Viðskipti

Aftur enginn hagvöxtur á mann á Íslandi

Hag­vöxt­ur var engu meiri en vöxt­ur mann­fjöld­ans á Ís­landi í fyrra. Er­lend­um rík­is­borg­ur­um fjölg­aði meira en ís­lensk­um.

Aftur enginn hagvöxtur á mann á Íslandi
Daði Már Kristófersson Fjármálaráðhera segir hagkerfi Íslands hafa staðnað. Mynd: Golli
Birtist fyrir rúmum 4 mánuðum.

Hagvöxtur leiðréttur fyrir íbúafjölgun var enginn á Íslandi í fyrra. Síðustu ár hefur hagvöxtur á mann verið minni á Íslandi en í Evrópusambandinu og oft enginn.

Ástæðan er að þjóðarframleiðsla hefur lítið aukist á sama tíma og mikil mannfjölgun hefur verið á Íslandi. Í fyrra fjölgaði íbúum um 1,3% á landinu og var vöxtur landsframleiðlunnar sömuleiðis 1,3%.

Landsframleiðsla á mann hefur minnkað

Í minnisblaði fjármálaráðherra til þjóðhagsráðs í síðustu viku kom fram að landsframleiðsla á mann hefði verið lægri árið 2024 en níu árum áður, árið 2016. Þar kemur fram áfellisdómur yfir íslensku hagkerfi.

„Af hagtölum að dæma virðist ekki sem hagkerfið sé í niðursveiflu heldur eru drifkraftar tímabundins hagvaxtar í rénun og við blasir hagkerfi sem hefur lítið sem ekkert vaxið, leiðrétt fyrir fólksfjölgun, í hartnær áratug. Útflutningur á hvern íbúa hefur beinlínis dregist saman, og það allnokkuð,“ segir í minnisblaðinu.

Kjósa
21
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.
Efnisorð

Athugasemdir (3)

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
  • PB
    Peik Bjarnason skrifaði
    14. mars 2026 18:34
    Höfum í huga að hagvöxtur er ekki endilega jákvæður. Það getur til dæmis mælst sem hagvöxtur þegar það er verið að spilla náttúrunni með einhverjum framkvæmdum eða þegar fólk notar heilbrigðisþjónustu eða þegar það þarf að reisa varnargarða í kringum Grindavík og fullt af öðrum framkvæmdum sem fara fram í samfélaginu okkar og betra væri að hægt væri að sleppa við að þurfa framkvæma.
    0
  • PB
    Páll Bragason skrifaði
    13. mars 2026 11:36
    Engin furða að verðbólga sé hér á fullri ferð. Launahækkanir frá 5 til 10% og enginn hagvöxtur á mann. Launakostnaður er einu sinni lang stæsti rekstrarliður hagkerfisins. Vonandi fara svo kallaðir aðilar vinnumarkaðarins að horfast í augu við raunveruleikann. Ákveði verkalýðshreyfingin að segja upp samningum í haust til að knýja á um frekari launahækkanir er hún ekki að gera neitt annað en að skjóta sig í fótinn. Þeir verst settu verða ævinlega fyrst undir skriðunni, því miður. Ítrekaðar tilraunir til að leika á staðreyndir tilverunnar verða að teljast fullreyndar.
    1
  • Jóhann Þór Magnússon skrifaði
    13. mars 2026 11:10
    Undanfarin áratug hefur öll áhersla verið á að breyta Íslandi í láglaunaland með láglaunaatvinnugreinum eins og ferðaþjónustu. Framleiðni í láglaunaatvinnugreinum er almennt mjög lág og því dregst þjóðarframleiðsla á mann hratt saman og hagsæld íbúa þar með. Ég sá frétt í morgun frá Barcelóna á Spáni. Þar hefur ferðaþjónustan vaxið of hratt og innviðaskuldir eru því orðnar óviðráðanlegar. Samt er fjöldi ferðamanna á hvern íbúa á Barcelona svæðinu bara lítið brot af því sem hann er á höfuðborgarsvæðinu á Íslandi. Í Barcelóna á því að setja hömlur á vöxt gistirýmis m.a. á AirBnb og innheimta gistináttagjald. Sambærileg gjaldtaka mundi skila mörgum tugum milljarða í ríkiskassann á Íslandi, stórauka þannig þjóðarframleiðslu og hægja á stjórnlausum vexti ferðaþjónustu og innviðaskulda. Þetta mundi líka gjörbreyta stöðunni á fasteignamarkaði til hins betra á skömmum tíma. Á annan tug milljarða mundi líka sparast á ári við framkvæmdir við stækkun Keflavíkurflugvallar, því ekki yrði lengur þörf á gríðarlega hraðri aukningu á afkastagetu flugvallarins ef dregið yrði úr vexti ferðaþjónustunnar. Góð tug milljarða búbót í staðinn í ríkissjóð. Í dag fer meira fé í stækkun Keflavíkurflugvallar á hverju ári en í allar nýframkvæmdir á vegakerfinu utan þéttbýlis. Samantekið þá mundi skapast langþráð svigrúm fyrir ríkissjóð til að efla hálauna þekkingar atvinnugreinar með tilstuðlan eflingar samkeppnis rannsóknar- og nýsköpunarsjóða og með eflingu raungreina (STEM) í skólakerfinu öllu. Þannig yrði vörðuð braut aukinnar þjóðarframleiðslu á íbúa og hratt vaxandi hagsældar.
    7
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Náttúrubarnið í Sænautaseli
3
Viðtal

