Fréttir Pressa

„Getum ekki horft framhjá skaðlegri fákeppnishegðun á íslenskum markaði“

Vil­hjálm­ur Hilm­ars­son, hag­fræð­ing­ur hjá stétt­ar­fé­lag­inu Visku, seg­ir fákeppni ríkja á ís­lensk­um mat­vörumark­aði. Það komi í veg fyr­ir hvata til kostn­að­ar­lág­mörk­un­ar. Rætt var við hann og Bene­dikt S. Bene­dikts­son, fram­kvæmda­stjóra Sam­taka versl­un­ar og þjón­ustu, í nýj­asta þætti Pressu.

„Getum ekki horft framhjá skaðlegri fákeppnishegðun á íslenskum markaði“
Hagfræðingur Vilhjálmur sagði fákeppnishegðun á íslenskum matvörumarkaði gera fyrirtækjum kleift að hækka álagningu.
Birtist fyrir 2 árum.

„Við getum ekki horft framhjá skaðlegri fákeppnishegðun á íslenskum markaði,“ segir Vilhjálmur Hilmarsson, hagfræðingur hjá stéttarfélaginu Visku. Hann segir að fákeppnishegðun á íslenskum matvörumarkaði geri fyrirtækjum kleift að hækka álagningu og vera í einhvers konar samráði um verð. Þá komi fákeppni í veg fyrir hvata til kostnaðarlágmörkunar og nýsköpunar.

Vilhjálmur var ásamt Benedikt S. Benediktssyni, framkvæmdastjóra Samtaka verslunar og þjónustu, viðmælandi Ragnhildar Þrastardóttur í nýjasta þætti Pressu í hádeginu.

Til umræðu var arður fyrirtækja vegna þeirrar miklu hækkunar á matvöruverði sem átt hefur sér stað á Íslandi síðastliðin ár. Ítarlega greiningu á málinu má finna í forsíðuumfjöllun Heimildarinnar í þessari viku.

Fyrirtæki keppi í þjónustu, ekki verðlagningu

Vilhjálmur segir að að mörgu leyti séu eðlilegar skýringar á auknum arði fyrirtækja sem selja matvöru. „Í kjölfar Covid verður gríðarlegur eftirspurnarkippur, mikill sparnaður hjá heimilinum, það er innflutt verðbólga og svo framvegis.“ Fákeppnin leiki þó hlutverk.

Hann gengur þó ekki svo langt að saka aðila um beint verðsamráð. Hann segir að það sé lítill verðmunur á Krónunni, Bónus og Nettó. „Þessar verslanir eru farnar að keppa í þjónustu, nýsköpun og tæknilausnum. Ekki verðum. Það er ýmislegt sem bendir til þess að það sé mikil fákeppni á íslenskum markaði.“ 

Er þá erfitt fyrir neytendur að kjósa með veskinu?

„Á einhverjum tímapunkti verður það ómögulegt,“ segir Vilhjálmur.

FramkvæmdastjóriBenedikt hvatti til aukinnar samkeppni á matvörumarkaði og sagði að það mætti vel vera að fákeppni væri á íslenska markaðnum.
Mynd: Golli

Hagnaður ekki óvenjulegur í samanburði við önnur lönd

Benedikt segir að eitt af einkennum þess að samráð eigi sér stað á mörkuðum sé að afkoma sé hærri en ella. Það sé þó ekki sýnilegt í afkomutölunum á íslenska markaðnum. „Það sést allavega ekki neins staðar í afkomutölunum að menn séu einhvern veginn að skipta á milli sín kökunni eða hvað það er. Varðandi að það sé fákeppni hérna – það má vel vera að það megi horfa á það þannig,“ segir hann. 

Benedikt bendir  á að hagnaður íslenskra verslana sé ekki svo óvenjulegur í samanburði við önnur lönd.

Þessu er Vilhjálmur sammála. „En ef við skoðum aftur í tímann. Þá er áhugavert með heild- og smásöluverslun árin 2021 og 2022 að hagnaðurinn er 60% meira af raunvirði þá en 2019, 2020. Hlutföllin, arðsemin af eigin fé og af tekjum er tiltölulega há. Þannig að þetta er gósentíð og í framhaldi er náttúrulega hvati til að viðhalda þessu,“ segir hann.

Benedikt segir að það sé hollt fyrir markaðinn að nýir aðilar komi inn á hann. Það væri bæði neytendum og  verslunum til hagsbóta ef samkeppni myndi aukast. 

