Atvinnuleysi ekki minna síðan í desember 2018 en langtímaatvinnulausir eru mun fleiri

Alls voru 2,8 pró­sent vinnu­færra lands­manna án atvinnu í lok sept­em­ber, eða 5.409 manns. Það er minnsta atvinnu­leysi sem hefur mælst hér á landi frá því í des­em­ber 2018, eða í næstum fjögur ár.

[links]Á meðan að á kór­ónu­veiru­far­aldr­inum stóð mæld­ist atvinnu­leysið mest í jan­úar 2021, 11,6 pró­­sent, og heild­­ar­at­vinn­u­­leysi að með­­­töldum þeim sem enn voru á hluta­bótum í þeim mán­uði var 12,8 pró­­sent. Það þýddi að alls 26.403 voru annað hvort atvinnu­lausir að öllu leyti eða í minnk­uðu starfs­hlut­falli á þeim tíma, eða um 21 þús­und fleiri en um síð­ustu mán­aða­mót.

Í upp­hafi þessa árs var það komið niður í 5,2 pró­sent og hefur næstum helm­ingar síðan þá.

Þetta kemur fram í nýj­ustu mán­að­ar­skýrslu Vinnu­mála­stofn­unar. Hún­Atvinnu­leysi ekki minna síðan í des­em­ber 2018 en lang­tíma­at­vinnu­lausir mun fleiri spáir því að atvinnu­leysið muni ekki breyt­ast mikið í októ­ber. Nú er enda staðan sú hér­lendis að skortur er á starfs­fólki og þau störf sem verða til í hag­kerf­inu eru að stórum hluta fyllt af erlendu starfs­fólki, sem er nú um 20 pró­sent af öllu vinnu­afli hér­lend­is.

Í nýlegri könnun sem gerð var á meðal stjórn­enda 400 stærstu fyr­ir­tækja lands­ins sagði 54 pró­sent þeirra að skortur væri á vinnu­afli. Hlutfall fyr­ir­tækja sem segja að það sé skortur á starfs­fólki hefur ein­ungis einu sinni mælst hærra, árið 2007 þegar banka­góð­ærið var í hámarki.

Langtímaatvinnuleysið meira en það var

Í síð­ustu mán­aða­skýrslu Vinnu­mála­stofn­unar kemur fram að 2.279 manns verið atvinnu­lausir í meira en tólf mán­uði í lok sept­em­ber. Það eru mun fleiri en glímdu við slíkt atvinnu­leysi fyrir far­ald­ur­inn. Í febr­úar 2020, þegar atvinnu­leysi var hlut­falls­lega meira en það er núna, höfðu 1.893 verið án atvinnu í ár eða leng­ur. Í des­em­ber 2018, þegar atvinnu­leysi var síð­ast svona lítið, voru ein­ungis 977 skil­greindir sem lang­tíma­at­vinnu­lausir, eða 43 pró­sent þeirra sem eru það í dag. Vert er að hafa í huga að starf­andi ein­stak­lingum hefur fjölgað á síð­ustu fjórum árum sam­hliða fjölgun starfa.

[adspot]Fjöldi lang­tíma­at­vinnu­lausra er því 20 pró­sent meiri nú en hann var þá, í minna atvinnu­leysi. Í febr­úar 2020, þegar atvinnu­lífið var enn að glíma við afleið­ingar af gjald­þroti WOW air og loðnu­brest, voru 21 pró­sent allra atvinnu­lausra flokk­aðir lang­tíma­at­vinnu­lausir en nú er það hlut­fall 42 pró­sent og hefur farið vax­andi á und­an­förnum mán­uðum.

Erlendir 43 prósent atvinnulausra

Atvinnu­leysi hjá erlendum rík­is­borg­urum hefur farið lækk­andi á síð­ustu mán­uðum og mælist nú 5,8 pró­sent. Til sam­an­burðar var það 7,3 pró­sent í lok júlí. Alls voru 2.505 erlendir atvinnu­leit­endur án atvinnu í lok sept­em­ber, sem er 337 færri en tveimur mán­uðum fyrr.

Hlut­falls­lega eru erlendir rík­is­borg­arar þó stærri hluti af atvinnu­lausum en þeir voru í sumar. Í júlí voru þeir 43 pró­sent allra í atvinnu­leit en í dag eru þeir rúm­lega 46 pró­sent.

Alls bjuggu 61.047 erlendir rík­is­borg­arar á Íslandi í byrjun sept­em­ber. Þeir eru 15,9 pró­sent allra íbúa. Því liggur fyrir að atvinnu­leysi er mun meira á meðal þeirra en íslenskra rík­is­borg­ara.