Volodymyr Zelensky, forseti Úkraínu, lagði til fund augliti til auglitis með Vladimir Pútín í opnu bréfi til rússneska leiðtogans í gær, skömmu eftir að sá síðarnefndi hafði viðurkennt að Rússar þyrftu að styrkja loftvarnir sínar í kjölfar fjölda úkraínskra árása.

Donald Trump, forseti Bandaríkjanna, sem hefur hvatt báða aðila til að binda enda á átökin og stært sig af því að hann gæti bundið enda á stríðið innan dags frá því hann tæki við embætti, sagði að fundur Pútíns og Zelenskys augliti til auglitis væri „frábær“ – en hvatti báða aðila til að gera málamiðlanir.

Rússnesk yfirvöld sögðu að Pútín hefði ekki enn fengið bréfið, en að Zelensky gæti hitt Pútín í Moskvu „hvenær sem er“ – nokkuð sem úkraínski leiðtoginn hafnaði fyrirfram í bréfi sínu.

„Úkraína leggur til að þessu stríði verði hætt með beinum samskiptum milli okkar – og ykkar. Ég legg til fund,“ sagði Zelensky í bréfinu.

„Ég legg til að ákveðin verði skýr dagsetning fyrir slíkan fund,“ sagði hann.

„Úkraína er reiðubúin til fulls vopnahlés á meðan á samningaviðræðum stendur,“ bætti hann við.

Zelensky birti bréfið degi eftir að úkraínskir drónar réðust á Sankti Pétursborg, þar sem heimaborg Pútíns hýsti stóra alþjóðlega efnahagsráðstefnu í vikunni.

Úkraínski forsetinn hefur ítrekað kallað eftir fundi með fyrrverandi KGB-njósnaranum og sagt að aðeins viðræður augliti til auglitis muni leiða til samkomulags um landsvæði.

Bein ávörp frá Zelensky til Pútíns eru sjaldgæf, en í upphafi allsherjarinnrásarinnar 2022 ávarpaði Zelensky rússnesku þjóðina beint.

„Ég lagði til þessar málamiðlanir“

Trump, sem hefur sætt gagnrýni fyrir að skamma Zelensky fyrir opnum tjöldum í Hvíta húsinu í fyrra á meðan hann bauð Pútín á leiðtogafund í Alaska, sagði að hann væri „ánægður með að þeir væru kannski að ræða um að hittast“.

„Ég held að við höfum átt mikinn þátt í því,“ sagði hann við fréttamenn í forsetaskrifstofunni – þar sem hann reifst við Zelensky á sínum tíma.

„Ég held að það væri frábært ef þeir hittust. Þeir ættu að gera það – klára málið.“

Margra mánaða samningaviðræður undir forystu Bandaríkjanna hafa ekki náð að færa aðila nær samkomulagi, þar sem athygli Trumps hefur að mestu beinst að Íransstríðinu sem Bandaríkin og Ísrael hófu fyrir meira en þremur mánuðum.

„Þeir munu báðir gera málamiðlanir, ég lagði til þessar málamiðlanir, og þið vitið, við höfum átt mikinn þátt í því,“ sagði Trump um Úkraínu og Rússland, án þess að tilgreina nánar.

Rússland, sem gerði innrás árið 2022, hefur sett sem skilyrði friðarviðræðna að Úkraína dragi sig út úr Donbas-héraði sínu í austri – en stórir hlutar þess eru enn undir stjórn Úkraínuhers.

Í samtali við erlenda blaðamenn, þar á meðal frá AFP, í Sankti Pétursborg rétt áður en ákall Zelenskys var birt, hafði Pútín endurtekið tíðar efasemdir sínar um að Zelensky væri lögmætur sem forseti.

Hann sagði að spurningin um hvort Zelensky væri lögmætur leiðtogi Úkraínu þyrfti „greiningu“, eftir að fimm ára kjörtímabili hans lauk árið 2024.

Herlög banna kosningar á stríðstímum í Úkraínu og Zelensky hefur boðist til að halda kosningar eða þjóðaratkvæðagreiðslu um endanlegt friðarsamkomulag ef fullt vopnahlé er í gildi.

Pútín hefur sagt að hann myndi aðeins hitta Zelensky til að ganga frá samningi sem þegar hefur verið samþykktur og hafnað beiðnum um fund fyrir þann tíma.

„Zelensky getur komið hvenær sem er til Moskvu,“ er haft eftir Dmitry Peskov, talsmanni Kremlverja, í ríkisfjölmiðlum eftir að bréfið var birt.

Viðurkennir að loftvarnir séu veikar

Úkraína hefur aukið langdrægar hefndarárásir sínar á rússnesk orku- og hernaðarmannvirki á undanförnum mánuðum – árásir sem hún kallar sanngjörn viðbrögð við næturárásum rússneska hersins.

„Ef þú kemst ekki persónulega að þeirri niðurstöðu að það sé kominn tími til að binda enda á þetta stríð, mun Úkraína halda áfram að berjast fyrir tilveru sinni,“ sagði Zelensky í bréfinu.

Pútín hrósaði í gær afrekum hersveita sinna á vígvellinum í ljósi vaxandi sjálfstrausts í Úkraínu.

Þegar hann var spurður hvort sókn Rússlands gegn Úkraínu væri orðin „hernaðarleg hörmung“, sagði Pútín að Rússland væri „að sækja fram eftir allri víglínunni“.

„Við erum algjörlega reiðubúin og fús til að ná samkomulagi við Úkraínu með friðsamlegum hætti,“ bætti hann við.

Hraði framsóknar Rússlands hefur hægt á sér síðan seint á árinu 2025 og nýleg gögn sýna að Úkraína hefur endurheimt landsvæði frá Rússlandi.

Úkraína endurheimti meira landsvæði en hún tapaði til rússneskra hersveita í maí annan mánuðinn í röð, samkvæmt greiningu AFP á gögnum frá Institute for the Study of War (ISW).

Pútín viðurkenndi einnig að Rússland þyrfti að bæta loftvarnakerfi sín, en hann tjáði sig degi eftir að úkraínskir drónar réðust á olíustöð og flotastöð í Sankti Pétursborg, einmitt þegar Alþjóðlega efnahagsráðstefnan í Sankti Pétursborg (SPIEF) – sem kölluð er rússneska Davos – hófst.

„Rússland er með loftvarnakerfi. Já, við verðum að bæta það. Já, við verðum að styrkja það,“ sagði Pútín.

„Og við munum gera það,“ bætti hann við.