Vara við vaxandi líkum á eldgosi „með mjög skömmum fyrirvara“

„Auknar líkur á eld­gosi,“ segir í nýju hættu­mati Veð­ur­stofu Íslands í kjöl­far sam­ráðs­fundar með vís­inda­mönnum í morgun. Þar sem fram kemur að land­ris sé nú orðið jafn­mikið í Svarts­engi eins og var þegar eld­gosið hófst 18. des­em­ber síð­ast­lið­inn í Sund­hnúks­gíga­röð­inni. „Það er mik­il­vægt að árétta að síð­asta gos hófst með mjög skömmum fyr­ir­vara,“ segir þar. 

Ekki eru þó sömu aðstæður og voru 18. des­em­ber. Í því til­felli hafði hægt á land­ris­inu áður en kvika braust upp í gegnum jarð­skorpuna. „Hraði land­riss­ins síðan 18. des­em­ber hefur hald­ist nokkuð stöð­ugur sem er frá­brugðið stöð­unni fyrir síð­asta gos, en þá hægð­ist á land­risi vik­urnar fyrir gosið. Erfitt er þó að full­yrða um að land­ris hægi á sér í aðdrag­anda næsta goss, en það hefur þó verið til­fellið í gosum sem hafa orðið á Reykja­nesskaga síð­ustu ár og var einnig notað til við­mið­unar í Kröflu­eldum. Óvissa er hins vegar um hversu mik­ill kviku­þrýst­ingur þarf að byggj­ast upp áður en kvika fer að leita upp á yfir­borðið.“

Í nýju hættu­mat­skorti Veð­ur­stof­unnar, sem var upp­fært eftir „sam­túlkun gagna á sam­ráðs­fundi vís­inda­fólks“ í morgun, hefur það breyst að nú er gert ráð fyrir hugs­an­legu hraun­flæði og gasmengun í Grinda­vík. „Ástæða breyt­ing­anna eru auknar líkur á eld­gosi norðan Grinda­víkur.“

Nýtt hættu­mat­skortSamkvæmt nýju hættu­mat­skorti Veð­ur­stof­unnar fyrir Sund­hnúks­gíga­röð­ina og nágrenni er enn metin hætta á hraun­flæði í Grinda­vík. „Fyr­ir­vari á nýjum gosopn­unum getur verið mjög stuttur,“ segir þar.

Mynd: Veð­ur­stofa Íslands

Veð­ur­stofan varar við skömmum fyr­ir­vara ef til goss kemur og er sól­ar­hrings­vöktun yfir­stand­andi. Íbúum í Grinda­vík er á sama tíma í sjálfs­vald sett hvort þeir dvelji í bænum eða ekki.

„Á meðan að kviku­söfnun heldur áfram undir Svarts­engi eru líkur á öðru kviku­hlaupi og að það leiði til eld­goss. Líkurnar aukast með hverjum deg­inum sem líður. Lík­leg­ast er að það gjósi aftur á Sund­hnúks­gíga­röð­inni, á milli Stóra-Skóg­fells og Haga­fells. Mik­il­vægt er að rifja upp að kviku­hlaup enda ekki alltaf í eld­gosi, eins og dæmi eru um í tengslum við virkn­ina við Fagra­dals­fjall og eins í Kröflu­eldum.“

Tölvu­teiknuð mynd af varn­ar­garði við Grinda­víkRík­is­stjórnin tók til umræðu í morgun að reistir verði varn­ar­garðar norðan við Grinda­vík. Vinna við þá hefst 2. jan­úar síð­ast­lið­inn, ef áformin ganga eftir. Áætlaður kostn­aður við fyrsta áfanga við vinn­una, varn­ar­garða í hálfri hæð, er hálfur millj­arður króna. Heild­ar­kostn­aður verður þó meiri og er gert ráð fyrir mun umfangs­meiri varn­ar­görðum þar en við Bláa lónið.

Mynd: Stjórn­ar­ráðið

Varn­ar­garður við Bláa lóniðJarð­varma­virkj­unin í Svarts­engi og bað­stað­ur­inn Bláa lónið eru varin með varn­ar­garði. Garð­ur­inn er nú full­bú­inn.

Mynd: AFP