1Annaðist umsýslu og sölu eigna sem voru mörg hund­ruð millj­arða króna virði

Lind­­ar­hvoll ehf. var stofnað í apríl 2016 til að ann­ast umsýslu og sölu stöð­ug­leika­eigna sem ríkið fékk afhent í kjöl­far sam­komu­lags við kröfu­hafa föllnu bank­anna. Um var að ræða eignir sem voru mörg hund­ruð millj­arða króna virði. Á meðal þess­ara eigna voru svo­kall­aðar fjár­sóps­eign­ir – eignir sem slitabú bank­anna héldu eftir og seldu en afrakstur þeirrar sölu rann í rík­is­sjóð.

2Félaginu slitið 2018

Í febr­úar 2018 var greint frá því að félagið hefði lokið hlut­verki sínu og yrði slit­ið. Alls nam and­virði þeirra stöð­ug­leika­eigna sem búið var að inn­leysa um 207,5 millj­örðum króna en frá­talin voru fram­lög vegna við­skipta­bank­anna Arion banka og Íslands­banka og aðrar óinn­leystar eign­ir. 

3

Barist um Klakka

Fjöl­miðlar fjöll­uðu ítrekað á þessu tíma­bili um ráð­staf­anir á eignum sem Lind­ar­hvoll hélt á. Sú sem vakti mesta tor­tryggni var sala á 17,7 pró­senta hlut í Klakka ehf., sem hét á árum áður Exista. Klakki átti á þeim tíma allt hlutafé í eigna­leigu­fyr­ir­tæk­inu Lykli. Félagið BLM fjár­­­fest­ing­­ar, dótt­­ur­­fé­lag vog­un­­ar­­sjóðs­ins Burlington Loan Mana­­gement, átti hæsta til­­­boðið í hlut rík­­is­ins í Klakka en það hljóð­aði upp á 505 millj­­ón­ir króna. Félagið Ása­­flöt bauð 502 millj­­ónir í hlut­inn en þriðja til­­­boð­ið, sem hljóð­aði upp á 501 milljón króna, barst frá Frigus II í eigu Ágústs og Lýðs Guð­­munds­­sona, fyrr­ver­andi aðal­eig­enda Exista, og Sig­­urðar Val­týs­­son­­ar, fyrr­ver­andi for­­stjóra Exista. 

Eig­endur Frigusar voru mjög ósáttir við söl­una og lýstu því yfir að með henni hefði átt sér stað sala á eigum rík­is­ins til sér­val­inna aðila án þess að reynt hefði verið að hámarka sölu­and­virð­ið. 

Fjár­mála­ráðu­neytiðLind­­ar­hvoll ehf. var stofnað í apríl 2016 til að ann­ast umsýslu og sölu stöð­ug­leika­eigna sem ríkið fékk afhent í kjöl­far sam­komu­lags við kröfu­hafa föllnu bank­anna. Um var að ræða eignir sem voru mörg hund­ruð millj­arða króna virði.

Mynd: Stjórn­ar­ráðið

4

Stjórn Lindarhvols sendi frá sér yfirlýsingu

Stjórn Lind­ar­hvols sagði í yfir­lýs­ingu í nóv­em­ber 2016 að sala á hlut félags­ins í Klakka ehf. hefði að öllu leyti verið í sam­ræmi við reglur um starf­semi félags­ins og að gagn­sæi hefði að fullu verið tryggt í sölu­ferl­inu. Stjórnin gerði jafn­framt marg­hátt­aðar athuga­semdir við frétta­flutn­ing af söl­unni. 

5

Engar athugasemdir gerðar við rekstur Lindarhvols í niðurstöðum Ríkisendurskoðunar

Salan á hlut í Klakka var tekin til sér­stakrar umfjöll­unar í skýrslu Rík­is­end­ur­skoð­un­ar sem kom út í maí 2020. Í nið­ur­stöðum hennar sagði að eðli­lega hefði verið staðið að söl­unni. Í skýrsl­unni voru engar athuga­semdir gerðar við störf stjórnar Lind­ar­hvols eða rekstur en þar kom fram að stöð­ug­leika­fram­lagið hefði skilað 460 millj­örðum króna í rík­is­sjóð. Upp­haf­lega var ætlað að tekjur rík­is­ins vegna þess yrðu 384 millj­arðar króna. Þær voru því 76 millj­örðum krónum meiri en upp­haf­legar áætl­anir gerðu ráð fyr­ir. Í skýrsl­unni var ekk­ert fjallað um hverjar fjár­sóps­eign­irnar voru, hvernig þær voru seldar né hverjir fengu að kaupa þær.

6

Þjón­usta fyrir 80 millj­ónir króna

Í stjórn Lind­ar­hvols sátu Þór­hallur Ara­­son, for­­maður stjórnar og starfs­­maður í fjár­­­mála­ráðu­­neyt­in­u, Ása Ólafs­dótt­ir, með­­­stjórn­­andi, og Haukur C. Bene­diks­son, með­­­stjórn­­and­i. Sá sem sá um starf­semi Lind­ar­hvols utan stjórnar var lög­mað­ur­inn Steinar Þór Guð­geirs­son. Hann var meðal ann­ars pró­kúru­hafi félags­ins og Lind­ar­hvoll keypti lög­fræði­þjón­ustu frá fyr­ir­tæki hans, Íslögum ehf. Alls var keypt þjón­usta fyrir 80 millj­ónir króna án virð­is­auka­skatts af stofu Stein­ars og Rík­is­end­ur­skoðun kann­aði sér­stak­lega hvort að það hefði átt að bjóða út þá þjón­ustu sem hún ann­að­ist. 

