Segir húsnæðisverð hafa hækkað umfram þróun grunnþátta

Merki eru um að hækkun hús­næð­is­verðs sé orðin umfram það sem megi skýra með þeim efna­hags­legu grunn­þáttum sem til lengri tíma ráða mestu um þróun þess. Þetta kemur fram í nýjasta riti Pen­inga­mála Seðla­bank­ans sem kom út í morgun.

Svipuð þróun í nágrannalöndum

Samkvæmt bank­anum eru einnig vís­bend­ingar um að hús­næð­is­verð hafi hækkað umfram þróun grunn­þátta þess í öðrum löndum, en svip­aðar verð­hækk­anir hafa einnig átt sér stað í Noregi, Danmörku og Svíþjóð á síð­ustu tólf mán­uðum.

Bankinn heldur úti um svo­kall­aða hús­næð­is­verðs­jöfnu í þjóð­hags­lík­ani sínu, sem metur hækkun hús­næð­is­verðs út frá sögu­legu sam­bandi þess við kaup­mætti ráð­stöf­un­ar­tekna og raun­vaxta hús­næð­is­lána.

Samkvæmt þeirri jöfnu var verð­hækk­unin á mark­aðnum nokkuð minni en búast mætti við í fyrra, miðað við meiri ráð­stöf­un­ar­tekjur og lægri vexti. Hins vegar fór verð að hækka mun hraðar á síð­ustu tveimur árs­fjórð­ungum og eru þær nú nokkuð yfir því sem spá lík­ans­ins gefur til kynna.

Hægir á verðhækkunum á næsta ári

Seðla­bank­inn segir þessar verð­hækk­anir hafa verið ástæðan fyrir því að fjár­mála­stöð­ug­leika­nefnd hafi ákveðið að lækka hámarks­veð­setn­ing­ar­hlut­fall á nýjum fast­eigna­lánum í haust, auk þess sem hann lækk­aði hámarks­greiðslu­byrði nýrra fast­eigna­lána niður í 35 pró­sent af ráð­stöf­un­ar­tekjum og hækk­aði eig­in­fjár­kröfur á fjár­mála­fyr­ir­tæki.

„Þessar aðgerðir ásamt vaxta­hækk­unum bank­ans ættu að stuðla að hæg­ari hækkun hús­næð­is­verðs og gerir grunn­spá bank­ans ráð fyrir að hægja muni tölu­vert á árs­hækk­un­inni þegar kemur fram á seinni hluta næsta árs,“ stendur í Pen­inga­málum.