Viðskipti

Raunverulegur hagvöxtur mun minni á Íslandi en í ESB

Lít­ill hag­vöxt­ur hef­ur ver­ið á Ís­landi síð­ustu fimm ár ef tek­ið er til­lit til mann­fjölg­un­ar. Sam­hliða henni hef­ur álag á inn­viði auk­ist veru­lega og fast­eigna­verð tvö­fald­ast að raun­virði.

Raunverulegur hagvöxtur mun minni á Íslandi en í ESB
Efnahagslíf drifið af mannfjölgun Ríkisstjórn Katrínar Jakobsdóttur, samsett af Vinstri grænum, Framsóknarflokki og Sjálfstæðisflokki, tók við árið 2017. Á tímabili hennar hefur hagvöxtur á mann verið afar lítill. Mynd: Heiða Helgadóttir
Birtist fyrir tæpum 6 mánuðum.

slenskt efnahagslíf hefur vaxið umfram mörg viðmiðunarlönd síðustu ár, en stöðnun hefur leynst undir yfirborðinu.

Hagvöxtur á Íslandi hefur mælst ágætur síðustu ár. Raunhagvöxtur, að teknu tilliti til verðlags, hefur verið 2,6% að meðaltali árin 2020 til 2024, tvöfalt meiri en í Evrópusambandinu og örlítið meiri en í Bandaríkjunum.

Það segir hins vegar ekki alla söguna. Þegar tekið er tillit til mannfjölgunar, sem hefur verið mikil á Íslandi síðustu ár vegna innflutnings fólks, er hagvöxtur á Íslandi minna en þriðjungur af því sem hefur verið í Evrópusambandinu að meðaltali. Hagvöxtur á mann var aðeins 0,3% að meðaltali á ári síðustu fimm árin á Íslandi, en hann var 2,1% í Danmörku, 1,8% í Bandaríkjunum og 1% í Evrópusambandinu. 

Þetta kemur fram í stöðugreiningu Stjórnarráðs Íslands fyrir atvinnustefnu Íslands, sem nú er komin í samráð.

Fjölgun innfluttra fylgir „verulegt álag“

Síðustu 15 árin hafa sviptingar í efnahagslífinu birst í því að húsnæði hefur hækkað þrefalt í verði að nafnvirði, en tvöfalt að raunvirði. Þetta hefur skert aðgengi almennings að húsnæði, sem ekki á það fyrir. Orsakir þess eru aukning útleigu íbúða til ferðamanna og fólksfjölgun, sem stafar að miklu leyti af þörf fyrir starfsfólk í ferðaþjónustu.

Sömu orsakaþættir hafa skapað álag á þjóðvegina, en umferð um Þjóðveg 1 jókst um 80% á síðustu 15 árum. Fjöldi barna á grunn- og leikskólaaldri sem eru með erlent ríkisfang hefur þrefaldast. 

Heilbrigðiskerfið hefur ekki náð að halda í við fólksfjölgun. Þannig hefur sjúkrrýmum á hverja 100 þúsund íbúa fækkað um 30% frá því sem mest var árið 2007.

Staðnað hagkerfi

Hagkerfi Íslands óx mikið á öðrum áratugi aldarinnar, en verulega hefur hægt á. Þannig var hagvöxtur á mann 1,1% frá 2010 til 2024 að meðaltali, en féll svo. Það var engu að síður enn lægra en í Evrópusambandinu á sama tímabili.

Kjósa
29
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.
Efnisorð

Athugasemdir (2)