Nátt­úru­barn­ið í Sænauta­seli

Lilja Haf­dís Óla­dótt­ir á Merki á Jök­ul­dal líð­ur best í óbyggð­um og stend­ur vakt­ina í Sænauta­seli, þar sem hún tek­ur á móti gest­um með ný­bök­uð­um lumm­um. Eft­ir frá­fall móð­ur­inn­ar var hún kom­in í hús­mæðra­hlut­verk fimmtán ára göm­ul, auk þess að sinna bú­störf­um. Rúm­lega tví­tug varð hún móð­ir en gaf barn­ið til ætt­leið­ing­ar. Seinna eign­að­ist hún ann­að barn. Nú líð­ur henni best úti í nátt­úr­unni og í kring­um dýr­in, enda rollu­hvísl­ari sem var eitt sinn bjarg­að af hesti og get­ur séð í niða­myrkri.
Fljúga flugdrekum til að ögra ísraelskum landnemum: „Okkar land, okkar himinn“
5
Erlent

Fljúga flugdrek­um til að ögra ísra­elsk­um land­nem­um: „Okk­ar land, okk­ar him­inn“

„Börn­in okk­ar eiga rétt á að leika sér og eiga raun­veru­legt og gott líf,“ seg­ir íbúi í þorpi á Vest­ur­bakk­an­um sem Ísra­el hef­ur þrengt að með ólög­mætri land­töku­byggð. Sam­ein­uðu þjóð­irn­ar vara við aukn­um árás­um á palestínu­menn á svæð­inu. En íbú­ar efna til há­tíð­ar fyr­ir börn­in með and­lits­máln­ingu og flugdrek­um.
„Hringið bjöllunum“: Íbúar lýsa flóttanum undan mannskæðum gróðureldum á Spáni
6
Erlent

„Hring­ið bjöll­un­um“: Íbú­ar lýsa flótt­an­um und­an mann­skæð­um gróð­ureld­um á Spáni

Flest­ir sem lét­ust í skógar­eld­um á Spáni voru ferða­menn eða inn­flytj­end­ur sem höfðu sest að á svæð­inu í leit að frið­sælu lífi. Minnst tólf lét­ust á flótta und­an eld­tung­un­um, en þeg­ar eld­ur­inn nálg­að­ist þorp­ið Bed­ar fékk einn bæj­ar­full­trú­inn ör­vænt­ing­ar­full fyr­ir­mæli frá bæj­ar­stjór­an­um: Hlauptu í kirkj­una og hringdu bjöll­un­um til að vara íbúa við.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Mest lesið í mánuðinum

Milljarða fjárfestingar Guðbjargar sem ekki sjást í skýrslunni
1
Úttekt

Millj­arða fjár­fest­ing­ar Guð­bjarg­ar sem ekki sjást í skýrsl­unni

Við­skipta­veldi Guð­bjarg­ar Matth­ías­dótt­ur bygg­ir fyrst og fremst á hagn­aði í sjáv­ar­út­vegi. Frá því að hún sett­ist í stjórn Ís­fé­lags­ins hafa nærri 15 millj­arð­ar streymt úr Ís­fé­lag­inu í Vest­manna­eyj­um til Guð­bjarg­ar og fjöl­skyldu. Hvorki hún né fjár­fest­ing­ar henn­ar koma fram í skýrslu sem unn­in var að beiðni Al­þing­is um eign­ir, eig­end­ur og fjár­fest­ing­ar stærstu út­gerð­ar­fé­laga lands­ins.
Samherjabörnin greiddu lán foreldra sinna með eignarhlut í stærsta eiganda Samherja
3
Viðskipti

Sam­herja­börn­in greiddu lán for­eldra sinna með eign­ar­hlut í stærsta eig­anda Sam­herja

Lán­ið sem Þor­steinn Már Bald­vins­son og Helga Stein­unn Guð­munds­dótt­ir veittu börn­um sín­um til að kaupa nærri helm­ings hlut í Sam­herja af þeim hef­ur ver­ið gert upp. Börn­in, þau Bald­vin, for­stjóri Sam­herja, og Katla Þor­steins­börn eru nú orðn­ir með­eig­end­ur for­eldra sinna í fé­lög­un­um sem lán­uðu þeim fyr­ir kaup­un­um. Sam­þykkt­ir fé­lags­ins tryggja þeim fast­ar arð­greiðsl­ur úr K&B á hverju ári.
Halldór Jörgen Olesen
5
Aðsent

Halldór Jörgen Olesen

Hver borg­ar fyr­ir arð­semi bank­anna?

