Kaupmáttur ungra karlmanna hefur minnkað á síðustu áratugum

Karlar undir þrí­tugu höfðu ýmist lak­ari eða jafn­góð laun að raun­virði árið 2018, miðað við árið 1994. Á sama tíma jókst kaup­máttur fólks á aldr­inum 40-64 ára að jafn­aði um rúm­lega 2 pró­sent á ári. Þetta kemur fram í grein sem Benedikt Jóhann­es­son, stærð­fræð­ingur og fyrr­ver­andi fjár­mála­ráð­herra, skrifar í nýjasta tölu­blaði Vís­bend­ingar.

Samkvæmt grein­inni er mik­ill munur á kaup­mátt­ar­aukn­ingu síð­ustu ára­tuga eftir ald­urs­hópum, þar sem kaup­máttur ungra hefur auk­ist mun minna en þeirra sem eldri eru. Þá hefur kaup­máttur kvenna auk­ist meira en karla, en Benedikt segir það skýr­ast af auk­inni atvinnu­þátt­töku kvenna, auk þess sem laun kvenna­stétta hafi lík­lega hækkað meira en ann­ara.

Að mati Bene­dikts gefur kaup­mátt­ar­aukn­ing karla á sama tíma þó betra spá­gildi um hækkun raun­launa í fram­tíð­inni, þar sem atvinnu­þátt­taka þeirra breytt­ist ekki mikið á milli 1994 og 2018. Samkvæmt henni má búast við stöðugri 1,5 pró­sent hækkun heild­ar­launa að raun­gildi fyrir fólk á aldr­inum 40-67 ára.

Kaup­mátt­ar­aukn­ing á meðal yngri karla var aftur á móti nokkuð minni, sem gæti gefið til kynna að ekki ætti að búast við jafn­háum raun­launa­hækk­unum í þeim ald­urs­hópum. Fyrir karla undir 27 ára aldri dróst kaup­mátt­ur­inn meira að segja saman á tíma­bil­inu og fyrir karla um þrí­tugt hélst hann nær óbreyttur.

Þó bætir Benedikt við að lak­ari staða karla fyrir þrí­tugt kunni að end­ur­spegla breyttan vinnu­markað, þar sem störfum í ferða­þjón­ust­unni, sem eru yfir­leitt í lægri launa­þrepum, fjölg­aði mikið á þessu tíma­bili.

Hægt er að lesa grein Bene­dikts í heild sinni með því að ger­ast áskrif­andi að Vís­bend­ingu.