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
  • GÁ
    Guðmundur Ásgeirsson skrifaði
    14. nóvember 2025 17:44
    Langstærstur hluti mannfjölgunar á Íslandi er vegna innflutnings fólks frá ESB. Fréttin segir því í raun að með þessu fylgir jafnframt innflutningur lægri hagvaxtar á mann frá ESB. Andhverfan á því hlýtur þá að vera sú að fyrir hvern ESB ríkisborgara sem flytur til Íslands með lægri hagvöxt í farteskinu, eykst hagvöxtur á mann í ESB sem því nemur. Efni fréttarinnar er með öðrum orðum staðfesting á því sem oft hefur verið bent á að hagvöxtur í ESB er svo miklu minni en á Íslandi að það mælast marktæk áhrif af því í hagvexti á hvern innfluttan einstakling þaðan. Með því að taka það á sig er Ísland jafnframt að efla hagvöxt á mann í ESB. Þetta vekur upp þá spurningu hvort kannski ætti að íhuga að senda þeim reikning fyrir mismuninum?
    -11
  • PB
    Páll Bragason skrifaði
    14. nóvember 2025 16:26
    Hætta að flytja inn verkafólk í stórum stíl og hrekja menntafólk úr landi á sama tíma.
    4
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Fann leiðina úr myrkri sorgarinnar
1
Viðtal

Fann leið­ina úr myrkri sorg­ar­inn­ar

Jón­as Kwei Ting Sen seg­ir skoð­un sína um­búða­laust og við­ur­kenn­ir að sjá stund­um eft­ir því sem hann hef­ur skrif­að. Nafn kín­versks afa hans, Kwei Ting, merk­ir „hinn heið­ar­legi“ og það hef­ur Jón­as ætíð að leið­ar­ljósi. Að baki bein­skeyttri ímynd býr saga sem fá­ir þekkja til fulls. Snemma á lífs­leið­inni briller­aði hann sem pí­anó­leik­ari og tón­skáld, en á bak við tón­list­ina er saga af einelti og botn­lausri sorg, stór­brotn­um æv­in­týr­um og and­legri leit sem hef­ur far­ið með hann um djúpa dali, í dul­speki, hug­leiðslu og að lok­um í faðm kaþ­ólsku kirkj­unn­ar.
Ljóðskáld í súlufitness og kynlífsþjónustu á netinu
2
Innlent

Ljóð­skáld í súlu­fit­n­ess og kyn­lífs­þjón­ustu á net­inu

Bryn­hild­ur María Ragn­ars­dótt­ir er í meist­ara­námi, hef­ur skrif­að ljóð og fyrsta skáld­sag­an er í vinnslu. Á und­an­förn­um ár­um hef­ur hún einnig starf­að sem súlu­dans­ari og veitt kyn­lífs­þjón­ustu á net­inu. Þótt hún verði vör við for­dóma sumra hef­ur þetta veitt henni auk­ið sjálfs­traust. „Loks­ins var ég með regl­ur og stjórn yf­ir sjálfri mér.“

Mest lesið í mánuðinum

„Ég kom úr mjög nánu, fallegu og stóru samfélagi kynlífsverkafólks“
3
Viðtal

„Ég kom úr mjög nánu, fal­legu og stóru sam­fé­lagi kyn­lífs­verka­fólks“

Eft­ir út­skrift úr há­skóla sótti Logn um rúm­lega hundrað störf en ekk­ert kom út úr því. Hán átti góða vini í kyn­lífs­vinnu sem hún leit­aði til. Síð­ar stofn­aði hán Rauðu regn­hlíf­ar­ina, sam­tök kyn­lífs­verka­fólks á Ís­landi. „Sam­stað­an sem kann að eiga sér stað með­al kyn­lífs­verka­fólks er eitt það fal­leg­asta og dýr­mæt­asta sem ég hef upp­lif­að í mínu lífi.“
Kynlífsverkafólk deilir reynslu sinni: „Glæpavæðing einangrar mann“
4
Úttekt

Kyn­lífs­verka­fólk deil­ir reynslu sinni: „Glæpa­væð­ing ein­angr­ar mann“

Fjór­ir ein­stak­ling­ar sem unn­ið hafa mis­mun­andi kyn­lífs­vinnu á Ís­landi segja þörf á að breyta lög­um og laga við­horf sam­fé­lags­ins. Ein­angr­un fólks sem vinn­ur slíka vinnu sé hættu­leg. Í dag hafa þau kom­ið upp sínu eig­in tengslaneti til að styðja hvert ann­að og passa upp á ör­yggi og mann­rétt­indi kyn­lífs­verka­fólks og þo­lenda vænd­is.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár