Fréttir Skipun dómara við Landsrétt

Ráðuneytisstjórinn brýndi fyrir Sigríði að undirbúa málið betur

Ragnhildur Arnljótsdóttir, settur ráðuneytisstjóri í Landsréttarmálinu taldi rannsókn og rökstuðning dómsmálaráðherra ekki fullnægjandi með tilliti til reglna stjórnsýsluréttar.

Jóhann Páll Jóhannsson

30. janúar 2018 · 21:10

Birtist upphaflega í Stundinni fyrir 9 árum.

Ragnhildur Arnljótsdóttir, settur ráðuneytisstjóri dómsmálaráðuneytisins við skipun Landsréttardómara, ráðlagði Sigríði Andersen eindregið að undirbúa betur tillögu sína til Alþingis um skipun dómara til að tryggja að rannsóknin á hæfni dómaraefna stæðist reglur stjórnsýsluréttar. Þetta kemur fram í tölvupósti ráðuneytisstjórans til dómsmálaráðherra sem fréttaskýringaþátturinn Kveikur greindi frá í kvöld.

Áður hafði Stundin birt sams konar ráðleggingar og athugasemdir starfsmanna fjármálaráðuneytisins og dómsmálaráðuneytisins sem fylgdu gögnum sem stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd fékk afhent frá dómsmálaráðuneytinu þann 18. janúar.

Í pósti Ragnhildar, sem er dagsettur 28. maí – daginn áður en Sigríður Andersen leggur tillögu sína um skipun Landsréttardómara fyrir Alþingi – fer hún yfir möguleikana í stöðunni.

Sá fyrsti sé að ráðherrann greini þinginu frá óánægju sinni með forsendurnar í mati dómnefndar um hæfni umsækjenda um dómarastöður, leggi fram frumvarp sem fresti málinu til 1. október og vísi því aftur til dómnefndarinnar með óskum um að dómarareynsla fái aukið vægi í mati hennar. Annar möguleiki sé að ráðherra senda þinginu tillögur að breyttri uppröðun þar sem dómarareynsla fái aukið vægi. Til þess þurfi vandaðan rökstuðning og er lögð sérstök áhersla á að leggja þurfi sams konar mat á alla umsækjendur. Í ljósi þess að það hafði ekki verið gert býðst ráðuneytisstjórinn til að setja af stað vinnu í ráðuneytinu strax um kvöldið.

Sigíður Andersen dómsmálaráðherra ákvað að gera ekki ítarlega rannsókn á hæfni umsækjenda í samræmi við ráðgjöfina sem hún fékk frá ráðuneytisstjóranum og fleiri sérfræðingum í ráðuneytunum dagana á undan.

Eins og Hæstiréttur staðfesti þann 19. desember síðastliðinn braut ráðherra þannig lög og bakaði ríkinu miskabótaskyldu gagnvart umsækjendum sem gengið var framhjá. Aðfinnslur Hæstaréttar voru í fullkomnu samræmi við lögfræðiráðgjöfina sem Sigríður hunsaði.

Atburðarásin í Landsréttarmálinu

Stundin og Kveikur hafa birt frumgögn úr dómsmálaráðuneytinu sem varpa nýju ljósi á verklag Sigríðar Andersen dómsmálaráðherra við skipun dómara.

11. maí 2017
Dómsmálaráðherra fær afhent drög að umsögn dómnefndar um hæfni umsækjenda um dómaraembætti við Landsrétt.

16. maí 2017
Starfsmenn þriggja ráðuneyta eiga í tölvupóstssamskiptum sín á milli um að ef ráðherra ætli að víkja frá mati dómnefndar þurfi hún „að leggja sjálfstætt mat á alla umsækjendur, út frá þeim sjónarmiðum sem hún leggur til grundvallar“.

26. maí 2017
Ráðherra sendir starfsmönnum drög að bréfi sínu til Alþingis og fær til baka athugasemdir um að ef hún hyggist víkja frá mati dómnefndar þurfi að „rökstyðja það sérstaklega með vísan til hæfni þeirra og starfsferils“ og í samræmi við reglur stjórnsýsluréttarins.

28. maí 2017
Ragnhildur Arnljótsdóttir, settur ráðuneytisstjóri við skipun Landsréttardómara, hvetur Sigríði til að undirbúa tillögu sína til Alþingis betur, taka sér lengri tíma við meðferð málsins og leggja mat á hæfni allra umsækjenda eftir breyttum forsendum. Starfsmaður dómnefndarinnar bendir á að nú geti komið upp vandamál þar sem reyni á rannsóknarreglu stjórnsýsluréttar.

29. maí 2017
Ráðherra leggur tillögu fyrir Alþingi um að fjórum umsækjendum sem dómnefndin mat hæfasta verði skipt út fyrir aðra fjóra umsækjendur. Á meðal þeirra sem Sigríður vill að verði dómarar eru eiginkona þingmanns Sjálfstæðisflokksins og eiginmaður fyrrum vinnuveitenda hennar.

30.–31. maí 2017
Sérfræðingar gagnrýna verklag og rökstuðning ráðherra í harðorðum umsögnum til Alþingis á sams konar forsendum og ráðuneytisstarfsmennirnir höfðu gert.

1. júní 2017
Alþingi samþykkir tillögur ráðherra eftir heitar umræður.

15. september 2017
Héraðsdómur Reykjavíkur kemst að þeirri niðurstöðu að dómsmálaráðherra hafi brotið lög við skipun Landsréttardómara. Ekki sé hægt að fullyrða að 15 hæfustu umsækjendurnir hafi verið skipaðir.

19. desember 2017
Hæstiréttur kemst að þeirri niðurstöðu að ráðherra hafi brotið lög og að umsækjendur sem gengið var framhjá eigi rétt á miskabótum frá ríkinu. Aðfinnslur réttarins við verklag ráðherra eru í samræmi við athugasemdir sem ráðuneytisstarfsmenn og aðrir sérfræðingar höfðu gert.