7

Beðið er dóms

For­svars­menn Frigusar telja sig hafa verið hlunn­farna af Lind­ar­hvoli, og þar með íslenska rík­inu, í við­skipt­unum og krefj­ast skaða­bóta upp á rúm­lega 650 millj­ónir króna. Mál­flutn­ingur fór fram í jan­úar síð­ast­liðnum og nú er beðið dóms í mál­inu. Í mál­flutn­ingnum kom meðal ann­ars fram að Kvika banki hefði leppað kauptil­boð Frigusar og í máli Ásgeirs Reyk­fjörðs Gylfa­sonar, fyrr­ver­andi fram­kvæmda­stjóra fyr­ir­tækja­sviðs Kviku banka, fyrir dómi kom fram að það hefði meðal ann­ars verið gert vegna þess að stemn­ing­in í sam­fé­lag­inu hefði ver­ið þannig að ­bræð­urnir Ágúst og Lýður, sem oft­ast eru kenndir við Bakkavör, hefðu ekki getað átt eft­ir­lits­skylt fjár­mála­fyr­ir­tæki. 

8

Hin margumrædda greinargerð Sigurðar ekki birt opinberlega

Sveinn Ara­son, sem var rík­is­end­ur­skoð­andi á tíma­bil­inu 2008 til 2018, lýsti sig van­hæfan til að end­ur­skoða árs­reikn­ing Lind­ar­hvols. Ástæðan fyrir því að Sveinn ann­að­ist ekki end­ur­skoðun árs­reikn­inga Lind­ar­hvols var sú að bróðir hans, Þór­hallur Ara­son, var stjórn­ar­for­maður Lind­ar­hvols. Sig­urður Þórð­ar­son, fyrr­ver­andi rík­is­end­ur­skoð­andi, var feng­inn árið 2016 til að ann­ast end­ur­skoðun árs­reikn­ings­ins.

Vill birta grein­ar­gerð­inaSigurður Þórð­ar­son, fyrrum rík­is­end­ur­skoð­andi, hefur verið opin­skár með að hann telji að birta eigi grein­ar­gerð­ina. Fjöl­miðlar hafa ítrekað óskað eftir að fá hana afhenta án árang­urs.

Mynd: Skjáskot/Rúv

Þegar Sveinn hætti sem rík­is­end­ur­skoð­andi og Skúli Eggert Þórð­ar­son tók við starf­inu var van­hæfið ekki lengur til staðar. Sigurður skil­aði Alþingi grein­ar­gerð um Lind­ar­hvol árið 2018. Grein­ar­gerðin hefur legið hjá for­sætis­nefnd Alþingis og Sigurður hefur verið opin­skár með að hann telji að hana eigi að birta. Fjöl­miðlar hafa ítrekað óskað eftir að fá hana afhenta án árang­urs. 

9

Vinnuskjal eða ekki?

For­sætis­nefnd lét vinna lög­fræði­á­lit um málið þar sem fram kemur að ekk­ert komi í veg fyrir að grein­ar­gerð Sigurðar verði birt. Birgir Ármanns­son, for­seti Alþingis, hefur neitað að birta grein­ar­gerð­ina og meðal ann­ars borið fyrir sig að umfjöllun um málið sé ekki lokið í nefnd­inni. Hann hefur sagt grein­ar­gerð­ina vera vinnu­skjal Rík­is­end­ur­skoð­unar og ekki heyra undir Alþingi.

Bjarni Bene­dikts­son fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra sagði á Alþingi þegar hann var spurður í byrjun febr­úar síð­ast­lið­inn út í grein­ar­gerð­ina að hann liti þannig á málið að þegar Rík­is­end­ur­skoðun væri falið að skoða til­tekin mál­efni þá gæti bara verið ein skýrsla frá rík­is­end­ur­skoð­anda. „Sú skýrsla er komin út, hún var gefin út og það getur bara verið ein skýrsla í hverju máli. Það sem vísað er til er ekki end­an­leg skýrsla setts rík­is­end­ur­skoð­anda heldur ein­hvers konar skjal, sem ég kann ekki nán­ari deili á og hef ekki séð, og getur ekki hafa verið end­an­leg nið­ur­staða í mál­inu.“

10

Fær ekki að leggja fram fyrirspurn um innihald greinargerðarinnar

Jóhann Páll Jóhanns­son, þing­maður Sam­fylk­ing­ar­innar, óskaði eftir því í byrjun mars að fá að leggja fram fyr­ir­spurn til for­seta þings­ins um inni­hald grein­ar­gerð­ar­innar um Lind­ar­hvol. Beiðni Jóhanns Páls var synjað með 28 atkvæðum gegn 14 á Alþingi þann 6. mars.  Þetta var í fyrsta sinn í 34 ár sem þing­maður þurfti að leggja það í dóm Al­þingis hvort hann fengi að bera fram spurn­ingar til þing­for­seta um til­tekið mál.