Þor­gerður Katrín Gunn­ars­dóttir, þing­maður Við­reisnar, segir aðgerð­ar­pakka rík­is­stjórn­ar­innar í efna­hags­málum ekki ganga nógu langt og séu litlar miðað við það sem er gert í nágranna­löndum. Stærstur hluti pakk­ans sé í formi lána og frest­unar á greiðslum en ekki eft­ir­gjöf þeirra.

„Við í Viðreisn höfum ítrekað bent á að betra sé að gera meira en minna og gera allt sem í okkar valdi stendur til að koma í veg fyrir að höggið verði of þungt og setja allan kraft í að tryggja við­spyrnu íslensks efna­hags­lífs hið fyrsta,“ skrifar hún í grein í Morg­un­blað­inu í dag.

Þor­gerður Katrín segir svart­sýn­ustu spár sýna að efna­hags­leg áhrif COVID-19 muni ná lengra en fram á næsta ár. „Til skamms tíma fáum við lítið við ráðið. Það má segja að ýtt hafi verið á pásu í hag­kerfum heims­ins í bili. Það eru rétt við­brögð enda líf og heilsa fólks í algerum for­gangi við aðstæður sem þessar. Til lengri tíma litið munu aðgerðir stjórn­valda í efna­hags­málum hins vegar skipta sköpum um það hversu hratt ein­stök lönd jafna sig á efna­hags­legum afleið­ingum veirunnar. Of lítil eða of sein við­brögð auka lík­urnar á mun meira efna­hags­legu tjóni en ella. Að fleiri störf tap­ist og að kaup­mátt­ar­skerð­ing heim­il­anna verði meiri. Slík þróun leiðir af sér dýpri og lang­vinn­ari efna­hags­sam­drátt en ann­ars hefði orðið.“

Bendir hún á að nágranna­lönd Íslands hafi gripið til for­dæma­lausra aðgerða og efna­hags­legrar inn­spýt­ingar. Aðgerðir rík­is­stjórnar Íslands séu þó ekki í sam­ræmi við vand­ann. „Þótt rík­is­stjórnin kysi að kalla þetta umfangs­mestu efna­hags­að­gerðir sög­unnar blasir við að þær eru t.d. mun minni að umfangi en efna­hags­að­gerðir stjórn­valda eftir hrun. Íslensk stjórn­völd eru líka aðeins hálf­drætt­ingar á við nágranna­lönd okkar þegar kemur að fyrstu aðgerðum. Það er athygl­is­vert þegar haft er í huga að umfang ferða­þjón­ustu í íslensku efna­hags­lífi er hlut­falls­lega mun meira en víð­ast hvar ann­ars staðar. Hér á landi voru ferða­menn á hvern íbúa nærri sjö árið 2018 sam­an­borið við lið­lega einn að með­al­tali í Noregi, Svíþjóð og Danmörku sama ár. Ferða­þjón­ustan er sú atvinnu­grein sem verður lang­verst úti vegna kór­ónu­veirunnar og því er fyr­ir­sjá­an­legt að hér munu tap­ast fleiri störf og heim­ili lands­ins verða af meiri tekjum en ann­ars staðar.

„Rétt er að hafa í huga að stærstur hluti aðgerða stjórn­valda til þessa er aðeins fólg­inn í frestun gjald­daga opin­berra gjalda og mögu­legra lán­veit­inga til fyr­ir­tækja með rík­is­á­byrgð,“ skrifar hún. „Um 170 millj­arðar af 230 millj­arða aðgerð­ar­pakka stjórn­valda eru þess eðlis en aðeins um 60 millj­arðar, eða rúmur fjórð­ungur, eitt­hvað sem kalla mætti beina inn­spýt­ingu í efna­hags­lífið. Slíkt mun engan veg­inn duga og sýnir ákveðið and­vara­leysi.“

Segir hún að stjórn­völd hafi víð­tækan póli­tíksan stuðn­ing til afger­andi aðgerða. „Það þarf að fella niður opin­ber gjöld, ekki bara fresta greiðslu þeirra,“ skrifar hún. „Það þarf að auka end­ur­greiðslur til rann­sókna, nýsköp­unar og þró­unar. Það þarf umfangs­miklar fjár­fest­ingar í innviðum strax á þessu ári. Það þarf að lækka skatta og koma súr­efni til atvinnu­lífs­ins á meðan þetta ástand varir ef efna­hags­legar afleið­ingar veirunnar eiga ekki að verða enn verri og lang­vinn­ari en ella. Mik­il­vægt er að hafa í huga þegar verið er að ráð­ast í aðgerðir til bjargar fyr­ir­tækjum að erfið staða þeirra nú er fyrst og fremst vegna sótt­varna­að­gerða stjórn­valda um heim allan en ekki slæmrar rekstr­ar­stöðu þeirra áður en þessi kreppa skall á. Í því liggur grund­vall­ar­munur miðað við við­brögð og umræðu um líf­væn­leg fyr­ir­tæki í hrun­inu 2008 og nú.“