Ráðherra segir aukið vægi kynjasjónarmiða við skipan dómara „ekki til velfarnaðar fallið“

Sigríður Á. Andersen dóms­mála­ráð­herra er á móti því að litið sé sér­stak­lega til kynja­sjón­ar­miða þegar skipað er í dóm­ara­stöður. Ekki verða gerðar neinar ráð­staf­anir til að gefa slíkum sjón­ar­miðum vægi við hæfn­is­mat og skipan í emb­ætti dóm­ara við Lands­rétt, nýtt milli­dóms­stig. Þetta kom fram í svörum ráð­herra þegar rætt var um breyt­ingar á dóm­stóla­lögum þann 7. febr­úar síð­ast­lið­inn. „Tel ég ekki til vel­farn­aðar fallið almennt að hugsa skipan í jafn mik­il­væg emb­ætti og dóm­ara­störf eru með þeim hætti sem fyr­ir­spyrj­andi er að kalla eftir að mögu­lega sé gert, ef ég skil hann rétt, að litið sé sér­stak­lega til kynja­sjón­ar­miða,“ sagði Sigríður. 

Mynd: haestirettur.is

Í umræð­unum lagði Jón Steindór Valdi­mars­son, þing­maður Við­reisnar, til að sett yrðu sér­stök ákvæði um skipan dóm­ara sem fælu í sér að auk almennra hæf­is­skil­yrða yrði einnig horft sér­stak­lega til sjón­ar­miða um jafn­rétti kynj­anna. „Til­gang­ur­inn væri auð­vitað að vinna mark­visst að því að jafna kynja­hlut­föll meðal dóm­ara. Hér er nýr dóm­stóll í fæð­ingu, 15 dóm­arar sem koma þar til starfa. Manni sýn­ist að hér sé ein­stakt tæki­færi til að ná jöfn­uði þegar þessi nýi dóm­stóll verður settur á lagg­irnar,“ sagði hann. 

Sigríður svar­aði á þá leið að mik­il­vægt væri að skipan hins nýja dóm­stóls tæk­ist vel til með hlið­sjón af alls kyns sjón­ar­miðum, og þá væri eflaust einnig litið til kynja­sjón­ar­miða. „Ég er ekki tals­maður þess að menn bindi það í lög að velja eigi ein­stak­ling eftir kyni fremur en hæfni. Ég hef fulla trú á því að konur jafnt sem karlar upp­fylli öll þau hæf­is­skil­yrði sem eðli­legt er að leggja til grund­vallar við skipan dóm­ara.“ Í umræð­unum árétt­aði Sigríður að henni þætti ekki til vel­farn­aðar fallið að líta sér­stak­lega til kynja­sjón­ar­miða við skipan dóm­ara. Þá sagð­ist hún ekki telja slíka nálgun vera jafn­rétt­isum­ræð­unni til fram­dráttar. „Ég leggst almennt gegn kynja­kvótum,“ sagði hún. 

Mynd: Pressphotos

Í stefnu­yf­ir­lýs­ingu rík­is­stjórn­ar­innar er lögð áhersla á kynja­jafn­rétti. „Jafn­rétti í víð­tækri merk­ingu er órjúf­an­legur þáttur í rétt­látu og sann­gjörnu sam­fé­lagi,“ segir í kafla stjórn­ar­sátt­mál­ans um jafn­rétti og fjöl­skyldu­mál. Í dag er aðeins ein kona skipuð sem dóm­ari við Hæsta­rétt á móti níu körlum og hafa stjórn­endur dóm­stól­anna talið sig óbundna af jafn­rétt­islögum þegar til­nefnt hefur verið í dóm­nefnd um hæfni umsækj­enda um stöðu dóm­ara. Átján karlar og fimm konur hafa verið kölluð til starfa sem vara­dóm­arar í Hæsta­rétti und­an­farin þrjú ár. 

Áður hefur Sigríður Andersen lýst yfir efa­semdum um að það fyr­ir­finn­ist kyn­bundið mis­rétti á launa­mark­aði. Karlar afli almennt meiri tekna en þeir vinni meira á sama tíma og konur fái fleiri „dýr­mætar stundir með börnum sínum“. Hanna Katrín Frið­riks­son, þing­flokks­for­maður Við­reisnar, hefur sagt að ummælin séu ótæk og Jón Steindór Valdi­mars­son, þing­maður sama flokks, tekið undir. Þá hefur Heiða Björg Hilm­is­dóttir, nýkjör­inn vara­for­maður Sam­fylk­ing­ar­innar, kallað eftir því að að dóms­mála­ráð­herra segi af sér eða að þing­menn lýsi van­trausti á hana.