Þörf á „þriðju sprautunni“ líkleg innan árs

Stjórn­völd í Banda­ríkj­unum eru þegar farin að huga að und­ir­bún­ingi þess að gefa þurfi „búst“ á bólu­setn­ingu gegn COVID-19 um 9-12 mán­uðum eftir fyrstu bólu­setn­ingu. Slíkt er ekki óal­gengt þegar bólu­setn­ingar eru ann­ars vegar og kenn­ing um að þess gæti gerst þörf í tengslum við bólu­setn­ingu gegn COVID-19 hefur verið til staðar frá upp­hafi.

[links]Enn er verið að rann­saka hversu lengi vörn bólu­efn­anna gegn sýk­ingu af kór­ónu­veirunni varir sem skilj­an­lega fæst ekki að fullu stað­fest nema með tím­anum. David Kessler, helsti vís­inda­ráð­gjafi Joes Bidens Banda­ríkja­for­seta sagði á fundi þing­nefndar í gær­kvöldi að mögu­lega verði þörf fyrir end­ur­bólu­setn­ingu til að efla ónæmi gegn veirunni enn frekar. „Ég held að við ættum að búa okkur undir að það gæti orðið þörf á end­ur­bólu­setn­ingu,“ sagði hann á fundi nefnd­ar­innar.

Margir vís­inda­menn hafa sagt að ein bólu­setn­ing gegn COVID-19 muni ekki duga til varnar veirunni til lengri tíma. Þetta hafa íslenskir vís­inda­menn m.a. sagt.

Umræðan hefur þó orðið kraft­meiri síð­ustu daga. Albert Bourla, for­stjóri lyfja­fyr­ir­tæk­is­ins Pfizer, sagði í gær að „lík­lega“ þurfi þriðja skammt­inn af bólu­efni fyr­ir­tæk­is­ins, sem unnið er í sam­starfi við þýska líf­tækni­fyr­ir­tækið BioNtech, innan við ár frá fyrstu skömmt­unum tveimur. Hann telur einnig lík­legt að árlegrar bólu­setn­ingar við COVID-19 gæti svo reynst þörf í fram­hald­inu. „Líkleg sviðs­mynd“ er að sögn Bourla sú að þriðja skammt­inn þurfi að gefa á bil­inu 6-12 mán­uðum eftir fyrstu tvo.

[adspot]

Bourla nefndi sem dæmi að bólu­efni gegn mænu­sótt þyrfti aðeins að gefa einu sinni á ævinni en aðra sögu væri að segja um t.d. bólu­efni gegn inflú­ensu. „Kór­ónu­veiran sem veldur COVID-19 lík­ist meira inflú­ensu­veiru en mænu­sótt­ar­veiru.“

Kessler, sem er læknir að mennt, segir þetta til skoð­unar og þætti á borð við ný afbrigði veirunnar og virkni bólu­efna gegn þeim þurfi að meta sér­stak­lega.

Lyfja­fyr­ir­tækið Moderna er einnig að vinna að efni til end­ur­bólu­setn­ingar og Johnson & Johnson sagði nýverið að líkur væru á því að gefa þyrfti bólu­efni fyr­ir­tæk­is­ins árlega.

Kessler segir að bólu­efnin sem nú séu gefin vest­an­hafs séu áhrifa­rík, einnig gegn nýjum afbrigðum veirunnar sem þegar hafa komið fram. Hins vegar þurfi að fara að huga að þróun „næstu kyn­slóðar“ bólu­efna sem beint verður sér­stak­lega gegn nýjum afbrigðum.

Matvæla- og lyfja­stofnun Banda­ríkj­anna hefur ákveðið að lyfja­fyr­ir­tækin sem þegar hafa fengið skil­yrt mark­aðs­leyfi fyrir bólu­efni sín í land­inu, þurfi ekki að fara aftur í gegnum tíma­frekar þriðju fasa rann­sóknir með bólu­efnin sem verður breytt lít­il­lega til að verj­ast betur nýjum afbrigðum.

Yfir 125 millj­ónir manna hafa fengið að minnsta kosti einn skammt af bólu­efnum gegn COVID-19 í Banda­ríkj­unum. Um 78 millj­ónir eru full­bólu­settir.

Lyfja­fyr­ir­tækið Moderna greindi frá því í vik­unni að virkni bólu­efnis þess sé enn góð sex mán­uðum eftir bólu­setn­ingu. For­stjóri fyr­ir­tæk­is­ins, Stéphane Bancel, sagð­ist binda vonir við að „þriðja sprautan“ yrði til­búin til notk­unar í haust.