Ís­lensku bank­arn­ir græða nærri tvö­falt meira á hverri lán­aðri krónu en evr­ópsk­ir bank­ar. Há­ir stýri­vext­ir Seðla­bank­ans juku hagn­að­inn, en bjuggu hann ekki til. Skýr­ing­in ligg­ur í þrennu: að­eins þrír stór­ir bank­ar skipta mark­aðn­um á milli sín, verð­tryggð lán færa verð­bólgu­áhætt­una frá bönk­un­um yf­ir á heim­il­in, og krón­an lok­ar land­inu fyr­ir sam­keppni að ut­an. Töl­urn­ar stand­ast skoð­un og spurn­ing­arn­ar sem þær vekja gera það líka.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Ferðaþjónusta á hjara veraldar: Grænlendingar læra af mistökum Íslendinga
ErlentGrænlandsmálið

Ferða­þjón­usta á hjara ver­ald­ar: Græn­lend­ing­ar læra af mis­tök­um Ís­lend­inga

Græn­land vill að ferða­þjón­usta standi und­ir fjöru­tíu pró­sent­um af út­flutn­ings­tekj­um lands­ins ár­ið 2035. At­hygli al­þjóða­sam­fé­lags­ins hef­ur beinst að þess­ari stærstu eyju heims og sér­fræð­ing­ar segja Banda­ríkja­for­seta hafa auk­ið áhuga á land­inu líkt og eld­gos­ið við „Eyja­fjalla­jök­ul“ gerði hér. Heim­ild­in rýndi í þró­un ferða­þjón­ust­unn­ar á Græn­landi sem hef­ur lært af ávinn­ing­um og mis­tök­um ná­granna­rík­is­ins Ís­lands.
„Hringið bjöllunum“: Íbúar lýsa flóttanum undan mannskæðum gróðureldum á Spáni
Erlent

„Hring­ið bjöll­un­um“: Íbú­ar lýsa flótt­an­um und­an mann­skæð­um gróð­ureld­um á Spáni

Flest­ir sem lét­ust í skógar­eld­um á Spáni voru ferða­menn eða inn­flytj­end­ur sem höfðu sest að á svæð­inu í leit að frið­sælu lífi. Minnst tólf lét­ust á flótta und­an eld­tung­un­um, en þeg­ar eld­ur­inn nálg­að­ist þorp­ið Bed­ar fékk einn bæj­ar­full­trú­inn ör­vænt­ing­ar­full fyr­ir­mæli frá bæj­ar­stjór­an­um: Hlauptu í kirkj­una og hringdu bjöll­un­um til að vara íbúa við.
Fljúga flugdrekum til að ögra ísraelskum landnemum: „Okkar land, okkar himinn“
Erlent

Fljúga flugdrek­um til að ögra ísra­elsk­um land­nem­um: „Okk­ar land, okk­ar him­inn“

„Börn­in okk­ar eiga rétt á að leika sér og eiga raun­veru­legt og gott líf,“ seg­ir íbúi í þorpi á Vest­ur­bakk­an­um sem Ísra­el hef­ur þrengt að með ólög­mætri land­töku­byggð. Sam­ein­uðu þjóð­irn­ar vara við aukn­um árás­um á palestínu­menn á svæð­inu. En íbú­ar efna til há­tíð­ar fyr­ir börn­in með and­lits­máln­ingu og flugdrek­um.
Náttúrubarnið í Sænautaseli
Viðtal

Nátt­úru­barn­ið í Sænauta­seli

Lilja Haf­dís Óla­dótt­ir á Merki á Jök­ul­dal líð­ur best í óbyggð­um og stend­ur vakt­ina í Sænauta­seli, þar sem hún tek­ur á móti gest­um með ný­bök­uð­um lumm­um. Eft­ir frá­fall móð­ur­inn­ar var hún kom­in í hús­mæðra­hlut­verk fimmtán ára göm­ul, auk þess að sinna bú­störf­um. Rúm­lega tví­tug varð hún móð­ir en gaf barn­ið til ætt­leið­ing­ar. Seinna eign­að­ist hún ann­að barn. Nú líð­ur henni best úti í nátt­úr­unni og í kring­um dýr­in, enda rollu­hvísl­ari sem var eitt sinn bjarg­að af hesti og get­ur séð í niða­myrkri.

Mest lesið undanfarið ár