Ekki var leitað eftir ráðgjöf Persónuverndar vegna útfærslu á farsímaappi vegna Ferðgjafar stjórnvalda. Appið krefur notandann um aðgang að myndavél, hljóðnema og dagatali til að afhenda 5.000 króna upphæð til að nota hjá fyrirtækjum í innlendri ferðaþjónustu.

Í svari Persónuverndar við fyrirspurn Stundarinnar kemur fram að stofnunin hafi veitt frumvarpi til laga um ferðagjöf umsögn, en hafi að öðru leyti ekki verið höfð með í ráðum. Í umsögninni hvatti Persónuvernd stjórnvöld til að fara að lögum um persónuvernd og vinnslu persónuupplýsinga í hvívetna. „Þannig benti Persónuvernd sérstaklega á að gæta þurfi að meðalhófi við vinnslu og innbyggðri og sjálfgefinni persónuvernd,“ segir í svarinu. „Það felur meðal annars í sér að eingöngu skal unnið með þær persónuupplýsingar sem eru nauðsynlegar fyrir tilgang vinnslunnar. Einnig tók Persónuvernd fram að hún vænti þess að leitað yrði til hennar ef hún gæti veitt frekari ráðgjöf við framkvæmdina. Slík beiðni barst ekki.“

„Persónuvernd getur einnig hafið rannsókn máls að eigin frumkvæði“

Persónuvernd hefur borist ein ábending eftir að smásímaforritið, sem tæknifyrirtækið Yay hannaði, var sett á netið á föstudag. „Athygli er þó vakin á því að Persónuvernd getur einnig hafið rannsókn máls að eigin frumkvæði undir ákveðnum kringumstæðum,“ segir í svarinu.

Beðið um aðgang að myndavél og hljóðnema

Í kjölfar þess að appið var gert aðgengilegt var vakin athygli á því víða á samfélagsmiðlum að beðið væri um aðgang að myndavél, hljóðnema og dagatali, auk netfangs, fæðingardags og skilgreiningar á kyni notandans. Hlaut appið mikla gagnrýni notenda Google Play, þar sem hægt er að hlaða því niður. „Við óskum eftir netfangi ef notandi skiptir um símanúmer og þarf að færa inneign, við biðjum um aðgang að myndavél og hljóðnema því hægt er að senda gjafabréf með myndbandi,“ kemur fram í svörum YAY á síðunni. 

Atvinnu- og nýsköpunarráðuneytið segir í svari við fyrirspurn Stundarinnar að YAY hefði þegar þróað sambærilega lausn fyrir stafræn gjafabréf í farsíma sem komin hafi verið góð reynsla á. Með samningnum hafi verið mögulegt að halda kostnaði í lágmarki og koma verkefninu af stað eins hratt og örugglega og hægt væri í ljósi alvarlegrar stöðu ferðaþjónustufyrirtækja hér landi.

„Þær upplýsingar sem er safnað er verða í eigu hins opinbera“

„Þær upplýsingar sem er safnað er verða í eigu hins opinbera og YAY hefur ekki heimild til notkunar nú eða síðar,“ segir í svarinu. „Appið verður eingöngu notað í þessum tilgangi, það er að segja halda utan um Ferðagjöfina, en bakendaþjónusta og utanumhald fyrir ferðaþjónustufyrirtækin er stór hluti af því.“

Persónuvernd leggur áherslu á að gæta þurfi meðalhófs og að eingöngu sé unnið með upplýsingar sem eru nauðsynlegar fyrir tilgang appsins. „Sá sem vinnur upplýsingarnar þarf því að meta, áður en vinnslan hefst, hvaða upplýsingar eru nauðsynlegar svo að forritið nái tilgangi sínum,“ segir í svarinu. „Persónuverndarlögin gera jafnframt ríka kröfu um fræðslu á skýru og einföldu máli þegar samþykki er veitt. Í því felst einna helst að einstaklingurinn hafi allar upplýsingar um hvers vegna þörf sé á að fá tilteknar upplýsingar. Þá þarf samþykki að vera frjálst og óháð, það er, það þarf að vera hægt að neita án þess að það hafi einhverjar afleiðingar. Loks hefur verið litið svo á að einstaklingurinn þurfi að samþykkja hvern tilgang fyrir sig sérstaklega.“

Samið um 12 til 15 milljóna greiðslu

Yay fékk greiddar 4 milljónir króna vegna verkefnisins að því fram kemur í svarinu. „Þá mun YAY ehf. sinna þjónustu og umsýslu vegna lausnarinnar og verður heildarþóknun fyrir rekstrarþjónustu appsins á bilinu 8 til 11 milljónum króna til loka verkefnisins.“

Kostnaður við appið verður því í heildina frá 12 til 15 milljónir króna, en verkið var undir útboðsmörkum. „Var því ákveðið að ganga til samninga við YAY þar sem þeir buðu lægsta verðið og buðu fram tæknilega fýsilega lausn sem hægt var að koma í gagnið á stuttum tíma,“ segir í svari ráðuneytisins. „En það skal tekið fram að engin þörf er á því að einstaklingar noti appið sem er þó hugsuð sem notendavæn og einföld leið til að halda utan um gjöfina.“

Ferðagjöfin mun alls kosta ríkissjóð einn og hálfan milljarð króna. „Einn og hálfur milljarður er töluverð fjárhæð og þó að hlutur hvers og eins skipti kannski ekki sköpum fyrir einstaklinginn felst í honum er þetta ótvíræð hvatning um að nýta þá fjölbreyttu og góðu þjónustu sem íslensk ferðaþjónusta hefur upp á að bjóða,“ sagði Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir ráðherra þegar appið var gert aðgengilegt á föstudag.