Viðskipti

Aftur enginn hagvöxtur á mann á Íslandi

Hag­vöxtur var engu meiri en vöxtur mann­fjöld­ans á Íslandi í fyrra. Erlendum rík­is­borg­urum fjölg­aði meira en íslenskum.

Aftur enginn hagvöxtur á mann á Íslandi
Daði Már Krist­ó­fers­son Fjár­mála­ráð­hera segir hag­kerfi Íslands hafa staðnað. Mynd: Golli
Birtist fyrir 7 mánuðum.

Hag­vöxtur leið­réttur fyrir íbúa­fjölgun var eng­inn á Íslandi í fyrra. Síðustu ár hefur hag­vöxtur á mann verið minni á Íslandi en í Evr­ópu­sam­band­inu og oft eng­inn.

Ástæðan er að þjóð­ar­fram­leiðsla hefur lítið auk­ist á sama tíma og mikil mann­fjölgun hefur verið á Íslandi. Í fyrra fjölg­aði íbúum um 1,3% á land­inu og var vöxtur lands­fram­leiðl­unnar sömu­leiðis 1,3%.

Landsframleiðsla á mann hefur minnkað

Í minn­is­blaði fjár­mála­ráð­herra til þjóð­hags­ráðs í síð­ustu viku kom fram að lands­fram­leiðsla á mann hefði verið lægri árið 2024 en níu árum áður, árið 2016. Þar kemur fram áfell­is­dómur yfir íslensku hag­kerfi.

„Af hag­tölum að dæma virð­ist ekki sem hag­kerfið sé í nið­ur­sveiflu heldur eru drif­kraftar tíma­bund­ins hag­vaxtar í rénun og við blasir hag­kerfi sem hefur lítið sem ekk­ert vaxið, leið­rétt fyrir fólks­fjölgun, í hart­nær ára­tug. Útflutn­ingur á hvern íbúa hefur bein­línis dreg­ist saman, og það all­nokkuð,“ segir í minn­is­blað­inu.

Kjósa
21
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.
Efnisorð

Athugasemdir (3)

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
  • PB
    Peik Bjarnason skrifaði
    14. mars 2026 18:34
    Höfum í huga að hagvöxtur er ekki endilega jákvæður. Það getur til dæmis mælst sem hagvöxtur þegar það er verið að spilla náttúrunni með einhverjum framkvæmdum eða þegar fólk notar heilbrigðisþjónustu eða þegar það þarf að reisa varnargarða í kringum Grindavík og fullt af öðrum framkvæmdum sem fara fram í samfélaginu okkar og betra væri að hægt væri að sleppa við að þurfa framkvæma.
    0
  • PB
    Páll Bragason skrifaði
    13. mars 2026 11:36
    Engin furða að verðbólga sé hér á fullri ferð. Launahækkanir frá 5 til 10% og enginn hagvöxtur á mann. Launakostnaður er einu sinni lang stæsti rekstrarliður hagkerfisins. Vonandi fara svo kallaðir aðilar vinnumarkaðarins að horfast í augu við raunveruleikann. Ákveði verkalýðshreyfingin að segja upp samningum í haust til að knýja á um frekari launahækkanir er hún ekki að gera neitt annað en að skjóta sig í fótinn. Þeir verst settu verða ævinlega fyrst undir skriðunni, því miður. Ítrekaðar tilraunir til að leika á staðreyndir tilverunnar verða að teljast fullreyndar.
    1
  • Jóhann Þór Magnússon skrifaði
    13. mars 2026 11:10
    Undanfarin áratug hefur öll áhersla verið á að breyta Íslandi í láglaunaland með láglaunaatvinnugreinum eins og ferðaþjónustu. Framleiðni í láglaunaatvinnugreinum er almennt mjög lág og því dregst þjóðarframleiðsla á mann hratt saman og hagsæld íbúa þar með. Ég sá frétt í morgun frá Barcelóna á Spáni. Þar hefur ferðaþjónustan vaxið of hratt og innviðaskuldir eru því orðnar óviðráðanlegar. Samt er fjöldi ferðamanna á hvern íbúa á Barcelona svæðinu bara lítið brot af því sem hann er á höfuðborgarsvæðinu á Íslandi. Í Barcelóna á því að setja hömlur á vöxt gistirýmis m.a. á AirBnb og innheimta gistináttagjald. Sambærileg gjaldtaka mundi skila mörgum tugum milljarða í ríkiskassann á Íslandi, stórauka þannig þjóðarframleiðslu og hægja á stjórnlausum vexti ferðaþjónustu og innviðaskulda. Þetta mundi líka gjörbreyta stöðunni á fasteignamarkaði til hins betra á skömmum tíma. Á annan tug milljarða mundi líka sparast á ári við framkvæmdir við stækkun Keflavíkurflugvallar, því ekki yrði lengur þörf á gríðarlega hraðri aukningu á afkastagetu flugvallarins ef dregið yrði úr vexti ferðaþjónustunnar. Góð tug milljarða búbót í staðinn í ríkissjóð. Í dag fer meira fé í stækkun Keflavíkurflugvallar á hverju ári en í allar nýframkvæmdir á vegakerfinu utan þéttbýlis. Samantekið þá mundi skapast langþráð svigrúm fyrir ríkissjóð til að efla hálauna þekkingar atvinnugreinar með tilstuðlan eflingar samkeppnis rannsóknar- og nýsköpunarsjóða og með eflingu raungreina (STEM) í skólakerfinu öllu. Þannig yrði vörðuð braut aukinnar þjóðarframleiðslu á íbúa og hratt vaxandi hagsældar.
    7
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Íslenskur læknir varpar nýju ljósi á lífshættulegan meðgöngusjúkdóm
1
Viðtal

