„Við komum auga á sár á fisk­unum í einni sjó­kví og þess vegna ákváðum við að slátra snemma með til­liti til vel­ferðar fiskanna,“ segir Björn Hembre, for­stjóri Arnarlax, þegar hann tjáir sig um met­slátrun Arnarlax á fyrsta árs­fjórð­ungi þessa árs. For­stjór­inn lætur þessi orð falla í við­tali við norska sjáv­ar­út­vegs­blaðið Intra­fish. Með orð­unum vísar hann til þess að vetr­ar­sár hafi fund­ist á eld­is­löxum fyr­ir­tæk­is­ins á Íslandi og því hafi verið ákveðið að slátra löx­unum í kvíum fyr­ir­tæk­is­ins til að bjarga verð­mætum. Met­slátr­unin hjá Arn­ar­laxi er því ekki komin til af góðu, segir Intra­fish. 

Móð­ur­fé­lag Arnarlax, Salmar, kynnti upp­gjör sitt fyrir fyrstu þrjá mán­uði árs­ins í lok síð­ustu viku. Heim­ildin fjall­aði um upp­gjörið á föstu­dag­inn. Í upp­gjör­inu kemur meðal ann­ars fram að Arnarlax á Íslandi hafi skilað met­tölum á árs­fjórð­ungnum þegar félagið slátr­aði og fram­leiddi 6.600 tonn af eld­is­laxi til sam­an­burðar við 3.400 tonn á sama árs­fjórð­ungi í fyrra. Tekjur félags­ins á árs­fjórð­ungnum rúm­lega tvö­föld­uð­ust á milli ára, fóru úr 368 millj­ónum norskra króna og upp í 765 millj­ónir, 9,9 millj­arða íslenskra króna, í ár. 

Heim­ildin, og aðrir fjöl­miðlar sem lásu upp­gjörið, gátu ekki sagt frá vetr­ar­sár­unum og áhrifa þeirra á rekstr­ar­nið­ur­stöðu Arnarlax vegna þess að upp­lýs­inga­gjöfin í árs­reikn­ingnum gaf ekki færi á því. 

Ekkert sagt um vetrarsárin

Í árs­hluta­upp­gjör­inu er nefni­lega ekk­ert sagt um vetr­ar­sárin á fisk­unum og að þau hafi verið ástæðan fyrir þess­ari met­slátrun hjá Arn­ar­laxi á fyrstu þremur mán­uðum árs­ins. Í upp­gjör­inu er bara talað um að „líf­fræði­legar áskor­anir“ hafi haft áhrif á rekstr­ar­nið­ur­stöðu Arnarlax. „Nið­ur­staðan varð fyrir áhrifum af líf­fræði­legum áskor­unum á árs­fjórð­ungnum.“

Ekkert í árs­hluta­upp­gjör­inu benti því til að ástæðan fyrir rúm­lega tvö­földun á tekjum og nærri 100 pró­sent slátr­unar- og fram­leiðslu­aukn­ingu milli áranna 2022 og 2023 væru vetr­ar­sár sem komið hefðu upp á eld­is­löx­unum.

Vetr­ar­sár í lax­eldi í sjó­kvíum mynd­ast vegna kulda, vinda og einnig mögu­lega vegna þrengsla. Sár mynd­ast á hreistri eld­is­lax­anna þegar þeir slást utan í kví­arnar og hrufl­ast. Svo stækka þessi sár eftir því sem velt­ing­ur­inn er meiri og vetr­ar­kuld­inn eykur á tíðni vetr­ar­sár­anna hjá fisk­unum. Ef lax­eld­is­fyr­ir­tækið grípur ekki inn í snemma í þessu ferli og slátrar upp úr sjó­kví­unum getur hann lent í því að þurfa að farga miklu magni af fiski þar sem sár­ugur eld­is­lax er ekki not­aður til mann­eldis. 

Vetr­ar­sár, og aðrar afleið­ingar af veð­ur­far­inu á Íslandi, hafa verið miklir vágestir í íslensku lax­eldi í gegnum tíð­ina og hafa reglu­lega verið sagðar fréttir af skakka­föllum í sjó­kvía­eld­inu af þessum orsökum. Veð­ur­farið hér á landi er helsta ástæðan fyrir því að ekki hefur tek­ist að koma sjó­kvía­eldi hér landi almenni­lega á kopp­inn fyrr en núna, á síð­asta ára­tug. 

Minna slátrað á næsta ársfjórðungi

Í við­tal­inu við Björn Hembre kemur fram að vegna þess að  að fyr­ir­tækið þurfti að slátra svo miklu magni af eld­is­laxi á síð­asta árs­fjórð­ungi vegna vetr­ar­sára þá muni það slátra minna á þeim yfir­stand­andi. „Á næsta árs­fjórð­ungi munum við ein­beita okkur að því að láta fisk­inn stækka mikið til að bæta upp fyrir tapið vegna þess fisks sem var slátrað núna. En þessi aukna slátrun núna mun leiða til mjög lít­illar fram­leiðslu á öðrum árs­fjórð­ungi.“

Auknar tekjur og fram­leiðsla Arnarlax á fyrsta árs­fjórð­ungi þessa árs mun því ekki leiða til þess að fyr­ir­tækið slátri meira á þessu ári eða eitt­hvað slíkt. Slátr­unin og fram­leiðsla fyr­ir­tæk­is­ins dreif­ist bara með ójafn­ari hætti yfir árið.