­fund í Alaska, sagði að hann væri „ánægður með að þeir væru kannski að ræða um að hitt­ast“.

„Ég held að við höfum átt mik­inn þátt í því,“ sagði hann við frétta­menn í for­seta­skrif­stof­unni – þar sem hann reifst við Zelensky á sínum tíma.

„Ég held að það væri frá­bært ef þeir hitt­ust. Þeir ættu að gera það – klára málið.“

Margra mán­aða samn­inga­við­ræður undir for­ystu Banda­ríkj­anna hafa ekki náð að færa aðila nær sam­komu­lagi, þar sem athygli Trumps hefur að mestu beinst að Írans­stríð­inu sem Banda­ríkin og Ísrael hófu fyrir meira en þremur mán­uðum.

„Þeir munu báðir gera mála­miðl­anir, ég lagði til þessar mála­miðl­anir, og þið vitið, við höfum átt mik­inn þátt í því,“ sagði Trump um Úkraínu og Rússland, án þess að til­greina nánar.

Rússland, sem gerði inn­rás árið 2022, hefur sett sem skil­yrði frið­ar­við­ræðna að Úkraína dragi sig út úr Donbas-hér­aði sínu í austri – en stórir hlutar þess eru enn undir stjórn Úkra­ínu­hers.

Í sam­tali við erlenda blaða­menn, þar á meðal frá AFP, í Sankti Pét­urs­borg rétt áður en ákall Zelenskys var birt, hafði Pútín end­ur­tekið tíðar efa­semdir sínar um að Zelensky væri lög­mætur sem for­seti.

Hann sagði að spurn­ingin um hvort Zelensky væri lög­mætur leið­togi Úkraínu þyrfti „grein­ingu“, eftir að fimm ára kjör­tíma­bili hans lauk árið 2024.

Herlög banna kosn­ingar á stríðs­tímum í Úkraínu og Zelensky hefur boð­ist til að halda kosn­ingar eða þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu um end­an­legt frið­ar­sam­komu­lag ef fullt vopna­hlé er í gildi.

Pútín hefur sagt að hann myndi aðeins hitta Zelensky til að ganga frá samn­ingi sem þegar hefur verið sam­þykktur og hafnað beiðnum um fund fyrir þann tíma.

„Zelensky getur komið hvenær sem er til Moskvu,“ er haft eftir Dmitry Peskov, tals­manni Kreml­verja, í rík­is­fjöl­miðlum eftir að bréfið var birt.

Viðurkennir að loftvarnir séu veikar

Úkraína hefur aukið lang­drægar hefnd­ar­árásir sínar á rúss­nesk orku- og hern­að­ar­mann­virki á und­an­förnum mán­uðum – árásir sem hún kallar sann­gjörn við­brögð við næturárásum rúss­neska hers­ins.

„Ef þú kemst ekki per­sónu­lega að þeirri nið­ur­stöðu að það sé kom­inn tími til að binda enda á þetta stríð, mun Úkraína halda áfram að berj­ast fyrir til­veru sinni,“ sagði Zelensky í bréf­inu.

Pútín hrós­aði í gær afrekum her­sveita sinna á víg­vell­inum í ljósi vax­andi sjálfs­trausts í Úkraínu.

Þegar hann var spurður hvort sókn Rúss­lands gegn Úkraínu væri orðin „hern­að­ar­leg hörm­ung“, sagði Pútín að Rússland væri „að sækja fram eftir allri víg­lín­unni“.

„Við erum algjör­lega reiðu­búin og fús til að ná sam­komu­lagi við Úkraínu með frið­sam­legum hætti,“ bætti hann við.

Hraði fram­sóknar Rúss­lands hefur hægt á sér síðan seint á árinu 2025 og nýleg gögn sýna að Úkraína hefur end­ur­heimt land­svæði frá Rúss­landi.

Úkraína end­ur­heimti meira land­svæði en hún tap­aði til rúss­neskra her­sveita í maí annan mán­uð­inn í röð, sam­kvæmt grein­ingu AFP á gögnum frá Institute for the Study of War (ISW).

Pútín við­ur­kenndi einnig að Rússland þyrfti að bæta loft­varna­kerfi sín, en hann tjáði sig degi eftir að úkra­ínskir drónar réð­ust á olíu­stöð og flota­stöð í Sankti Pét­urs­borg, einmitt þegar Alþjóð­lega efna­hags­ráð­stefnan í Sankti Pét­urs­borg (SPIEF) – sem kölluð er rúss­neska Davos – hófst.

„Rússland er með loft­varna­kerfi. Já, við verðum að bæta það. Já, við verðum að styrkja það,“ sagði Pútín.

„Og við munum gera það,“ bætti hann við.