Horfa má á nýjasta þátt af Pressu í heild sinni hér að neðan:

 

Kjósa
12
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.
Efnisorð

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.
Tengdar greinar

Pressa

Mest lesið

„Við ætlum ekki að vakna upp við þá martröð“
3
Innlent

„Við ætl­um ekki að vakna upp við þá mar­tröð“

Nú­tím­inn birti yf­ir­lýs­ingu frá nafn­laus­um ein­stak­lingi sem seg­ist bera ábyrgð á því að hafa mál­að yf­ir hinseg­in fán­ann á kirkjutröpp­um Grafa­vogs­kirkju. Þar seg­ist hann hafa vilj­að sjá við­brögð­in við því sem hann kall­ar „mynd­list­ar­gjörn­ing“. Ráð­herra gef­ur lít­ið fyr­ir þessi skrif og seg­ir ras­ista vilja end­ur­skil­greina ís­lenska fán­ann. Hún hvet­ur fólk til að standa gegn sundr­ungu.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Sagt upp í Ráðhúsinu þar sem hún lá á bráðamóttöku
1
Innlent

Sagt upp í Ráð­hús­inu þar sem hún lá á bráða­mót­töku

Þeg­ar Hólm­fríð­ur Helga Sig­urð­ar­dótt­ir lagði hjólandi af stað í vinn­una í síð­ustu viku grun­aði hana ekki hvað var í vænd­um. Hún varð fyr­ir bíl og þar sem hún lá slös­uð á bráða­mót­töku var henni sagt upp störf­um sem upp­lýs­inga­full­trúi í Ráð­hús­inu. Hún seg­ir frá því þeg­ar hún fékk „ tvö rot­högg á ein­um ör­laga­rík­um degi“.

Mest lesið í mánuðinum

Milljarða fjárfestingar Guðbjargar sem ekki sjást í skýrslunni
1
Úttekt

Millj­arða fjár­fest­ing­ar Guð­bjarg­ar sem ekki sjást í skýrsl­unni

Við­skipta­veldi Guð­bjarg­ar Matth­ías­dótt­ur bygg­ir fyrst og fremst á hagn­aði í sjáv­ar­út­vegi. Frá því að hún sett­ist í stjórn Ís­fé­lags­ins hafa nærri 15 millj­arð­ar streymt úr Ís­fé­lag­inu í Vest­manna­eyj­um til Guð­bjarg­ar og fjöl­skyldu. Hvorki hún né fjár­fest­ing­ar henn­ar koma fram í skýrslu sem unn­in var að beiðni Al­þing­is um eign­ir, eig­end­ur og fjár­fest­ing­ar stærstu út­gerð­ar­fé­laga lands­ins.
Samherjabörnin greiddu lán foreldra sinna með eignarhlut í stærsta eiganda Samherja
3
Viðskipti

Sam­herja­börn­in greiddu lán for­eldra sinna með eign­ar­hlut í stærsta eig­anda Sam­herja

Lán­ið sem Þor­steinn Már Bald­vins­son og Helga Stein­unn Guð­munds­dótt­ir veittu börn­um sín­um til að kaupa nærri helm­ings hlut í Sam­herja af þeim hef­ur ver­ið gert upp. Börn­in, þau Bald­vin, for­stjóri Sam­herja, og Katla Þor­steins­börn eru nú orðn­ir með­eig­end­ur for­eldra sinna í fé­lög­un­um sem lán­uðu þeim fyr­ir kaup­un­um. Sam­þykkt­ir fé­lags­ins tryggja þeim fast­ar arð­greiðsl­ur úr K&B á hverju ári.
Halldór Jörgen Olesen
5
Aðsent

Halldór Jörgen Olesen

Hver borg­ar fyr­ir arð­semi bank­anna?

Ís­lensku bank­arn­ir græða nærri tvö­falt meira á hverri lán­aðri krónu en evr­ópsk­ir bank­ar. Há­ir stýri­vext­ir Seðla­bank­ans juku hagn­að­inn, en bjuggu hann ekki til. Skýr­ing­in ligg­ur í þrennu: að­eins þrír stór­ir bank­ar skipta mark­aðn­um á milli sín, verð­tryggð lán færa verð­bólgu­áhætt­una frá bönk­un­um yf­ir á heim­il­in, og krón­an lok­ar land­inu fyr­ir sam­keppni að ut­an. Töl­urn­ar stand­ast skoð­un og spurn­ing­arn­ar sem þær vekja gera það líka.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

„Við ætlum ekki að vakna upp við þá martröð“
Innlent

„Við ætl­um ekki að vakna upp við þá mar­tröð“

Nú­tím­inn birti yf­ir­lýs­ingu frá nafn­laus­um ein­stak­lingi sem seg­ist bera ábyrgð á því að hafa mál­að yf­ir hinseg­in fán­ann á kirkjutröpp­um Grafa­vogs­kirkju. Þar seg­ist hann hafa vilj­að sjá við­brögð­in við því sem hann kall­ar „mynd­list­ar­gjörn­ing“. Ráð­herra gef­ur lít­ið fyr­ir þessi skrif og seg­ir ras­ista vilja end­ur­skil­greina ís­lenska fán­ann. Hún hvet­ur fólk til að standa gegn sundr­ungu.

Mest lesið undanfarið ár