Íslenskur læknir varpar nýju ljósi á lífs­hættu­legan með­göngu­sjúk­dóm

Nítján ára gömul lá Silja Rut Ragn­ars­dóttir nær dauða en lífi á skurð­ar­borði Land­spít­al­ans eftir alvar­legt til­felli með­göngu­eitr­unar. Íslenskur vís­inda­maður í Banda­ríkj­unum, Jóhann Elí Guð­jóns­son húð­læknir, leiðir braut­ryðj­andi rann­sóknir sem varpa nýju ljósi á hvers vegna sjúk­dóm­ur­inn kemur fram. Hann telur mögu­legt að þróa lyf við sjúk­dómnum sem bjargað gæti manns­lífum.
Spurningaþraut Illuga: Noregskonungar, viskugyðjur og eitt fjall
5
Þrautir

Spurn­inga­þraut Illuga: Nor­egs­kon­ungar, visku­gyðjur og eitt fjall

Hver var Nor­egs­kon­ungur þá Íslend­ingar gengu Norð­mönnum á hönd – að minnsta kosti sam­kvæmt hefð­bund­inni sögu­skoðun? Hvað heitir sú kona í Banda­ríkj­unum sem var fyrir rétti sökuð um að myrða börn sín þrjú? Ann­að­hvort skírnar- eða eft­ir­nafn dugar. Árið 1975 var Jónas Krist­jáns­son rek­inn sem rit­stjóri Vísis og stofn­aði þá ásamt sam­starfs­fólki nýtt dag­blað. Hvað nefnd­ist það? Hvað heitir nýorðin...

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Íslenskur læknir varpar nýju ljósi á lífshættulegan meðgöngusjúkdóm
3
Viðtal

Íslenskur læknir varpar nýju ljósi á lífs­hættu­legan með­göngu­sjúk­dóm

Nítján ára gömul lá Silja Rut Ragn­ars­dóttir nær dauða en lífi á skurð­ar­borði Land­spít­al­ans eftir alvar­legt til­felli með­göngu­eitr­unar. Íslenskur vís­inda­maður í Banda­ríkj­unum, Jóhann Elí Guð­jóns­son húð­læknir, leiðir braut­ryðj­andi rann­sóknir sem varpa nýju ljósi á hvers vegna sjúk­dóm­ur­inn kemur fram. Hann telur mögu­legt að þróa lyf við sjúk­dómnum sem bjargað gæti manns­lífum.
Ástleysið er sárt
4
Viðtal

Ást­leysið er sárt

Nánd er nær­ing, nauð­syn­leg eins og matur. Tæpur helm­ingur fólks elst upp í óör­uggum tengslum sem geta komið niður á tengslum og ást­ar­sam­böndum á full­orð­ins­árum, jafn­vel ógnað heilsu, enda er „tengsla­myndun ein af grunn­for­sendum far­sældar“, að sögn klíníska sál­fræð­ings­ins Guð­brands Árna Ísberg. Í bók sinni, Í augum þínum verð ég til, fjallar hann um getu okkar til að mynda tengsl og ást­ina í öllum sínum myndum.

Mest lesið í mánuðinum

Snýr aftur í hjúkrunarfræði eftir heilablæðingu
4
ViðtalLífið á Grensás

Snýr aftur í hjúkr­un­ar­fræði eftir heila­blæð­ingu

Við­bragðs­að­ilar héldu að Björn Ólafur Har­alds­son væri útúr­dóp­aður þegar hann lá á gólf­inu með blæð­ingu í heila. Hann var 21 árs og í hjúkr­un­ar­fræði­námi þegar áfallið reið yfir og þurfti ítrekað að leið­rétta mis­tök ófag­lærðs starfs­fólks á heil­brigð­is­stofn­unum. Nú stefnir hann á að klára námið og koma sterk­ari til baka.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Búa við nýtt vindorkuver: „Við náttúrlega venjumst öllu“
Vettvangur

Búa við nýtt vind­orku­ver: „Við nátt­úr­lega venj­umst öllu“

„Ef ég teldi þetta vera slæmt þá væri ég ekki sitj­andi hérna svona rólegur yfir þessu,“ segir Aron Viðar Krist­jáns­son, bóndi á bænum Garpsdal í Reyk­hóla­hreppi. Fyr­ir­hugað er að reisa vind­orku­garð ofan á Garps­dals­fjalli sem er fyrsti vind­orku­kost­ur­inn sem er færður úr bið­flokki yfir í orku­nýt­ing­ar­flokk af ráð­herra. Heim­ildin fór á vett­vang.
Íslenskur læknir varpar nýju ljósi á lífshættulegan meðgöngusjúkdóm
Viðtal

Íslenskur læknir varpar nýju ljósi á lífs­hættu­legan með­göngu­sjúk­dóm

Nítján ára gömul lá Silja Rut Ragn­ars­dóttir nær dauða en lífi á skurð­ar­borði Land­spít­al­ans eftir alvar­legt til­felli með­göngu­eitr­unar. Íslenskur vís­inda­maður í Banda­ríkj­unum, Jóhann Elí Guð­jóns­son húð­læknir, leiðir braut­ryðj­andi rann­sóknir sem varpa nýju ljósi á hvers vegna sjúk­dóm­ur­inn kemur fram. Hann telur mögu­legt að þróa lyf við sjúk­dómnum sem bjargað gæti manns­lífum.

Mest lesið undanfarið ár