Þarf að endurskrifa alla sögu mannsins?

Nyrst í Ástralíu er þjóð­garð­ur­inn Kakadu. Hann er gríð­ar­lega stór, sam­svarar nærri 20 pró­sentum af stærð Íslands. Og nú hafa fund­ist þar munir sem lík­lega verða til þess að hugsa þarf upp á nýtt alla sögu manns­ins.

Eftir ýmsar nýlegar upp­götv­anir - meðal ann­ars að mann­teg­undir hafi verið fleiri í árdaga en talið hefur verið - þá voru vís­inda­menn orðnir nokkuð sam­mála um þá atburða­rás sem hér greinir:

Fyrir um 100.000 árum voru nokkrar mann­teg­undir í heim­inum - Neand­er­dals­menn í Evrópu, Den­isovar og Sólómenn í Asíu, Homo Sapiens í Afríku. Og vafa­laust fleiri.

Þessar teg­undir voru allar komnar af Suð­ur­öpum í Afríku, þær voru ósköp svip­aðar, stóðu allar á nærri því sama tækni­stigi, og við - Homo Sapiens - vorum frænd­fólki okkar á engan hátt fremri.

Fyrir um 70.000 árum gerð­ist hins vegar eitt­hvað. Einhver stökk­breyt­ing í heila­starf­semi Sapiens varð til þess að hann fór að hugsa hlut­ina upp á nýtt í bók­staf­legri merk­ingu.

Hvað þetta var nákvæm­lega er ekki vitað. Sumir vilja raunar ekki tala um eina ein­staka stökk­breyt­ingu, heldur fremur „þró­un­ar­stökk“. Það verður þó að liggja milli hluta hér.

Altént gerð­ist eitt­hvað ótrú­lega hratt.

Kannski var það fólgið í auk­inni getu til að tjá sig og eiga sam­skipti. Kannski sner­ist það frekar um að draga álykt­anir og hugsa fram í tím­ann.

Hvað sem því líður, þá varð þetta þró­un­ar­stökk eða stökk­breyt­ing til þess að Homo Sapiens tók helj­ar­stökk fram úr frændum sínum og frænkum.

Mjög fljót­lega eftir að þetta gerð­ist lagði hann upp frá Afríku og dreifð­ist um heim­inn. Einna fyrst virð­ist hann hafa lagt af stað með­fram ströndum Asíu frá Arab­íu­skaga og um Indland og inn í Suð­austur-Asíu.

Þaðan komst hann svo furðu fljótt yfir til Ástralíu og var mættur þangað fyrir 45.000 árum eða svo.

Að fara alla þá vega­lengd á aðeins 20.-25.000 árum var vel af sér vikið.

Fljót­lega eftir að mað­ur­inn kom til Ástralíu þá dó þar út mikil fána risa­vax­inna poka­dýra af ýmsu tagi. Og segir sig sjálft að Sapiens hlýtur að vera sterk­lega grun­aður um að hafa banað dýr­unum.

Þessi atburða­rás er til dæmis lögð til grund­vallar í bók­inni „Sapiens“ eftir ísra­elska sagn­fræð­ing­inn Yuval Noah Harari sem ýmsir hafa lesið.

Og henni er líka fylgt í þess­ari flækju­sögu­grein hér sem ég skrif­aði í Frétta­blaðið fyrir tveimur árum.

En nú hafa forn­leifa­fund­irnir í Kakadu komið þess­ari sögu í algjört upp­nám.

Eftir miklar rann­sóknir hafa munir, sem þar fund­ust, verið tíma­settir þannig að þeir séu alls ekki yngri en 65.000 ára gamlir, og ef til vill séu þeir allt að 80.000 ára gamlir.

Risa­poka­dýreins og þetta ráf­uðu um sléttur Ástralíu þegar menn komu þar fyrst.

Þetta þýðir ýmis­legt. Ef menn hafa verið komnir til Ástralíu svo snemma hafa þeir til dæmis búið ásamt með og innan um stóru poka­dýrin miklu lengur en áður hefur verið talið. 

Það þýðir að það er ekki endi­lega beint sam­hengi milli komu manns­ins og útrým­ingar poka­dýr­anna.

Þetta er samt ekki mesta bylt­ingin sem hinir nýju forn­leifa­fundir kunna að valda.

Því hvað verður um hina snyrti­legu kenn­ingu um stökk­breyt­ing­una í Afríku fyrir 70.000 árum (eða þró­un­ar­stökkið) - sem olli því að hugsun manns­ins dýpkaði svo mjög og hann æddi af stað í ferða­lög - ef það kemur svo í ljós að Homo Sapiens var þá þegar kom­inn til Ástralíu?!

Þetta er ekki bara spurn­ing um að færa marg­nefnda stökk­breyt­ingu aftur um 30.000 ár eða svo, þannig að hún hafi orðið fyrir 100.000 árum og menn hafi þá lagt af stað frá Afríku.

Heldur blasir þá við spurn­ingin:

Af hverju höfum við fram að þessu ekki fundið nein merki um þessa blessuðu stökk­breyt­ingu á tíma­bil­inu fyrir 100.000-70.000 árum?

Hafa þau ein­fald­lega farið fram­hjá okkur?

Eða var fram­gangur Homo Sapiens afleið­ing af þróun, sem fór fram víða um heim, en ekki ein­stöku stökki?

Og áttu hinar mann­teg­und­irnar - frænd­fólkið góða - kannski meiri þátt í þeirri þróun en talið hefur verið?

Spenn­andi tímar í vændum í for­sögu­fræðum, svo mikið er víst!

Afkom­endur frum­byggja á Kakadu-svæð­inu eru alt­ént hæstá­nægðir en forn­leifa­upp­gröft­ur­inn fór fram í góðri sam­vinnu við þá.

Á vef Guardian er haft eftir einum tals­manni Mirarr-manna, sem þar búa:

„Við viljum gjarnan segja fólki að við höfum verið hér lengi - segja öllum Balanda [allir aðrir en frum­byggjar Ástralíu] þær sögur, að [okkar] fólk hafi verið hér í mjög langan tíma.“

Það má sann­ar­lega til sanns vegar færa, og að því er virð­ist mun lengur en talið hefur verið.